Líon alt a aimsíodh: 20
Ó MUIRÍOSA, Máirín [ Mhuiríosa] (1906–1982) Máirín MHUIRÍOSA Máirín Uí Chinnéide 1906 1982 Baile Átha Cliath F An Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath scoláire Gaeilge/Ceiltise/Béaloidis [B9] scoláire iriseoir file Diarmuid Breathnach Máire Mhurchú Ó MUIRÍOSA Fiontar, Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath i gcomhar le Cló Iar-Chonnachta agus bunúdair na mbeathaisnéisí, Diarmuid Breathnach agus Máire Mhurchú Foilsiú ar líne These pages may be freely searched and displayed ··· Bhí sé ina iontaobhaí ag Coláiste Laighean agus ina uachtarán ar Chuallacht Mhuire agus Lorcáin Uí Thuathail in eaglais Shráid Gardner, Baile Átha Cliath ··· Caerwyn Williams agus Máirín Mhuiríosa ··· Ba é an chéad théacsleabhar i nGaeilge é ar stair litríocht na Gaeilge agus hí an ghné is lú tairbhe ann na tagairtí go léir d’aistí údarásacha atá le fáil sna fonótaí
Bhaile Átha Cliath M Scoil Uí Chonaill, Sráid Richmond, Baile Átha Cliath An Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath rannpháirtí in Éirí Amach 1916 [B9] scoláire óglach 1913–1922 [B9] Diarmuid Breathnach Máire Mhurchú Fiontar, Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath i gcomhar le Cló Iar-Chonnachta agus bunúdair na mbeathaisnéisí, Diarmuid Breathnach agus Máire Mhurchú Foilsiú ar líne These pages may be freely searched and displayed ··· I dteach phríomhchúntóir na Roinne, Máire Cháit Riain, a chastaí Seán Mac Diarmada, Seán T ··· Ó Ceallaigh nuair a phós seisean Máire Cháit Riain Luan Cásca 1918 ··· deirtear faoi eolas na clainne ar an nGaeilge ach gur ag Liam amháin a bhí sí ··· Thaithíodh sé Craobh Lorcáin Uí Thuathail den Chonradh go dtí gur mhol an máistir dá thuismitheoirí gurbh fhearr é a choimeád i mbun na gceachtanna baile san oíche
Chorcaí Coláiste Phádraig, Maigh Nuad sagart Caitliceach Rómhánach [B9] scoláire sagart scoláire Gaeilge/Ceiltise/Béaloidis [B9] Diarmuid Breathnach Máire Mhurchú Fiontar, Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath i gcomhar le Cló Iar-Chonnachta agus bunúdair na mbeathaisnéisí, Diarmuid Breathnach agus Máire Mhurchú Foilsiú ar líne These pages may be freely searched and displayed ··· raibh aon fhonn ar an mac léinn é a dhéanamh ach lean sise den tathant air ··· raibh aon chomórtas maidir le líofacht idir an dá theanga aige ··· foláir nó is le linn do Ghertrude Schoepperle[q.v.] a bheith i gColáiste na Mumhan i 1909 a casadh ar Aindrias í ··· bhfuair sé an post – toisc ar deireadh nach raibh aon phost ann le líonadh – agus bhíothas lena chur ag obair i bparóiste Inis Córthaidh
Loch Garman M Scoil na mBráithre Críostaí, Ceatharlach Acadamh Naomh Laisréain, Ceatharlach Coláiste Phádraig, Ceatharlach rannpháirtí in Éirí Amach 1916 [B9] scríbhneoir óglach 1913–1922 [B9] Diarmuid Breathnach Máire Mhurchú Fiontar, Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath i gcomhar le Cló Iar-Chonnachta agus bunúdair na mbeathaisnéisí, Diarmuid Breathnach agus Máire Mhurchú Foilsiú ar líne These pages may be freely searched and displayed ··· Ciarraíoch dar sloinne Caomhánach a bhí mar mhúinteoir ag an gcraobh seo ach fios an uaidh ná conas a d’fhoghlaim Micheál Gaeilge ··· Thaithíodh sé Stad na nGaeilgeoirí i Sráid Fheardorcha Thuaidh agus bhí sé féin agus a dheartháir ina mbaill de Chlub Lorcáin Uí Thuathail de Chumann Lúthchleas Gael ··· Ach cheadódh sé go bhfaigheadh Tomás Mac Donncha scéal na timpiste ar eagla go gcuirfí in ospidéal é ··· Bhí an sliocht seo i gcló ag Máire Comerford in Agus, Meitheamh 1984: ‘Gar do gheataí an Phríosúin [Mountjoy] ar an mbealach go dtí an reilig [Glas Naíon] d’oscail máthair agus triúr deirfiúracha le Micheál Ó hAnnracháin, a cuireadh chun báis i 1916, siopa beag ina mbíodh nuachtáin, toitíní is milseáin á ndíol
Chiarraí M uachtarán ar Chonradh na Gaeilge [B9] polaiteoir iriseoir scríbhneoir Teachta Dála [B9] Diarmuid Breathnach Máire Mhurchú Fiontar, Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath i gcomhar le Cló Iar-Chonnachta agus bunúdair na mbeathaisnéisí, Diarmuid Breathnach agus Máire Mhurchú Foilsiú ar líne These pages may be freely searched and displayed ··· raibh sí go líofa aici go ceann 12 bliain agus le Béarla a tógadh Sceilg ··· ligfeadh an chinsireacht oifigiúil do Sceilg gnáthchuntas ar an Éirí Amach a scríobh ná aon tuairimí polaitiúla ina thaobh a nochtadh, ach d’éirigh leis teacht timpeall na faidhbe sin trí chuntais mholtacha a scríobh ar na mairbh mar Chaitlicigh ··· Ar 17 Samhain 1904 phós sé Nóra Shúilleabháin ón Lios Bán, Ciarraí (d’éag 1949) sa Droichead Órga, Inse Chór, Baile Átha Cliath ··· An bheathaisnéis an fhoirm is mó a shaothraigh sé: Beatha Lorcáin Naomhtha Uí Thuathail (1905); Brian Bóirmhe: a shaol agus a bheatha (1906); Beatha an Athar Tiobóid Maitiú (1907); Beatha Bhreandáin, a imeachtaí agus a iomramha (1915); Cathal Brugha (1942); A trinity of martyrs: Terence Mac Swiney, Cathal Brugha, Austin Stack (1947)
Ó MAOLÁIN, Micheál (1881–1956) Micheál Ó MAOLÁIN 1881 1956 M ceardchumannaí Diarmuid Breathnach Máire Mhurchú Fiontar, Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath i gcomhar le Cló Iar-Chonnachta agus bunúdair na mbeathaisnéisí, Diarmuid Breathnach agus Máire Mhurchú Foilsiú ar líne These pages may be freely searched and displayed ··· Dúirt Cathal Ó Tuathail [q.v.] in aiste ar Mhicheál in Sunday Independent 6 Bealtaine 1934 gurbh in 1899 a tháinig sé chun cónaithe sa phríomhchathair ··· raibh rothaíocht ar a chumas toisc radharc na súl bheith go dona aige agus tuairimítear gur shiúil sé 8,000 míle i mbun dualgais an phoist sin agus is cosúil go raibh eagla roimh an oíche air i rith a shaoil agus gur mhaith leis riamh píolóta bheith lena chois ··· hionadh nach luann an Brianach Micheál ina dhírbheathaisnéis Forth the banners go, 1969 ··· ‘Choinnigh sé ón am sin dhá cheist os comhair an phobail, mar atá, staid na Gaeltachta agus faillí an Choiste Gnó maidir le tógáil Halla Thomáis Ághas’, a dúirt Cathal Ó Tuathail
Ó Cathasaigh Seán Ó Cathasaigh 1880 1964 85 Sráid na Driseoige Uachtarach, Baile Átha Cliath M Scoil Naomh Barnabas, Baile Átha Cliath scríbhneoir Diarmuid Breathnach Máire Mhurchú Fiontar, Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath i gcomhar le Cló Iar-Chonnachta agus bunúdair na mbeathaisnéisí, Diarmuid Breathnach agus Máire Mhurchú Foilsiú ar líne These pages may be freely searched and displayed ··· Dá dhíograisí é, áfach, móide go mbeadh trácht air in annála na Gaeilge murach an cháil a bhain sé amach mar scríbhneoir Béarla agus murach an cur síos a rinne sé ar an gConradh agus ar Chonraitheoirí ina leabhair dhírbheathaisnéise ··· Cléireach i gCumann Misean Eaglais na hÉireann ba ea an t-athair agus i gcomhtheács na haimsire sin raibh siad bocht ··· raibh radharc na súl sách maith chun na hiomána ag ceachtar díobh ··· An bhliain dár gcionn bhí sé ar dhuine de phríomhbhunaitheoirí Bhanna Píobairí Lorcáin Uí Thuathail; bhí sé ar dhuine de bhunaitheoirí Chlub Lorcáin Uí Thuathail i 1907
DE BARRA, Dáibhí (1757/8-1851) Dáibhí DE BARRA 1757/8 1851 M file scríobhaí scríbhneoir Diarmuid Breathnach Máire Mhurchú Fiontar, Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath i gcomhar le Cló Iar-Chonnachta agus bunúdair na mbeathaisnéisí, Diarmuid Breathnach agus Máire Mhurchú Foilsiú ar líne These pages may be freely searched and displayed ··· Feirmeoir ba ea é i nGort an Mhuicí, Carraig Thuathail, Co ··· 48 acra a bhí ag a athair, Dáibhí eile, san áit chéanna ach faoi 1833 raibh ag an bhfear s’againne ach 29 acra ··· Nuair a bhí sé tuairim daichead bliain d’aois phós sé Eilís Chaoimh agus bhí ceathrar mac agus cúigear iníonacha acu ··· Deir an foilsitheoir: ‘Eagrán criticeach de "Párliment na bhFíodóirí", saothar próis a chum Dáibhí de Barra (1757/8-1851), scríobhaí agus sclábhaí feirme ó Charraig Thuathail, in oirthear Chorcaí, atá sa leabhar seo
MAC COITIR, Sir Séamus (c.1630–1705) Sir Séamus MAC COITIR c.1630 1705 M saighdiúir Diarmuid Breathnach Máire Mhurchú Fiontar, Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath i gcomhar le Cló Iar-Chonnachta agus bunúdair na mbeathaisnéisí, Diarmuid Breathnach agus Máire Mhurchú Foilsiú ar líne These pages may be freely searched and displayed ··· Phós sé Eilís Chonaill i 1627 agus ba é Séamus an dara mac acu ··· Tháinig Baile na Speire, Carraig Thuathail, ina seilbh i 1638 ··· Et dá réir sin hé amháin ach ceart a rá ná a mheas gur murther ná míghníomh tréatúir fógartha a mharú le hordú speisialta an rí, ach fós is inmheasta gur gníomh é chomh hoirirc ionnas, dar liomsa agus dar le heolaithe eile, go mba chóra a leithéid a chur i gcroinicí i litreacha óir...’ (an litriú leasaithe ag na húdair) ··· D’éag sé ar 18 Meitheamh 1705 agus cuireadh é i dtuama na gCoitireach i gCarraig Thuathail
MAC SLEIGHNE, Eoin Baiste (1638–1712) Eoin Baiste MAC SLEIGHNE 1638 1712 M scríobhaí múinteoir easpag sagart Diarmuid Breathnach Máire Mhurchú Fiontar, Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath i gcomhar le Cló Iar-Chonnachta agus bunúdair na mbeathaisnéisí, Diarmuid Breathnach agus Máire Mhurchú Foilsiú ar líne These pages may be freely searched and displayed ··· Bhí na Péindlíthe á gcur i bhfeidhm gan sos ag an am agus d’fhan sé trí bliana i dteach Sir Séamus Mac Coitir i mBaile na Speire in aice le Carraig Thuathail agus i rith an ama sin chuir aithne ar Dhomhnall Ó Colmáin, údar Parliament na mBan, a bhí ina oide ansin ag Séamus Óg Mac Coitir[q.v.] ··· mór a rá nár caitheadh go dona leis sa phríosún ··· foláir nó chuir sé mórchuid leabhar á n-athscríobh idir 1693 agus 1703 ach deir Ó Conchúir nach bhfuil tagtha slán ach trí cinn de lámhscríbhinní a scríobhadh ar a fholáireamh
Chorcaí file Diarmuid Breathnach Máire Mhurchú Fiontar, Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath i gcomhar le Cló Iar-Chonnachta agus bunúdair na mbeathaisnéisí, Diarmuid Breathnach agus Máire Mhurchú Foilsiú ar líne These pages may be freely searched and displayed ··· Luaitear go háirithe fianaise scríobhaí atá i gcló ag an mBrúnach gurbh as Cnoc Rátha i mBarrachaibh Móra dó, idir Carraig Thuathail agus Carraig na bhFear ··· Fianaise is ea í hamháin ar fheabhas a Bhéarla ach ar ghnéithe dá phearsantacht, ‘...the thoughts and strivings, the judgements and enthusiasms, the whimsicality and laughter of the curiously reflective and exuberant character with which he was endowed’ (Gearóid Ó Murchadha) ··· He beggeth your Lordships pardon for this bold attempt which is submissively offered in Immitation of the poor Woman’s Mite contributed to the Corbon, by, My Lord, Your Honour’s most Grateful and most humble unknown SERVANT.' léir cén fáth ar aistrigh sé go dtí an Chlaonghlais i Luimneach tuairim 1660 ··· rófhada roimhe sin ó bhí scoil filíochta ag Cúchonnacht Ó Dálaigh (d’éag 1641) sna Tulacha i mBéal an Átha, tamall gairid ó Ghort na Tiobrad
Ó hEODHASA, Eochaidh (c.1568–1612) Eochaidh Ó hEODHASA c.1568 1612 Fir file Diarmuid Breathnach Máire Mhurchú Fiontar, Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath i gcomhar le Cló Iar-Chonnachta agus bunúdair na mbeathaisnéisí, Diarmuid Breathnach agus Máire Mhurchú Foilsiú ar líne These pages may be freely searched and displayed ··· It was as if a poet laureate had to seek engagements in a music hall.’ deirtear gur phós sé, ach tuairim an ama seo chuir sé spéis i Róis Thuathail, baintreach Fhiachaidh mac Aodha Uí Bhroin, ‘the only hint of a woman in Eochaidh’s life’ (Carney) ··· Bhronn Aodh feirm air sa Chorrán in aice le Béal Átha na Mallacht ach róshasta leis a bhí Eochaidh agus rinne a ghearán le hAodh sa dán ‘T’aire ríomsa a rí ó nUidhir’
Ba iad a thuismitheoirí Máire Thuathail (Máire Choilm Mháirtín) ó Chnoc na hAille agus Pádraig Learaí Ó Fínneadha, an file a scríobh Bóithríní an Locháin agus amhráin eile, 1994; ba é Learaí an seachtú mac acu ··· na Gaillimhe file Diarmuid Breathnach Máire Mhurchú Fiontar, Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath i gcomhar le Cló Iar-Chonnachta agus bunúdair na mbeathaisnéisí, Diarmuid Breathnach agus Máire Mhurchú Foilsiú ar líne These pages may be freely searched and displayed ··· na Gaillimhe, a bhí cónaí air féin agus a bhean Máire Chartúir
Ó COIRBHIN, Aodh (1899–1975) Aodh Ó COIRBHIN 1899 1975 M Scoil na mBráithre Críostaí, Sráid Hardinge, Béal Feirste státseirbhíseach roimh 1922 [B9] státseirbhíseach Diarmuid Breathnach Máire Mhurchú Fiontar, Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath i gcomhar le Cló Iar-Chonnachta agus bunúdair na mbeathaisnéisí, Diarmuid Breathnach agus Máire Mhurchú Foilsiú ar líne These pages may be freely searched and displayed ··· Tá eolas ina thaobh le fáil in Seanchas Clainne: Aodh Ó Coirbhin agus a mhuintir, 2003 lena iníon Aedín Choirbhin, i gcuntas le Liam Mac Reachtain [B4] in Inniu 10 Deireadh Fómhair 1975 agus i dtuairisc a bháis in Irish News and Belfast Morning News 29 Meán Fómhair 1975 ··· Ball den Chonstáblacht Ríoga a athair Peter agus ba í a mháthair Lúsaí Mhaonaigh ó Dhroim Bearach, Co ··· Ba ghairid go raibh sé ina bhall de Chraobh an Chéitinnigh den Chonradh, de na Fianna agus de Club Lorcáin Uí Thuathail de Chumann Lúthchleas Gael ··· Ceann d’iontais a scéil hamháin gur éirigh leis a phost státseirbhíse a choimeád ach i dtús 1923 gur éirigh leis sna scrúduithe i gcomhair cigirí cánach
Bhí sé pósta ar Mháire Thuathail ó Chnoc na hAille agus mac leo ba ea an file Learaí Ó Fínneadha[B8] ··· na Gaillimhe M file Diarmuid Breathnach Máire Mhurchú Fiontar, Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath i gcomhar le Cló Iar-Chonnachta agus bunúdair na mbeathaisnéisí, Diarmuid Breathnach agus Máire Mhurchú Foilsiú ar líne These pages may be freely searched and displayed ··· Ba chol ceathar é le Micheál Breathnach[B2]; Síle Fheinneadha ba ainm do mháthair Mhichíl
Bhaile Átha Cliath An Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath léachtóir Diarmuid Breathnach Máire Mhurchú Fiontar, Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath i gcomhar le Cló Iar-Chonnachta agus bunúdair na mbeathaisnéisí, Diarmuid Breathnach agus Máire Mhurchú Foilsiú ar líne These pages may be freely searched and displayed ··· Bhaile Átha Cliath M Scoil Náisiúnta Lorcáin Uí Thuathail, Cill Mochuda, Co ··· I gceantar Chill Mochuda i ndeisceart Chontae Bhaile Átha Cliath a rugadh is a tógadh é agus cuireadh oideachas air i Scoil Náisiúnta Lorcáin Uí Thuathail ansiúd agus i gColáiste Naomh Benildus sa chomharsanacht chéanna ··· Ag pointe éigin d’aistrigh sé go dtí an Spáinn agus raibh aon choinne lena bhás in Malaga 30 Meitheamh 2004
Ó TUATHAIL, Máire [ Thuathail] (1871-1954) Máire THUATHAIL Máire Ó Tuathail 1871 1954 F cléireach múinteoir Diarmuid Breathnach Máire Mhurchú Ó TUATHAIL Fiontar, Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath i gcomhar le Cló Iar-Chonnachta agus bunúdair na mbeathaisnéisí, Diarmuid Breathnach agus Máire Mhurchú Foilsiú ar líne These pages may be freely searched and displayed ··· Ba dhuine í den dáréag clainne ag Seán Ó Tuathail agus Sabina Mháille ··· Bhíodh seisean ar cuairt ag muintir Uí Thuathail go minic nuair a bhíodh sé ag fanacht lena sheanathair i nGairfeann agus bhí sé ar chomhaois le Tomás, deartháir Mháire, agus an duine ab óige sa teaghlach ··· Is cosúil gurbh i dteach na Máilleach a rugadh Máire thart ar 1871; bhí de nós ag mná ar de Mháilligh Chill Mhaolacháin iad dul abhaile go Cill Mhaolacháin nuair a bhí siad gar dá n-am ··· Deirtear gurbh i dteach a huncail, Peadar Ó Máille i gCill Mhaolacháin, a cuireadh scolaíocht ar Mháire agus ar a deirfiúr Caitríona
Ó COIGLIGH, Séamus (1916–2010) Séamus Ó COIGLIGH 1916 2010 coimeádaí aistritheoir státseirbhíseach scríbhneoir Diarmuid Breathnach Máire Mhurchú Fiontar, Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath i gcomhar le Cló Iar-Chonnachta agus bunúdair na mbeathaisnéisí, Diarmuid Breathnach agus Máire Mhurchú Foilsiú ar líne These pages may be freely searched and displayed ··· Tá na trí alt is tríocha aige in Comhar ó 1962 go 1972 liostaithe ag Máire de Grás in Comhar: innéacs 50 bliain (1992), agus deich léirmheas dá chuid liostaithe in Feasta: Innéacs 1948-2000 (Mac Peaircín 2003) ··· Ach i dteangacha agus i litríocht amháin a bhí spéis aige ach sa stair, san eolaíocht, sa cheol, sa pheil, sa pholaitíocht agus sa mhatamaitic ··· Ó 1953 bhí sé pósta ar Christina Foley (a d’éag ar 2 Iúil 2001) ó Charraig Thuathail, Co
Luimnigh M Scoil Mhuire, Sráid Mhaoilbhríde, Baile Átha Cliath Scoil Cholmcille, Sráid Mhaoilbhríde, Baile Átha Cliath Coláiste Mhuire, Cearnóg Parnell, Baile Átha Cliath craoltóir iriseoir spóirt siopadóir Mártan Ó Ciardha Fiontar, Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath i gcomhar le Cló Iar-Chonnachta agus bunúdair na mbeathaisnéisí, Diarmuid Breathnach agus Máire Mhurchú Foilsiú ar líne These pages may be freely searched and displayed ··· Ba sa phríomhchathair a saolaíodh an bheirt ba shine dá gclann, Máire (1920) agus Séamus (1921), ach go gairid ina dhiaidh sin bhog an teaghlach go dtí an Caisleán Nua, áit a bhfuair an t-athair post le comhlacht uisce mianraí ··· Músclaíodh a chuid suime freisin sa drámaíocht agus chualathas a ghlór ar raidió den chéad uair nuair a d’iarr an drámadóir Máiréad Ghráda air páirt a ghlacadh i roinnt dá cuid drámaí – i nGaeilge agus i mBéarla ··· D’imir sé peil le cumann Chlanna Gael agus ina dhiaidh sin le Cumann Uí Thuathail agus chaith trí bliana (1949–1952) ar fhoireann shinsear peile Bhaile Átha Cliath ··· dhearna Seán Óg faillí ar a chumas aisteoireachta le linn an achair sin ach an oiread
Mhaigh Eo a saolaíodh Máire Thuathail ar an 29 Iúil 1959, an duine ba shine de sheachtar clainne a bhí ag Tomás Ó Tuathail, tábhairneoir agus fear gnó ar an mbaile agus ag a bhean Bríd Nic Giollarnáth, arbh as Bóthar na Trá, taobh amuigh de chathair na Gaillimhe di ó dhúchas ··· THUATHAIL, Máire (1957–2016) Máire THUATHAIL 1959 2016 Tuar Mhic Éadaigh, Co ··· Mhaigh Eo An Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath bean ghnó léiritheoir teilifíse Mártan Ó Ciardha Ó TUATHAIL Fiontar, Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath i gcomhar le Cló Iar-Chonnachta agus bunúdair na mbeathaisnéisí, Diarmuid Breathnach agus Máire Mhurchú Foilsiú ar líne These pages may be freely searched and displayed ··· Bhí tionchar as cuimse ag Máire Thuathail ar chúrsaí teilifíse i nGaeilge agus bhí saothrú agus ullmhú go leor déanta aici sa réimse go fiú sular bunaíodh Teilifís na Gaeilge in 1996 ··· Sa bhliain 1997 bronnadh an gradam Bean Ghnó Óg na Bliana ar Mháire Thuathail