Líon alt a bhfuil an ghné seo luaite iontu: 22
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 I Maigh Nuad, Co ··· Cainteoir dúchais Gaeilge ó Chontae Chorcaí ba ea a athair, Cornelius Buckley, siopadóir i Maigh Nuad ··· Tar éis bunscolaíochta i Maigh Nuad cuireadh go dtí Coláiste Belvedere é agus ansin go dtí an Coláiste Muireach i mBaile Átha Cliath. Bhí Domhnall ina bhall de Chonradh na Gaeilge agus de Chumann Lúthchleas Gael i Maigh Nuad ··· Cuireadh sochraid stáit air agus adhlacadh é i Reilig Láithreach Bhriain, Maigh Nuad ··· Cuir litir chuig Domhnall Ua Buachalla, Maigh Nuad’. Tá aiste le Nioclas Ó Gríobhtháin, ‘Domhnall Ua Buachalla agus Óglaigh na Rinne’, i gcló in An Linn Bhuí 5, 2001
Is caol díreach chuig a sheoladh i mBaile Átha Buí a chuirtí cóip Eoghain ar dtús agus ansin go Teach Sheosaimh, Maigh Nuad. Chaith sé cuid de shaoire 1885 in Inis Meáin le Yorke—ba é an ceantar Gaeltachta ab ansa leis é agus is iomaí cuairt a thug sé air ··· I mBaile Átha Cliath 27 Meán Fómhair 1903 bhí an tsochraid go Maigh Nuad ar cheann de mhórócáidí stairiúla na linne ··· Cuireadh é in uaigh sealadach i Maigh Nuad ··· Tuairiscíodh in An Claidheamh Soluis 11 Márta 1905 gur cuireadh é i mausoleum nua i Maigh Nuad ag searmanas príobháideach i mí Feabhra. Bhí a dheartháir Pádraig ag cruinniú tionscnaimh Shinn Féin in 1905 (Seán Ó Lúing, Art Ó Gríofa, 1953) agus bhí sé ina chaptaen ar na hÓglaigh i gContae na Mí (Liam Skinner, Politicians by accident).
Ba é a ndícheall ag tuismitheoirí fir óga a sheoladh bealach Mhaigh Nuad agus ní dócha go mbeadh fáilte mhór roimh ‘breakdown priest’ mar a thugtaí ar a leithéid. Ba é a rinne Peadar scoil chlasaiceach a bhunú inar múineadh Laidin, Gréigis, Béarla, Fraincis agus Gaeilge do bhuachaillí a bhí ag brath dul go Coláiste Cholm Cille agus, ina dhiaidh sin, go Maigh Nuad
Nuair a d’éag a hathair i 1597 chuaigh sí chun cónaithe i dteach a seanmháthar, Mabel Mhic Gearailt, i Maigh Nuad ··· I bhfómhar 1607 bhí sí ar ais i Maigh Nuad, í gar dá haimsir, nuair a sheol Ruairí as Éirinn 14 Meán Fómhair in éineacht le hAodh Ó Néill
Léachtóir spreagúil le Sean-Ghaeilge a mbíodh mic léinn faoi gheasa aici, bean chúise a thug dúshlán an Stáit faoi scrios suíomhanna stairiúla i dTeamhair na Rí agus Scrín Cholm Cille, gníomhaí pobail i gceantar Mhaigh Nuad agus scríbhneoir ficsin do dhéagóirí. I mBóthar na Trá, Gaillimh, a rugadh Muireann Ní Bhrolcháin ar an 15 Bealtaine 1955, iníon le Cillian Ó Brolcháin, ollamh le fisic i gColáiste na hOllscoile, Gaillimh, Baile Átha Cliathach a raibh ceangal aige le Co ··· Cé gurbh aisteoir agus fonnadóir ar an sean-nós í ina hóige, ag an ócáid spleodrach seo d’fhágadh sí an stáitse faoi na scríbhneoirí agus faoi na ceoltóirí aitheanta, Paul Muldoon agus Seamus Heaney ina measc. B’údar bisiúil í Muireann a scríobh leabhair Ghaeilge do dhéagóirí, Ar ais arís (1991), Eachtraí samhraidh (1992), Dialann Chaoimhe (1994), An solas sa chaisleán (1994) agus An bád sa chuan (1990) a bhuaigh duais Oireachtais. I gcuntas iarbháis thar ceann Chomhairle Phobail Mhaigh Nuad scríobh Paul Croghan i Nuachtlitir Mhá Nuad go raibh siad go mór faoi chomaoin ag Muireann faoina tacaíocht fhonnmhar thar thréimhse tríocha bliain
Chaith sé dhá bhliain i Maigh Nuad agus chríochnaigh a chúrsa sagartachta sa Róimh mar ar oirníodh é 1901 ··· Tar éis dochtúireacht a bhaint amach sa Róimh ceapadh é ina mhúinteoir i gColáiste Mhainchín agus ina dhéan ar an bhfoireann teagaisc. B’fhéidir gur ar scoil agus i Maigh Nuad a d’fhoghlaim sé Gaeilge
na Gaillimhe, a rugadh an fear seo a bhí i gcathaoir na Gaeilge i Maigh Nuad ar feadh nach mór leathchéad bliain nuair is géire a bhí gá ag pobal na Gaeilge le cabhair shagartúil ··· Until his death on 2 October 1876 [i Maigh Nuad] he presided over the decline of the language, a little sadly, one gets the impression.’ Thug an sagart cáiliúil Walter McDonald (1854-1920) an fhianaise seo in Reminiscences of a Maynooth professor, 1925: ‘He was then an old man, whitehaired and feeble; quite incapable of conducting a class
Deir Corish gur i Maigh Nuad a lean sé lena staidéar agus deirtear in Ríocht na Midhe, 1971 gurbh i Maigh Nuad a oirníodh é in 1803
Bhí air bliain a chaitheamh i gColáiste Cholmáin san Iúr ag foghlaim na Gréigise sula ndeachaigh sé go Maigh Nuad i 1932
Ní foláir nó is i Maigh Nuad a chuir sé aithne ar Risteard de Hindeberg[B2]
Faoin ainm ‘Sairséal’ bhain William O’Byrne, Maigh Nuad, duais in Oireachtas 1898
I Leabharlann an Ruiséalaigh, Coláiste Phádraig, Maigh Nuad tá cóip de Irish-English Dictionary Uí Raghallaigh agus laistigh den chlúdach tá lipéad ar a bhfuil an téacs thíos clóbhuailte: ‘Beidh an Ghaedhilge faoi mheas fós i n-Éirinn i n’inis na righ/ This volume was presented to Mr Michael Hickey by members of the Irish Class, taught by him in St John’s College, Waterford, during the scholastic year 1881-´82’.’ In Irisleabhar na Gaedhilge 4 Feabhra 1883 tá véarsaí dá dhéantús (‘Fáilte d’Irisleabhar na Gaedhilge go Port Láirge’) faoin ainm cleite ‘Seamróg’. Chaith sé an tréimhse idir 1884 agus 1893 i misean na hAlban, ach bhí comhfhreagras rialta aige leis an Athair Eoghan Ó Gramhnaigh [q.v.] agus le daoine eile i ngluaiseacht na Gaeilge le linn dó a bheith ann
Mar mhac léinn ó Dheoise na Gaillimhe a chuaigh sé go Maigh Nuad
Ón mbliain 1894 bhí sé i Maigh Nuad
Bhí sé ag taighde i gcóir a eagráin de dhánta Sheathrúin Céitinn agus shiúladh sé go dtí Maigh Nuad chun lámhscríbhinní a cheadú agus ba mhinic a thugadh sé an Duinníneach in éineacht leis
D’éag sé 7 Feabhra 1935 agus tá sé curtha i Maigh Nuad
In 1903 chuaigh sé a rothaíocht síos go Maigh Nuad tráth a bhí corp Eoghain Uí Ghramhna á aistriú ann. Bhain sé BA (Ollscoil Ríoga na hÉireann) le céad onóracha sa Ghaeilge, sa Bhéarla agus san Fhraincis 1909 tar éis bheith ag freastal ar Choláiste Ollscoile Bhaile Átha Cliath, agus céim mhaistir an bhliain dár gcionn
Bliain ina dhiaidh sin, d’aistrigh sé chuig Coláiste Mhic Cairthinn, gar do bhaile Mhuineacháin, áit ar fhan sé mar scoláire cónaithe idir 1903 agus 1907 agus ansin chuaigh sé ar aghaidh chuig Coláiste Phádraig, Maigh Nuad le bheith ina shagart. Chruthaigh sé ardacmhainn léinn sa diagacht, sa stair agus sa Ghaeilge i Maigh Nuad
I Luimneach Thoir a rugadh é agus oirníodh i Maigh Nuad é
Dúradh go raibh sé tráth ina ollamh le Gaeilge i Maigh Nuad
An Dr Seán Daltún a bhí san am sin ina ollamh le teangacha clasaiceacha i Maigh Nuad a chum an téacs Laidine agus rinne Dubhghlas de hÍde leagan Gaeilge
Thosaigh sé ag aistriú an Tiomna Nua go Gaeilge i Maigh Nuad ach níor chríochnaigh é de barr cúraimí eile a thit air (tagairt ag Éamonn Ó hÓgáin in Kilkenny history and society