Líon alt a bhfuil an ghné seo luaite iontu: 32
There you have the General Secretary of the Gaelic League to the life”. Sa phortráid in The Irish Peasant tugadh le tuiscint gur rugadh é Lá Fhéile Pádraig 30 bliain roimhe sin i nDún na Mainistreach, Dún Garbhán ··· Bhí cailíní sa chlann freisin ach níor luadh a n-ainmneacha i dtuairiscí na sochraide i 1932. Bhí sé ar scoil i nGarraí na gCaorach (níl an scoil sin ann anois) agus ag na Bráithre Críostaí i nDún Garbhán ··· Ní foláir nó bhí an teanga le cloisteáil aige timpeall Dhún na Mainistreach agus istigh i nDún Garbhán ··· “Bhí sé ar a chumas Gaeilge a scríobh go hálainn ...” Dúirt Fiachra Éilgeach go raibh sé “oilte i bprós na Gaeilge agus go háirithe i saothar Chéitinn”. In oifig aturnae i nDún Garbhán, J ··· Nuair a bunaíodh craobh de Chonradh na Gaeilge i nDún Garbhán toghadh é ina leasuachtarán
I mBaile Uí Loimín tuairim trí mhíle siar ó Dhún Garbhán a rugadh é ··· Bhíomarna inár gcónaí ar an mbóthar siar go dtí an Teampall Geal, thimpeall trí mhíle siar amach ó Dhún Garbhán ··· Tá an tagairt is luaithe dó in An Claidheamh Soluis 7 Meitheamh 1902: gur chan sé amhrán ag scoraíocht i nDún Garbhán ··· In Na timirí i ré tosaigh an Chonartha 1893-1927 deir Donncha Ó Súilleabháin: ‘Ceapadh Diarmaid Stóice ó Dhún Garbhán, múinteoir taistil eile, mar thimire sealadach i dtosach Mheán Fómhair 1908 ··· Scríobh Séamus Ó hEocha[q.v.] faoi in Feasta, Márta 1951: ‘Buachaill breá lúbach láidir ba ea an Stócach, údar cliste agus file binn-ghlórach ach do ghoill cruatan na hoibre ar a shláinte agus fé raibh 27 mbliana slán aige fuair sé bás agus cuireadh sa Teampall Geal é le hais Dún Garbhán’.
Bhí beirt deirfiúracha aici, Eibhlín a bheadh i gceannas na gcailíní i Meánscoil na Rinne ar ball, agus May a fuair bás an-óg in 1895 agus deartháir amháin, Tomás. I mBaile an Róid, Dún Garbhán, a rugadh Micheál Ó Foghludha in 1846 ··· Glacadh leis an rún seo ag cruinniú de Chumann Múinteoirí Náisiúnta Dhún Garbhán i mí Iúil 1893, dar le Irisleabhar na Gaedhilge: ‘That we thank the Rev E.O ··· Tá cuntas ar a shaothar ag Micheál Ó Domhnaill in Coláiste na Rinne: gearr-stair (1988). Tar éis bunoideachais sa Rinn d'fhreastail Áine (Neans a thugtaí uirthi de ghnáth) ar mheánscoil Chlochar na Trócaire i nDún Garbhán ··· Bhí poist aici i meánscoil Chlochar na Trócaire i nDún Garbhán agus i mbunscoileanna Mhóin na Mian agus Thigh an Chnoic ··· Ní raibh aon chlann acu. I nDún Garbhán ar 17 Meitheamh 1892 a rugadh Séamus
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 Chuaigh an fear seo i gcion ar cheantar Dhún Garbhán le linn don teanga a bheith ag meath ann ··· Lonnaigh sé i nDún Garbhán in 1850 agus lean air ann go lá a bháis mar chléireach in oifig aturnaetha ··· D’éag sé ar 14 Iúil 1875 agus tá sé curtha i reilig an tséipéil i nDún Garbhán ··· Deir William Fraher in Dungarvan: Historic Guide and Town Trail, 1991 gurbh é a dhear armas agus séala Dhún Garbhán.
Deir Séamus Ó Casaide in Irish Book Lover, Nollaig 1930: ‘Do chuir sé suim mhór i leabhraibh Gaelacha agus do bhí bailiú beag de sheanlámhscríbhinní aige’. Ó 1868 amach bhí Dónall ar aimsir i siopa éadaitheora i nDún Garbhán ··· Ba é a cheannaigh an chéad fhaiche dá raibh i seilbh an Chumainn, an faiche darb ainm ‘Dan Fraher’s Field’ i nDún Garbhán ··· Bhí conspóid i dtaobh cúil a chuir na Corcaigh isteach agus nuair nárbh fhéidir an cluiche a chríochnú chinn lárchomhairle an Chumainn ar an gcraobh a thabhairt do Chorcaigh. Bhí sé ina bhall den chéad chraobh de Chonradh na Gaeilge i nDún Garbhán agus ina chisteoir acu ar ball ··· Ag 17 Cearnóg Grattan, Dún Garbhán, a bhí cónaí orthu
In 1881 d’aistrigh an teaghlach go Dún Garbhán agus is i gColáiste Naomh Aibhistín a bhí sé ar scoil ann ··· Bhí a hathair Michael Parks ina chara scoile aige i nDún Garbhán; bhí labhairt na Gaeilge óna óige ag Parks agus baint aige leis an eachtra a dhírigh aird Uí Shíocháin ar an teanga
Deir sé gur thosaigh sé i Meitheamh 1862 nuair a chuir William Williams[q.v.], Dún Garbhán, lámhscríbhinn theagasc críostaí an Athar Ó Maonaigh chuige le ceartú ··· Múinteoir ba ea Seán óg, mac sa dara pósadh, agus d’éag sé den ailse in aois 33 dó um Shamhain 1891. Timpeall 1860, bhunaigh sé féin, William Williams[q.v.] ó Dhún Garbhán agus Pádraig Ó Maonaigh, sagart i Ráth Ó gCormaic, Cumann Chéitinn nó Fuireann Dochtúir Céitinn
Rinneadh Prióir Ionadach i nDún Garbhán de ar 5 Márta 1867, lá an éirí amach ··· i dtoghchán 1868 i nDún Garbhán chuir an tAthair Anderson roimhe go mbuafaí air
Tar éis bunscolaíochta fuair sé post cléireachais i siopa éadaigh an Chuimínigh i nDún Garbhán ··· 6 Sráid Uí Chonaill, Dún Garbhán, a sheoladh ag an am
Dúradh in Waterford News and Star 11 Nollaig 1936 gur aistrigh an teaghlach go Dún Garbhán nuair a bhí sé ina bhuachaill go fóill. Bhí Patrick Sweeney ag an gcruinniú ag ar bunaíodh craobh de Chonradh na Gaeilge i nDún Garbhán
Nuair a phós sí Séamus de Chlanndiolúin [B1] i nDún Garbhán 19 Eanáir 1904 dúradh gurbh é Michael Hannagan, siúinéir sa Láithreach, a hathair ··· I gcuntas iarbháis (Scéala Éireann 29 Eanáir 1952) dúradh gur cuireadh oideachas uirthi i gClochar na Trócaire, Dún Garbhán, agus i gClochar Naomh Áine, Lannion, Côte du Nord sa Fhrainc
Tá cuntas air ag Nioclás Mac Craith in An Linn Bhuí: Iris Ghaeltacht na nDéise 6, 2002 agus deir sé gurbh ‘in Lios na bhFionn Ghaileach, míle siar ó Dhún Garbhán’ a rugadh é 10 Samhain 1912 ··· Bhí sé in aon rang le Michéul Ó Domhnaill[q.v.] i Scoil na mBráithre, Dún Garbhán, agus bhain an chéad áit in Éirinn amach sa Ghaeilge in Ard-Teist 1930
Phós sé Angela Curran ó Dhún Garbhán, Co
Bhí sé ar scoil ag na Bráithre Críostaí i nDún Garbhán, é in aon rang le Nioclás Breatnach
As sin chuaigh sé go Dún Garbhán, ansin go Trá Lí, go Cnoc Síon i bPort Láirge, go Plás Mhuire i mBaile Átha Cliath agus go Coláiste Mhuire i mBré
Sa Rinn, Dún Garbhán, Co
Bhí sé ina phríomhoide agus ina bhainisteoir i nDún Garbhán idir 1956 agus 1962 agus i nDroimeanach ó 1963 go 1966
I Réidh na dTiompán, i bparóiste Shliabh gCua, leath bealaigh idir Dún Garbhán agus Cluain Meala, a rugadh é 17 Márta 1914
Buaileadh buille trom ar Neans nuair a bhásaigh a fear céile Breandán in 1997. Sa bhliain 2010 bhí an phríomhpháirt ag Neans i gclár faisnéise teilifíse dar teideal Torann na dtonnta a craoladh ar TG4, scéal tragóideach faoi thriúr iascairí as Heilbhic a bádh le linn an Dara Cogadh Domhanda nuair a phléasc mianach a chuaigh i bhfostú i líon trálaeir, an Naomh Garbhán, naoi míle farraige amach ó Dhún Garbhán. Bhí amharc na súl caillte ag Neans faoin tráth sin, ach mar a dúradh san eagrán de An Linn Bhuí: iris Ghaeltacht na nDéise 17, a foilsíodh ina cuimhne tar éis a báis ar 13 Feabhra 2013: ‘níor tháinig aon tréigean ar a misneach, ar a cumas intleachta ná ar a buaidh urlabhartha.’ San eagrán céanna, scríobh a cara agus a comharsa, Nioclás Mac Craith, na línte seo ina hómós: Sa tSean-Cill ’s ea chomhnuigheadh an deigh-bhean, Fuair gradam is meadhar thar mhnáibh, A hiontsamhail ní raibh lena linn ann, A comhsamhail ní thiocfaidh go bráth. Go gairid tar éis a báis, reáchtáladh Comhdháil na nDéise 2013 ina hómós, an chomhdháil a reáchtálann Grúpa Taighde na Cruthaíochta agus an Chultúir in Institiúid Teicneolaíochta Phort Láirge. Tá Neans Bean Uí Bhraonáin curtha i Reilig na Seanchille i Rinn Ó gCuanach. Ailt Mac Craith, N
Tar éis bhás a mhná i samhradh na bliana 1998 chuir Diarmaid faoi i nDún Garbhán, Co
Bhí sé pósta ar Eiléan Ní Chuileannáin, Dún Garbhán
Iar dtréigean baoise an tsaoil agus iar iompú go dea-bheathach ina oilithreach dó.’ Tuairim an ama chéanna a d’aistrigh sé go Dún Garbhán agus as sin amach is dánta cráifeacha amháin a chum sé
Ag am a bháis in St Joseph’s Home, Dún Garbhán, ar 13 Deireadh Fómhair 1963 bhí seisear de na mic i Sasana, beirt sna Stáit Aontaithe, agus triúr mac eile agus iníon ina gcónaí i gContae Phort Láirge
Ceapadh é ina bhall de chomhchoiste Dháil Déise agus Choiste Ceantair Dhún Garbhán (An Claidheamh Soluis 13 Deireadh Fómhair 1917)
Phós sé Seosaimhín Nic Mhaghnais 19 Meán Fómhair 1944 agus bhí ceathrar mac agus ceathrar iníonacha acu. I 1949 d’aistrigh sé ó Dhún Garbhán go Corcaigh mar chúntóir do Mhicheál Ó Cuill[B2], Timire Gaeilge an Chontae
I gcomhpháirt le cuid de lucht gnó Dhún Garbhán bhunaigh sé tionscail sa cheantar: an Dickens Leather Company (bhí sé ar cheann de na chéad tionscail Éireannacha a bhí ar stocmhargadh Bhaile Átha Cliath) agus an Dungarvan Glue and Gelatine Company. Is mó comhartha aitheantais agus onóra a tugadh dó: bhí sé ina bhall de Sheanad Éireann agus den Bhord Turasóireachta; bhí sé tamall ar Choiste stiúrtha Choláiste na hOllscoile, Corcaigh; toghadh é ina uachtarán ar an Oireachtas i 1949; chaith sé tamall ina uachtarán ar Chumann Choistí Gairmoideachais na hÉireann; bhronn Ollscoil na hÉireann LL.D
Chaith sé tamaill ag múineadh i bhFionnradharc, Scoil Uí Chonaill, Baile Dúill, Dún Garbhán, Sráid Synge, Glas Naíon, Dún Dealgan, Luimneach, i gCaisleán Droimeanaigh, agus sa Ráth
Bhí post múinteora aige i nDún Garbhán ag an am
D’éag sé 15 Eanáir 1961 san Ospidéal i nDún Garbhán
Bhí ina shaoiste in iarnród Phort Láirge-Dún Garbhán-Lios Mór sular ceapadh é ina chigire ar Iarnród Phort Láirge-Trá Mhór
Má rugadh Séamus eile i gceantar Dhún Garbhán timpeall 1875/6, ar Tomás a bhí ar a athair, níor cláraíodh an bhreith sin. Ag pointe éigin i ndiaidh a cháilithe mar mhúinteoir náisiúnta agus roimh Bhealtaine 1899 fuair sé post i scoil Lána Naomh Eoin i mBaile Átha Cliath
Johanna Williams ab ainm dá mháthair agus ba deirfiúr í le Liam Mac Uilliam (1820–1875), scoláire cáiliúil Gaeilge agus aturnae i nDún Garbhán