Líon alt a bhfuil an ghné seo luaite iontu: 49
(grianghraf i gcló ag Ó Murchú) a chuir sé chuig Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath i 1949 ··· Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath a d’fhoilsigh na sé himleabhair i 1978 faoin teideal Corpus Iuris Hibernici (ad fidem codicum manuscriptorum recognovit D.A.B.) ··· His analysis of the problems of contemporary society reveal the same acute social and historical sensitivity as that which enabled him to cast so much light on the workings of the society of the Celtic past.’ Cibé a bhí ar siúl aige i rith an chogaidh níor laghdaigh ar a dhíograis timpeall léann na Gaeilge; cuimhnítear nach raibh ach triúr nó ceathrar sa láthair nuair a thug sé léacht Rhys (‘The linguistic and historical value of the Irish law tracts’) i Londain 1943 agus an blitz faoi lánréim. I 1937 chuir Acadamh Ríoga na hÉireann chuig an Roinn Oideachais tuarascáil a bhain le bunú Scoil an Léinn Cheiltigh le bheith mar chuid d’Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath ··· Ceapadh é ina Ollamh Sinsearach in Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath i 1949 agus d’fhan ann go 1975; deirtear in Tuarascáil leathchéad bliain 1940-1990: ‘Surprisingly, for one who had been so active in developments before 1940, Binchy did not take an overt part in the School’s affairs after his return in 1949
the most outstanding Celtic scholar to have come to us from abroad and to have settled among us.’ An chomaoin is mó a chuir sé ar Éirinn is ea Linguistic atlas and survey of Irish dialects (1958-69) a d’fhoilsigh Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath i gceithre imleabhar ··· I nGaeilge a scríobh sé an leabhar toisc gurbh é Comhaltas Uladh a thug deontas £100 dó le dul ina bhun; Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath a choinnigh airgead leis chun dlús a chur leis ··· The transitional stage of Ireland today renders an immediate beginning essential.’ Agus arís: ‘An Irish linguistic atlas is indispensable for the study of European culture and could contribute to it in the same way as the work of the Irish Folklore Commission has contributed to the cultural history of Europe.’ ‘Cinneadh ag cruinniú in Institiúid Ardléinn i mBaile Átha Cliath sa bhliain 1949 go bhfágfaí cúram an atlais agus na suirbhéireachta faoi lámha cumasacha Heinrich ··· Thug sé cuairt ar 87 baile in Éirinn a raibh Gaeilge á labhairt iontu, ar oileán Mhanann agus ar Albain agus chuir sé 1175 ceist ar dhuine i ngach ceantar le eolas a chruinniú ar chanúintí na Gaeilge.’ I léirmheas in Scéala Éireann 27 Feabhra 1959 deir Brian Ó Cuiv[q.v.]: ‘I know no other scholar with the necessary determination and energy to plan and carry out such a work in so brief a time.’ In 1949-51 bhí sé ag obair mar scoláire i Scoil an Léinn Cheiltigh, Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath, agus tháinig go mór faoi thionchar an scoláire Ernst Lewy ann
Ó 1942 anuas go 1953 bhí sé ag obair in Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath, é ina chúntoir, ina ollamh cúnta agus ina ollamh ··· D’fhill sé ar an Institiúid Ard-Léinn mar ollamh sinsearach in 1967 agus bhí ina stiúrthóir ar Scoil an Léinn Cheiltigh 1968-71 agus arís 1972-73. Saothar leis is ea The Irish of West Muskerry, Co ··· Chuir sé spéis ar leith sna hainmneacha agus sna sloinnte agus in 1986 d’fhoilsigh an Institiúid an leabhrán Aspects of Irish personal names
Breathnach[q.v.] agus Donn Piatt[B2] cúrsa foghraíochta faoi Eibhlín Evans in Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath agus cuireadh siar go Cois Fharraige é chun leabhar foghraíochta a scríobh ··· D’éirigh sé as a phost san Institiúid 15 Samhain 1943 agus thosaigh ag obair mar Léachtóir Cúnta sa Ghaeilge sa Choláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath, 16 Samhain ··· D’fhoilsigh an InstitiúidThe Irish of Cois Fhairrge, Co
D’éirigh sé as an bpost sin i 1940 chun bheith ina Stiúrthóir agus ina Ollamh Sinsearach i Scoil an Léinn Cheiltighd’Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath ··· To be taught Old Irish by such a master, with the sound of the modern language all around me, was surely a blessing for which I can never be sufficiently grateful”. Is mar seo ba mhaith le Gearóid Ó Murchadha cuimhneamh air: “the bearded professor who would lie in the shallow water of the Sullane on a day of July sunshine discussing etymologies, or suddenly quote Dante as he climbed the hill to hear John the Bull tell in vivid Irish how he wrestled with the bear in America”. Agus é ag oscailt Scoil Shamhraidh Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath i 1987 d’fhág an tArdeaspag Donal Caird an pictiúr seo againn: “It was nearly impossible to have lived in Dublin in the nineteen forties without having seen the spare figure of Osborn Bergin striding down the Rathmines Road, often towards the Stella Cinema where he took his relaxation watching cowboy films”. Tráchtar go minic ar a ionracas mar scoláire
Bhí dochtúireachtaí oinigh aige ó Ollscoil na hÉireann, ó Ollscoil Ghlaschú agus ó Ollscoil Uladh. Dúirt Breandán Ó Buachalla: Ní chuirfeadsa fiacal ann: chomh fada agus a bhaineann liomsa, b’é príomhscoláire Gaeilge a linne féin é gan dabht, agus is áirithe liom go n-áireofar fós ar cheann de mhórscoláiri na haoise seo é, duine den bhfíorbheagán acu a raibh cáil idirnáisiúnta dáiríre air. Dúirt Calvert Walkins, Ollamh na Teangeolaíochta in Harvard, i léacht ag Scoil Shamhraidh Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath in 1981: Across the past four decades, no other scholar has explained so much of the Irish language so well ··· Sóisialach agus náisiúnaí láidir ba ea é ach ní raibh sé tugtha don dogmachas. Ó 1948 go 1953 bhí sé ina ollamh cúnta in Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath agus ina ollamh ann ó 1953 go 1955
Chaith sé tamall gairid i bPríosún Mountjoy i bhFeabhra 1923 toisc é bheith á chur ina leith go raibh cáipéisí ceannairceacha ina sheilbh. Is toisc gur scoláire matamaitice ar leibhéal idirnásiúnta é agus domhainspéis aige i scoláireacht na Gaeilge agus i gcúrsaí saíochta i gcoitinne a ceapadh é ina chathaoirleach ar Institiúid Ard-léinn Bhaile Átha Cliath nuair a bunaíodh í i 1940 ··· Tá cur síos ar a shaothar foilsithe matamaitice agus eolaíochta sa chuntas a scríobh an tOllamh J.N.Flavin, Coláiste Ollscoile na Gaillimhe, air i leabhrán iubhaile órga ar stair Scoil na Fisice Teoiriciúla den Institiúid Ard-léinn
Bhí i gceist uair go mbeadh roinn Ceiltise san ollscoil agus bhí teacht aige ar na leabhair a bailíodh chuige sin. I 1954 bhronn Scoil an Léinn Cheiltigh (Institiúid Ard-léinn Bhaile Átha Cliath) scoláireacht air chun go leanfadh sé den staidéar; i rith 25 bliain bhí baint aige leis an Scoil mar chomhalta sóisearach (‘scoláire’), mar dhuine den fhoireann, agus mar Chomhalta Taighde
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 Ba é Eagarthóir an Ghúim é sna blianta táirgiúla sin ó dheireadh na 1920idí amach agus, ó 1940 go 1954, bhí sé ina Chláraitheoir ag Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath agus cúrsaí airgeadais mar chuid dá chúram
Bhí triúr deartháir aige (Peadar, Seán agus Domhnall-an fear a bhí ina Chláraitheoir ó 1940 amach i Scoil an Léinn Cheiltigh, Institiúid Ard-léinn Bhaile Átha Cliath) agus triúr deirfiúracha (Bidí, Máire, Sally). I ndiaidh bunscolaíochta i Rann na Feirste chuaigh sé a sclábhaíocht 'ar an Lagáin': i nGleann Lairc, i nDroichead Lios na Caoraíochta agus i nDroim Cuinn
Is é a dúirt Aoibheann Nic Dhonnchadha, Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath, ina thaobh (The Irish Times 18 Iúil 2009, go gairid i ndiaidh a bháis): ‘Na tréithe a thaitin le Muiris i ndaoine eile – Gaelachas, féith an ghrinn, dílseacht agus bua caradais – tréithe is ea iad a bhí ann féin go smíor.’
Níl ach aon tagairt amháin dó sna trí imleabhar bibleagrafaíochta a chuir Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath amach idir 1913 agus 1986: ‘Macalla Eoghain Rua ag Éadbhard do Nógla,’ le Tomás Ó Concheanainn in Éigse XIII, samhradh 1969
Go dtí gur tháinig comhrialtas i gcumhacht in 1973, agus gur tháinig leigheas ar an scéal, bhí sé ar dhuine díobh sin is mó a rinne gach dícheall chun Scoil Dhún Chaoin a choimeád oscailte. Chaith sé ó 1973 go 1978 ina Ollamh le Nua-Ghaeilge i Scoil an Léinn Cheiltigh (Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath)
B’fhiú le hInstitiúid Ard-léinn Bhaile Átha Cliath aird a tharraingt in Bibliography of Irish Linguistics and Literature 1942–71 (1986) ar an aiste sin aige ‘Lúireach Phádraig’ a foilsíodh in Feasta Márta 1958
Tar éis tamaill mar Ollamh le Ceiltis i nDún Éideann ceapadh é ina ollamh sinsearach i Scoil an Léinn Cheiltigh, Institiúid Ard-léinn Bhaile Átha Cliath, i 1949
Bhí sé ina bhall de Bhord Scoil an Léinn Cheiltighd’Institiúid Ard-léinn Bhaile Átha Cliath ó 5 Márta 1943 go 31 Márta 1950
Col ceathracha dó an scéalaí Neidí Frainc Mac Grianna [q.v.] agus a dheartháirsean Domhnall (‘Domhnall na hInstitiúide’ a bhí tráth ina chláraitheoir in Institiúid Ard-léinn Bhaile Átha Cliath). Bhí sé an-ghníomhach i ngluaiseacht na Gaeilge i mBéal Feirste, é ina chathaoirleach ar Ghasra an Fháinne, ina bhall de Choiste na Feise, ina bhall de Choiste Ceantairan Chonartha agus ina mhúinteoir ag Cumann Chluain Ard
D’fhág sé airgead freisin ag Institiúid Ard-léinn Bhaile Átha Cliath agus ag Ollscoil na Breataine Bige. Tá liosta fada dá ailt in Bibliography of Irish Philology and manuscript literature publications 1913-1941 le R
I Scoil an Léinn Cheiltigh, Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath, tá téip d’fhianaise Chonchubhair Uí Bhuachalla (76 bliana d’aois ar 10 Iúil 1958) ar an eachtra sin. Fuair Donncha gradam múinteora tuairim 1900
D’fhoilsigh Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath macasamhail den eagrán sin i 1994, agus i 1981 chuir Anraí Mac Giolla Chomhaill eagar ar Beatha Cholm Cille, sleachta as Betha Colaim Chille i litriú an lae inniu
Bhí Irene Haugh áirithe, file, ina rúnaí ag Horace Plunkett. Thug an tOllamh Máirtín Ó Murchú eolas air i gcúpla léacht statúideach de chuid Scoil an Léinn Cheiltigh (Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath) i 1999–2000
Fuair sé post ollaimh shóisearaigh in Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath 1942 agus post ollaimh 1945
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 Cé gur scoláire amaitéarach Liam Price, ba é ba thúisce a chuir le chéile ar an modh eolaíoch foclóir cuimsitheach d’ainmneacha contae ar leith: The Placenames of County Wicklow a d’fhoilsigh Institiúid Ardléinn Bhaile Átha Cliath ina sheacht gcuid idir 1945 agus 1967
D’fhoilsigh Institiúid an Ard-Léinn athchló in 1975
Ach ar mholadh Thomáis Uí Rathile[B2] ghlac Institiúid Ardléinn Bhaile Átha Cliath leis agus tháinig an dara heagrán amach 1944
Nuair a d’aistrigh David Greene[B3] go hInstitiúid Ard-léinn Bhaile Átha Cliath in 1967 chuaigh sé i gceannas na roinne agus teideal ollaimh aige
Bhuaigh sé sparánacht chun oiliúint a fháil san fhoghraíocht agus d’fhreastail ar chúrsa in Institiúid an Ard-Léinn
Duggan, iar-Chláraitheoir Institiúid an Ardléinn
Chaith sí tréimhse mar ghobharnóir ar Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath
Ghlac na húdaráis oideachais leis an moladh a rinne sé gurbh í Gaeilge Thír Chonaill a bheadh mar chaighdeán i scoileanna Thuaisceart na hÉireann. Bhí post ollaimh in Institiúid Ardléinn Bhaile Átha Cliath aige i 1942 ach d’fhill sé ar Bhéal Feirste i 1945 nuair a bunaíodh cathaoir na Ceiltise in Ollscoil na Banríona
Foilsíodh é i 1944. Tar éis a thuilleadh staidéir in Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath ceapadh ina ollamh cúnta taighde ann é i 1945
Dhealródh sé gurbh fhearr a d’oir an taighde dó ná an mhúinteoireacht. Nuair a bunaíodh Institiúid Ardléinn Bhaile Átha Cliath ceapadh é ina Ollamh Sinsearach ar dtús agus ansin ina Stiúrthóir ar Scoil an Léinn Cheiltigh
In Celtic Studies in the Netherlands: a bibliography, 1992 le Marc Schneiders agus Kees Veelenturf, a d’fhoilsigh Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath, deirtear: ‘The “Utrecht school” of Celtic, established by A.G
Luaitear é mar dhuine den seisear d’fhoireann taighde na bhFroinsiasach a ghlac páirt sa chomhoibriú a bhí ar bun le hInstitiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath chun an tsraith Scríbhinní Gaeilge na mBráthar Mionúr a eagrú: Cainneach Ó Maonaigh[B2], Cuthbert Mhág Craith[q.v.], Pádraig Ó Súilleabháin[B5], Anselm Ó Fachtna[q.v.], Fearghal Mac Raghnaill
Nuair a shíl sí insint Austin Clarke ar an scéal, The Moment next to nothing, a bheith graosta, réitigh sí leagan Nua-Ghaeilge don raidió; craoladh é i mí Iúil 1956 (agus foilsíodh é in Feasta, Bealtaine 1957 et seq.) D’fhoilsigh Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath a heagrán de Aided Muirchertaig Meic Erca, 1964
I 1966 d’fhoilsigh Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath Gàidhlig Uidhist a Deas (téacsleabhar) mar a ndéanann sé comparáid idir an Ghaeilge sin agus Gaeilge na hÉireann
Bhí sé ina bhall de Bhord Scoil an Léinn Cheiltigh (Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath) 1943-76
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 Múinteoir meánscoile ba ea an scoláire seo ar fhoilsigh Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath a leabhar The Irish of Erris, Co
Bhí sé ina scoláire in Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath i 1965-67 agus rinne staidéar faoi D.A
Ceapadh é ina bhall de bhord Scoil an Léinn Cheiltigh, Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath, in 1943. Ó na luathdhaichidí bhí baint aige le hobair fhoclóir Acadamh Ríoga na hÉireann, Dictionary of the Irish language (1913-76); bhí sé ina eagarthóir ginearálta ó 1953 agus chomhoibrigh le David Greene [B3], Máirín Ní Dhálaigh [q.v.], Áine Ní Chróinín [q.v.], Maud Joynt [B3] agus scoláirí eile chun fasciculi éagsúla a réiteach
Bronnadh PhD air i 1949 agus ó 1947 go 1972 bhí sé ina thaighdeoir seachtrach ag Scoil an Léinn Cheiltigh (Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath)
Bhí sé ina bhall de Choiste Stiúrtha Scoil an Léinn Cheiltigh, Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath 14 Nollaig 1982-31 Márta 1990
Bhí sé ina ollamh sinsearach in Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath. Tá tuilleadh eolais faoin mbeatha seo ar fáil ar http://dib.cambridge.org/ »
Ceapadh é ina bhall de Bhord Stiúrtha Scoil na Fisice Teoiriciúla (Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath) i 1950
Bhí sé ina bhall de Bhord Stiúrtha Scoil An Léinn Cheiltigh (Institiúid Ard-léinn Bhaile Átha Cliath) agus ina iontaobhaí ag AFS International, eagraíocht a bunaíodh chun tuiscint ar chultúir a chéile a chur chun cinn i measc náisiúin an domhain. Fear mór rugbaí ba ea é agus d’imríodh ar fhoireann Choláiste na Tríonóide agus Old Wesley
Tar éis do Alan céim a bhaint amach in Ollscoil Cambridge agus obair a dhéanamh le haghaidh dochtúireachta in Ollscoil Dhún Éideann agus in Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath ceapadh é mar Chartlannaí Taighde i Scoil Eolais na hAlba
Ceapadh é ar fhoireann Scoil an Léinn Cheiltigh(Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath) i 1941 agus bhí ann ar feadh 45 bliain go ndeachaigh amach ar pinsean i 1986, agus fiú ina dhiaidh sin go ham a bháis
Ach is é ainm a chleacht sé féin mar údar Mac Clúin agus chuirfeadh ‘Mac Cluain’ amú na daoine a bheadh ag lorg teidil a chuid leabhar agus a aistí in Clár Litridheacht na nua-Ghaedhilge agus sna trí imleabhar bibleagrafaíochta a d’fhoilsigh Institiúid an Ard-Léinn
Is deacair gan a mheas gur chun canúint Bhaile na Scríne a bhuanú ar phár a tharraing sé an saothar sin air féin. Mac dó Cormac Ó Ceallaigh (a ainmníodh as fear cáiliúil eile de Cheallaigh Ghleann Concadhain, Cormac na gCláirseach), Ollamh Sinsearach i Scoil na Fisice Cosmaí d’Institiúid Ardléinn Bhaile Átha Cliath