Líon alt a bhfuil an ghné seo luaite iontu: 33
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 Bhí ról tábhachtach i gConradh na Gaeilge ag Múscraí sna blianta tosaigh agus ba í seo an Conraitheoir ba mhó cáil sa phríomhbhaile féin, Maigh Chromtha ··· In 1895 rinne deoraithe ó Mhaigh Chromtha i Norwood Mass ··· Rinneadh eagarthóireacht ar an ‘daonáireamh’ seo nuair a shroich sé Maigh Chromtha ··· In ainneoin contrárthachtaí agus bréaga—nó botúin, b’fhéidir—caithfidh sé gurbh aon duine amháin Áine na Báinsí agus Áine Mhaigh Chromtha. I Maigh Chromtha in 1898 bhuaigh sí duais ag an gcéad fheis a bhí riamh in Éirinn, ach an Fheis Cheoil a fhágáil as an áireamh ··· ‘Is í an chéad duine den tsord san a ghaibh chughainn Áine Ní Raghallaigh ó Mhaigh Chromtha
Ba é an scríbhneoir é is mó a mhúin an teanga agus is troime a d’fhág a rian ar scríobh na Gaeilge i dtús na hathbheochana. Rugadh é ar 30 Aibreán 1839 i Lios Carragáin i gceantar Mhaigh Chromtha mar a raibh féar seacht mbó ag a athair Diarmuid ··· Ó 1852 go 1855 bhíodh sé ag freastal ar scoileanna Charraig an Ime agus Mhaigh Chromtha; ó 1855 go 1859 bhí sé ag foghlaim i scoileanna Laidine i Maigh Chromtha agus i gCeann Toirc; chaith sé dhá bhliain ansin i gColáiste Cholmáin i Mainistir Fhear Maí sula ndeachaigh sé go Maigh Nuad in 1861 ··· Is ródhócha gurbh i Maigh Nuad a fuair sé an scil sin. Bhí sé ina shagart cúnta sna paróistí seo: Cill Sheanaigh (1867–8); Cill Uird (1868–72); Ráth Chormaic (1872–78); Maigh Chromtha (1878–80); An Ráth (1880–82); Cill Uird (1882–4) – tamall den tréimhse ag feidhmiú mar shagart paróiste; Dún ar Aill (1884–91) ··· I Maigh Chromtha dó chuir sé litir chuig Aontacht na Gaeilge
Thosaigh sé ag freastal ar Scoil Chúil Aodha in 1856 agus bhí ina dhiaidh sin i scoil Mr Wall i Maigh Chromtha agus sa Mhainistir Thuaidh i gCorcaigh ··· Nuair a chuaigh sé isteach sna Fíníní i Maigh Chromtha ceapadh é ina thimire i mBaile Bhuirne ··· Thug sé trí raidhfil leis ó Mhaigh Chromtha ··· Toghadh ina bhall de Chaomhnóirí Thithe na mBocht i Maigh Chromtha é (An Claidheamh Soluis 10 Meitheamh 1905)
Chuaigh sé ag múineadh Gaeilge i gceantar Mhaigh Chromtha agus ina dhiaidh sin i gContae Luimnigh ··· Bhí sé ag obair mar mhúinteoir taistil i gceantar Mhaigh Chromtha ó Shamhain 1902 amach agus tuairim 1904 d’imigh sé i mbun na ceirde sin go Ráth Caola, Co ··· Bhí sé ina uachtarán ar Chumann na Múinteoirí Taistil, dar le tuairisc in An Claidheamh Soluis 10 Meán Fómhair 1904, agus ba é Maigh Chromtha a sheoladh ag an am
Bheadh an aois sin ag teacht le haois dheirfiúracha Uí Raghallaigh Mhaigh Chromtha ··· Is ríchosúil gurbh í Mairéad Mhaigh Chromtha í agus gurbh í an duine deireanach de theaghlach Mhaigh Chromtha í
Bhí sé tamall i Scoil Ullmhúcháin Mr Wall i Maigh Chromtha (mar a raibh an tAthair Peadar tuairim an ama chéanna), tamall i gColáiste Cholmáin i Mainistir Fhear Maí agus tamall, b’fhéidir, ar scoil i Sasana sula ndeachaigh sé isteach i gColáiste na nGael i bPáras ··· Bhíodh ar dhaoine 10 míle a shiúl go Maigh Chromtha ··· Ní raibh aon aonach ann agus thiomáineadh feirmeoirí na beithigh chomh fada le Maigh Chromtha
Ba sheanaint í don Ghabha Gaelach (Micheál Ó Murchú) agus dúirt seisean linn gurbh ó Churrach Aille i bhFearann, leathshlí idir Corcaigh agus Maigh Chromtha, di ··· Deir sé gur chainteoir an-mhaith an deirfiúr ba shine. Deir Peadar Ó hAnnracháin in Fe Bhrat an Chonnartha go raibh sé ag múineadh na teanga tamaill i gCiarraí, i Maigh Chromtha, i mBaile an Chullaigh, in Eochaill. Bhí sé ina bhainisteoir ar An Lóchrann fad a bhí an iris á clóbhualadh i gCorcaigh (1916–1921)
Chaith Cluad dhá oíche i bpríosún Mhaigh Cromtha ··· Rinneadh athbhreithniú ar an triail i dtús an Aibreáin i Maigh Chromtha
Deirtear freisin nár chuala sé focal Gaeilge á labhairt go dtí 1902 nuair a chuala sé seanbhean ó Mhaigh Chromtha ag Taispeántas Idirnáisiúnta Chorcaí agus gurbh í an teagmháil sin a rinne díograiseoir Gaeilge de ··· Minic go leor measctar é le Daniel Corkery, ceannaire na nÓglach ó Mhaigh Chromtha, a bhí ina TD sna 1920idí agus sna 1930idí (féach mar shamplaí The Magill book of Irish politics..., 1981 le Vincent Browne agus go pointe áirithe an iontráil in A dictionary of Irish history, 1980 le D.J
Deir Donncha: ‘Cúis chradhascail go brách é, áfaig, ná raibh sé de chaoi ag Seán a sheacht n-oiread a bhreacadh síos ó Amhlaoibh; ach ar mhí-ábharaí na cruinne do tháinig cúrsaí coigiltis idir Sheán agus obair an Choimisiúin Bhéaloideasa nuair ná raibh sé ach ag fáscadh chun na hoibre, agus níor fhill sé ar an bpeann go ceann sé mblian déag’. Phós sé Siobhán Ní Loingsigh ó Bhaile Bhuirne in 1943 agus chuaigh chun cónaithe i Maigh Chromtha ··· D’éag sé 14 Márta 1965 ina theach féin sa Sráid Mhór, Maigh Chromtha
Ba í Katherine Hallahan, iníon le Patrick Hallahan, coillteoir i dteach mór i Maigh Chromtha, a mháthair ··· Twohig in Green tears for Hecuba, 1979 gurbh as Maigh Chromtha dóibh sin
Nuair a bhí sé trí fichid, do bhí a chroí chomh hóg is chomh haibidh le croí garsúin.’ In Scéala Éireann scríobh an tAimhirgíneach: ‘I feel a deep sense of personal loss only slightly tempered by the thought that I have been honoured by the friendship of one of the worthiest and most unselfish Irishmen of our time.’ In The Leader agus é ag cur síos ar ‘Irish Made easy’ (An leitriú shímplí) ar 7 Meán Fómhair 1907 scríobh an Duinníneach: ‘Níl aon Ghaeilgeoir in Éirinn dh’oibríonn leath chomh dícheallach le Shán Ó Cuív.’ I Maigh Chromtha ar 27 Meán Fómhair 1875 a rugadh Shán Ó Cuív (nó John Michael O’Keefe mar a cláraíodh é) ··· Is léir ón méid a scríobh Quidnunc san Irish Times 18 Lúnasa 1940 go raibh cion agus meas ag na hiriseoirí ar Shán ach dúirt sé freisin: ‘It was an understood thing from the start that the Bureau existed to bait the newspapers and the papers to bait the Bureau.’ Phós sé Hannah O’Keefe ó Mhaigh Chromtha i Meán Fómhair 1905
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 Maraíodh a fear céile, Art Ó Laoghaire, i gCarraig an Ime, leath slí idir Maigh Chromtha agus Sráid an Mhuilinn, Co ··· Ar cuairt ar a dheirfiúr, Mary Baldwin, a raibh cónaí uirthí i gCloch Eidhneach, is ea casadh uirthi Art Ó Laoghaire ó Ráth Luíoch in aice le Maigh Chromtha agus thit sí i ngrá leis
Pearsa mhór é sa Chonradh i Maigh Chromtha ó 1898 amach agus ina dhiaidh sin i gcúrsaí na huachtarlainne i gCluain Droichead
I bparóiste Chill Mhuire i gceantar Mhaigh Chromtha a rugadh é
Chaith sé an tréimhse 1936-43 ag múineadh i Maigh Chromtha; bhí alt (‘Láimhsgríbhinn’) aige in Éigse, samhradh 1942 i dtaobh lámhscríbhinne i seilbh an Dochtúra Ó Céileachair, sagart sa bhaile sin
Peileadóir nótáilte i gCorcaigh ba ea é; bhuaigh sé craobh-chomórtas Bhaile Átha Cliath faoi bhun 21 le Erin’s Hope agus i 1931 bhuaigh sé bonn sinsearach le Maigh Chromtha
Siúinéir a athair arbh as ceantar Mhaigh Chromtha dá mhuintir
Mar dhuine de cheannasaithe na nÓglach i gceantar Mhaigh Chromtha, mar throdaire i gCogadh na Saoirse, agus mar chomhairleoir contae ina dhiaidh sin, is mó a fhanfaidh cuimhne air
Tá sé curtha i Maigh Chromtha.
Tá cuntas ag Éamonn an Chnoic (Éamonn Ó Donnchadha [B1]) ar an léiriú sin in Banba, Bealtaine 1902. Ba mhac é le John Shea, oibrí coitiana i Ráth an Lis in aice le Maigh Chromtha
An-scéalaí a athair Donncha Beag: fuair sé an chéad duais ag an gcéad fheis i Maigh Chromtha
I nDoire an Aonaigh, Ré na nDoirí, Maigh Chromtha, a rugadh é 4 Meán Fómhair 1890
D’éag sí 2 Meitheamh 1956 san ospidéal i Maigh Chromtha
‘Cúig bliana ó shin, ba í a chuir dlús le feis a chur ar bun i Maigh Chromtha, an chéad fheis a bhí in Éirinn tar éis an tOireachtas a thosú’ (ibid 12 Aibreán 1902)
Cainteoir dúchais Gaeilge é ó pharóiste Dhún Uisce ar an taobh thoir theas de Mhaigh Chromtha agus bhíodh sé ina chathaoirleach anois is arís ag cruinnithe Chonradh na Gaeilge sa chathair
These include (1) the original song in the form of a preface and (2) a ballad of 18 verses descriptive of a most uncommon but successful journey made by that wonderful animal, harnessed to a cart, from Béal Átha an Ghaorthaidh to Maigh Chromtha, without a guide or driver, and of her safe return to the village but on the return journey the cart was laden with five tierces of porter’
Ag an am seo freisin a chuir sé airgead abhaile chuig an iris The Shan Van Vocht (1896–1899) ar leis a cuireadh an chéad fheis ar siúl i Maigh Chromtha ar 20 Márta 1898
Ba iad na meánscoileanna ar oibrigh sé iontu: an Mhainistir Thuaidh (ag ullmhú don Ardteastas); Scoil na mBráithre de la Salle, Maigh Chromtha; Scoil na mBráithre Críostaí, Mainistir na Corann
Is gnách a rá gurbh é Tadhg Saor an Athar Peadar an chéad dráma riamh dár léiríodh (i Maigh Chromtha ar 13 Bealtaine 1900) agus gurbh é Casadh an tSúgáinan Chraoibhín an chéad dráma a léiríodh in amharclann (sa Gaiety, Baile Átha Cliath, ar 21 Deireadh Fómhair 1901)
Chaith sé tamaill ansin i mbailte agus sráidbhailte Chorcaí go dtí gur shocraigh sé síos i Maigh Chromtha in 1885
Mar sin a chuir Tadhg síos ar an gcaoi ar fhoghlaim sé an teanga (‘Scéal “Sheandúin”’ Cuid a dó, in Father Mathew Record, Iúil 1924-Aibreán 1925). I Maigh Chromtha a rugadh Seandún i dtús Meán Fómhair 1843—baisteadh é ar 4 Meán Fómhair
Chuaigh sé isteach sna hÓglaigh sa chathair agus bhí sé sa Chéad Chathlán a mháirseáil siar i dtreo Mhaigh Chromtha maidin Dhomhnach Cásca 1916