Líon alt a bhfuil an ghné seo luaite iontu: 9
Thuigfeá ó thráchtas Uí Chonghaile gur foinse shaibhir fhianaise i dtaobh ghnéithe den saol sin is ea saothar Phádraic Óig. Sa Turlach Beag, Ros Muc, Co ··· Ó Maolchonaire an leagan den sloinne a d’úsáideadh seanathair Phádraic Óig agus de réir sheanchas na clainne is anoir a tháinig muintir Uí Mhaolchonaire go Ros Muc sa tseanaimsir, nó anoir aneas, b’fhéidir, ó oirthear an Chláir. I Ros Muc a fuair Pádraic bunscolaíocht agus bhí sé ar na daltaí ba thúisce a d’fhreastail ar Scoil Éanna, Ráth Fearnáin: chuaigh sé isteach ann 7 Deireadh Fómhair 1908 ··· Bhí cúrsai Gaeilge á reáchtáil aige i Ros Muc idir 1925 agus 1928 agus Colm Ó Gaora agus Criostóir Mac Aonghusa páirteach iontu. Chaith sé scór bliain ina mhúinteoir Gaeilge agus thaistil cuid mhaith den tír ar a rothar ··· Ghlacadh sé páirt freisin sa chlár ‘Conas a déarfá?’ ar cuireadh tús leis 1947. Bhí sé tamall ar choiste Chumann na bPiarsach agus bhí baint aige le bunú na hiarsmalainne i Ros Muc
Is leis an eolas sin a bhain sé an ceann de scéal a bheatha, Mise (1943), agus níl de bhuneolas le cur leis ach gur in Inbhear, Ros Muc, Co ··· Ba é an Piarsach é agus ba í an chéad chuairt aige í ar Ros Muc. Thosaigh Colm ag scríobh tamall beag ina dhiaidh sin agus foilsíodh scéal a scríobh sé óna athair, ‘Scolb Glas Mac Rí in Éirinn’, in An Claidheamh Soluis in 1904 ··· B’éigean dó dul ann de chois ó Ros Muc ··· In éineacht le Pádraig Ó Máille [q.v.], an Dr Cíosóg agus Seoirse Mac Niocaill [deartháir Eibhlín], bhunaigh sé na hÓglaigh i Ros Muc
B’í an dara duine clainne de thriúr í ag John Joseph Maude, a raibh gabháltas aige i gCill Bhreacáin, Ros Muc, agus Máire Nic an Iomaire, múinteoir náisiúnta as na Doiriú ··· Bhí Caitlín ar scoil sna Doiriú ar dtús agus ansin faoi chúram a máthar i scoil an Oileáin Mhóir tamall amach ón Aill Bhuí i Ros Muc
Breac-Ghaeltacht ba ea an ceantar ach ní raibh an teanga ag an máthair, cé go raibh cailín aimsire ó Ros Muc sa teach agus gan ach beagán den Bhéarla aici
Fine Irish speaker, spent at least two holidays of later years at Ros Muc
D’fhan Cáit agus an leanbh ab óige sa Cheathrú Rua; bhí scoláireacht samhraidh i gceardscoil Ros Muc faighte ag Eoin
Chuaigh sé fhad leis na scéalaithe móra Micheál Breathnach i nGleann Mhic Muirinn, idir Uachtar Ard agus Casla, Beairtle Ó Conaire i Ros Muc agus Cóilín Ó Cualáin i Maínis
Sa Ghort Mór, Ros Muc, Co
I ndiaidh dó Gael Linn a fhágáil chuir sé a choláiste féin ar bun i Ros Muc agus ba as an chéad iarracht sin a bunaíodh Coláiste na bhFiann in 1968