Líon alt a bhfuil an ghné seo luaite iontu: 47
In Foinse 5 Deireadh Fómhair 2003 is thar ceann Choiste Gnó Chonradh na Gaeilge a scríobh Íte Ní Chionnaith, duine d’iaruachtaráin na heagraíochta sin, cuntas air (an cuntas céanna atá in An tUltach, Deireadh Fómhair 2003) ··· Is mar seo a chuireann Póilín Ní Chiaráin síos air in Foinse 5 Deireadh Fómhair 2003: ‘Bhí féinmheas de dhlúth agus d’inneach ann; ní sotal ná ardnós, ach thuig sé a chumas agus a bhuanna féin ··· Dúirt sé le le húdair an chuntais seo, nuair a bhí i gceist ag an Rialtas, de dheasca an tóin a bheith ag titim as an eacnamaíocht, deireadh a chur le Scoil an Léinn Cheiltigh, go raibh sé ina meascsan a chomhairligh go láidir do Haughey nár chun leasa Fhianna Fáil a rachadh a leithéid de bheart. Deiseanna eile aige a thuairimí a nochtadh ba ea Anois, Foinse, Feasta, Hibernia, New Statesman... ··· Deir Íte Ní Chionnaith: ‘Is liosta le háireamh an oiread ceisteanna a bhain le cearta sibhialta agus le cearta daonna a raibh Proinsias ag plé leo in Éirinn agus ar fud an domhain.’ Agus in Foinse 5 Deireadh Fómhair 2003 scríobh Risteárd Ó Glaisne [q.v.]: ‘Bhí sé ar an gcoiste feidhmiúcháin a bhain leis an gComhdháil Síochána i bPrág na Seicslóvaice thar ceann na hÉireann
In Foinse 12 Samhain 2006 tá liostaithe go beacht ag Mairéad Uí Chuaig: an dáta breithe, a shaothar, an t-oideachas a cuireadh air, na gradaim a bronnadh air, ócáidí suaithinseacha ina shaol ··· Agus deirtear in Foinse gur thug complacht a bhí aige sna 1960idí cuairt ar Ghaeltachtaí na hÉireann chun a dhrámaí a léiriú ··· Luaitear in Foinse gur bhain sé cáil amach sa ról a bhí aige in Home is the hero (Walter Macken) sa Taibhdhearc ··· Bhí sé ina bhall d’Aosdána agus bronnadh Gradam Féile 2002 na Gaillimhe air; i 2005 bhronn Acadamh na hOllscolaíochta Gaeilge máistreacht oinigh air (Foinse)
Tá cuntas iarbháis ar Mhairéad in Foinse 25 Meán Fómhair 2005 agus beagán eolais ar a saol sa leabhar sin ar stair Scoil Bhríde. I nDumha Locha i nGaeltacht Iorrais, Co ··· ‘Chaith sí sé bliana ansin ó 1946 go 1952 agus bhí roinnt dá hiarscoláirí ón tréimhse sin ag tochailt a huaighe agus á líonadh ar lá a curtha, nós áitiúil a thaitin i gcónaí léi’ (Foinse). Bhí sí ar ais i Scoil Bhríde ó 1952 go 1970, na trí bliana deiridh díobh ina príomhoide ann ··· ‘Ba spéis léi i gcónaí iad siúd a bhí ar an ngannchuid agus chaith sí tréimhse ag teagasc lucht siúil i Sligeach’ (Foinse)
Tá cuntais iarbháis: in Irish Times 13 Eanáir 2001; ag Mairéad Ní Chinnéide agus Proinsias Mac Aonghusa in Foinse 14 Eanáir 2001 ··· Bronnadh a chuid leabhar, páipéar, grianghrafanna agus lámhscríbhinní ar Roinn Bhéaloideas Éireann, an Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath, agus ag an ócáid chéanna fógraíodh go dtabharfaí sparántacht Dhónaill Uí Mhóráin chun a chur ar chumas mhic léinn iarchéime Roinn Bhéaloideas Éireann ‘taighde a dhéanamh ar ghnéithe den bhéaloideas a bhaineann go sonrach le traidisiún na Gaeilge’ (Foinse 25 Samhain 2001). Tá tuilleadh eolais faoin mbeatha seo ar fáil ar http://dib.cambridge.org/ »
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 ‘Pól Ó Foighil – Laoch ar lár’ an ceannteideal a bhí ar an alt ómóis in Foinse 27 Márta 2005 agus ‘Strong activist for Irish language and west coast communities’ a bhí ag an Irish Times an lá céanna ··· Mar Uachtarán Chonradh na Gaeilge dúirt Nollaig Ó Gadhra (Foinse, 27 Márta 2005): ‘Seans gurb é an rud is tábhachtaí a rinne Pól ina shaol poiblí ná gur dhiúltaigh sé Béarla ar bith a labhairt san Oireachtas nuair a ceapadh é idir 1989 agus 1993
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 Tá cuntas iarbháis ar an gceoltóir seo in Foinse 2 Aibreán 2006 agus in Irish Times 8 Aibreán 2006 agus ómós ag Michelle Nic Pháidín in An tUltach, Aibreán 2006 ··· Ghaoth Dobhair’ (Foinse)
Bhí cuntas freisin in Foinse 16 Márta 2003 agus in LÁ 14 Márta 2003 ··· ‘Ar feadh deich mbliana níor chaill sé aon ócáid le leas na teanga a chur chun cinn agus bhí sé ina bhall de Choiste na Gaeilge i dTithe an Oireachtais’ (Foinse)
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 Tá cuntais iarbháis: in Foinse 20 Aibreán 2003 ag Breandán Mac Gearailt; san Irish Times 26 Aibreán 2003 ··· Deirtear in Foinse: ‘An ghné ba scanrúla fé Art Ó Beoláin, ná an chuimhne bheacht a bhí aige, pé acu fadó fadó, nó cúpla seachtain é; bhí a chuimhne agus a éirim dochreidte
Tá cuntas iarbháis ag Seán Mac Mathúna, Ard-Rúnaí an Chonartha, in Foinse 10 Meitheamh 2001 ··· Deir Mac Mathúna in Foinse: ‘Ba bhall í Eibhlín de choiste an Chomhar Drámaíochta ar feadh blianta…
Tá cuntas air: ag Proinsias Ó Conluain in An tUltach, Feabhra, 2002; ag Nollaig Ó Gadhra in Foinse 6 Eanáir, 2002; agus ag Proinsias Mac An Bheatha[q.v.] in I dTreo na Gréine, 1987
Tá cuntas iarbháis air ag Ríonach Uí Ógáin in Foinse 13 Aibreán 1997
na Gaillimhe, in Foinse 10 Meitheamh 2001 agus cuntas ag Liam Mac Con Iomaire in Conamara: an Tír Aineoil
Tá cuntais iarbháis in Irish Times 21 Meitheamh 2003 agus in Foinse 22 Meitheamh 2003
Tá cuntas iarbháis ag Bláthnaid Ó Brádaigh in Foinse 22 Iúil 2001
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 ‘Duine de bhádóirí móra ár linne’ a thugann Liam Mac Con Iomaire air i gcuntas iarbháis in Foinse 24 Meitheamh 2001
Tá cuntas air: in Irish Times 10 Samhain 2001; in Foinse 11 Samhain 2001 ag Colmán Ó Raghallaigh; agus in The Magill Book of Irish Politics, 1981 in eagar ag Vincent Browne
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 Scríobh Mícheál de Mórdha cuntas ar an mBlascaodach seo in Foinse 24 Eanáir 1999
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 I gcuntas iarbháis in Foinse, 27 Eanáir 2002 i dtaobh an bhéaloideasaí seo scríobh Lillis Ó Laoire: ‘Is leacht é a bhailiúchán, an ceann is mó dá ndearna aon bhailitheoir aonair a d’oibir don Choimisiún, do thréimhse áirithe i saol an réigiúin, do na daoine a ghlac páirt ann (1,400 acu), do na glúnta Conallach agus Éireannach go deimhin, nach dtáinig chun tsaoil go fóill, agus i ndeireadh báire dó féin.’ In Oidhreacht Ghleann Cholm Cille, 1989 in eagar ag Seosamh Watson tá an t-alt ‘Printíseacht Phroifisiúnta Sheáin Uí Eochaidh Lúnasa 1935-Eanáir 1936’ ag Séamas Ó Catháin agus in Béaloideas, 2002 tá cuntas iarbháis ag an scoláire céanna (san uimhir sin freisin tá ‘Adhmholadh an Athar Sheáin Uí Ghallchóir
Tá eolas ar chúrsa a shaoil in Irish Times 19 Feabhra 2000 agus ag Micheál de Mórdha in Foinse 20 Feabhra 2000
Tá cuntais iarbháis in Irish Times 26 Deireadh Fómhair 2002, ag Micheál de Mórdha in Foinse 27 Deireadh Fómhair 2002 (‘Peaidí a’ Dúna—fathach litríochta’) agus ag Seán Ó Laoi in Lá 24 Deireadh Fómhair 2002 (‘Údar a thuig a dhúchas’)
Tá cuntas uirthi in The Irish Times 12 Meitheamh 1999 agus in Foinse 18 Aibreán 1999
Bhí deireadh leis an bpáipéar Anois ag am a báis agus gan Foinse tagtha ina áit go fóill
‘Chaitheadh an tOllamh Breatnach agus a líon tí tréimhsí saoire i nDún Chaoin agus bhí spéis nach beag aige i muintir an Bhlascaoid agus is minic a thugadh sé cuairt orthu i rith na mblianta deireanacha a raibh daoine ina gcónaí ar an oileán sin’ (Micheál de Mórdha in Foinse 13 Bealtaine 2001)
Tá cuntais ar a bheatha in Foinse 29 Iúil 2001 le Pádraig Ó Snodaigh agus in Irish Times 4 Lúnasa 2001, agus tá iontrálacha in Who’s Who, What’s What and Where in Ireland, 1973 agus in Eolaire Iar-Chonnachta de Scríbhneoirí Gaeilge, 1998
Tá dréacht molta ag ‘PÓS’ in Foinse 27 Eanáir 2002
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 Go luath i ndiaidh a bháis bhí cuntas in Foinse ag N.Ó G
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 ‘Beidh cuimhne ar Liam mar Rúnaí na Roinne Poist agus Telegrafa ach tá cuimhne agamsa air mar chomharsa caoin agus mar dhuine den dream a chuir dlús le hiriseoireacht agus le foilsitheoireacht na Gaeilge leathchéad bliain ó shin’, a scríobh Aodh Ó Canainn i bhfeartlaoi in Foinse 26 Feabhra 2006
I ndiaidh a bháis, thug Gabriel Rosenstock, Liam Ó Muirthile, agus Pádraigín Riggs ómós dó in Foinse 17 Meán Fómhair faoin gceannteideal ‘Prionsa Gaelach – Cuimhní Cinn ar an Tuamach’; ‘Laoch na Litríochta ar lár’ a bhí ar an bpríomhscéal san uimhir chéanna sin
Tá aistí ómóis ag Liam Mac Con Iomaire in Foinse 30 Meán Fómhair 2007 (‘Banríon gan choróin an Phobail Ghaelaigh’) agus foilsíodh cuntas ar a saol in The Irish Times 29 Meán Fómhair. Ar an mBaile Loiscthe i bparóiste Chill Maoilchéadair, Corca Dhuibhne, Co
I Scoil Náisiúnta Thuar Mhic Éadaigh bhí Seosamh Ó Maolruanaigh mar mhúinteoir ag Mick agus b’fhéidir gurbh eisean a spreag spéis sa drámaíocht ann den chéad uair (Mícheál Ó Conaola, Foinse 8 Meán Fómhair 2010)
Mar seo a chuireann Gréagóir Ó Dúill síos ar an eispéireas sin: ‘Ní lú is spéisiúil cuntas Mhicil… ar a shaol mar othar faoin eitinn a chuireann lenár dtuiscint ar fhilíocht an Ríordánaigh.’ (Foinse, 6 Lúnasa 2000)
Cé is moite dá bhfuil in alt seachtainiúil Alan Titley (‘Crobhingne,’ The Irish Times), ag Micheál Ó Conaola in Foinse (Irish Independent 1 Meitheamh 2011) agus i ngnáthchuntas iontaofa The Irish Times 21 Bealtaine 2011, is beag aird a tugadh ar a bhfuil sa dírbheathaisnéis úd
Nuair a d’éag sé scríobh Proinsias Mac Aonghusa in Foinse 14 Eanáir 2001: ‘Ní duine é Dónall Ó Móráin a thabharfadh mórán cead a gcinn dóibh siúd faoina stiúir
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 Tá alt omóis dó ag Micheál de Mórdha in Foinse 2 Bealtaine 2004 agus tá cuntais air in Irish Times 8 Bealtaine 2004, agus ag Breandán ‘Brandy’ Mac Gearailt in Dúthaigh Duibhneach, 2004
Bhí cuntas iarbháis le Ciarán Ó Feinneadha i gcló in Foinse 28 Márta 2004
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 In Foinse 4 Meitheamh 2006 tá cuntas le Micheál de Mórdha
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 Tá cuntas ag Bairbre Ní Fhloinn ar an mbailitheoir lánaimseartha béaloidis seo in Foinse 29 Iúil 2001 agus tá In Memoriam le Bo Almqvist in Béaloideas 69, 2001
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 Tugann Liam Mac Con Iomaire ómós dó in Foinse 12 Deireadh Fómhair 2003 agus tá cuntas air i leathanach na marbh san Irish Times 11 Deireadh Fómhair 2003
Bhí cuntas iarbháis ag an Dr Éamonn Ó hÓgáin in Foinse 22 Deireadh Fómhair 2006 agus an teideal a bhí ag an Irish Times 28 Deireadh Fómhair ar a gcuntas ‘Archivist who effected first transfer of cabinet files to State care’
(Bhí an t-alt seo le Diarmuid Breathnach i gcló in Foinse 21 Eanáir 2007) Cuntais iarbháis eile: Irish Times 18 Eanáir (‘Journalist Seán Mac Réamoinn dies in Dublin hospital aged 85 years’); Irish Times 20 Eanáir (‘Broadcaster inspired generations with love of Irish culture’); Nuala Ó’ Faoláin, Sunday Tribune 21 Eanáir (‘I never saw anyone turn away at the door for fear of being bored by Seán Mac Réamoinn’); Irish Times (Beocheist: ‘Imeacht an Iarla’ le Eilís Ní Anluain) 23 Eanáir; Sunday Independent 28 Eanáir (‘In memory of Seán Mac Réamoinn’ le Eoghan Harris); The Guardian 15 Feabhra (‘Seán Mac Réamoinn: Progressive Irish broadcaster dedicated to preserving Gaelic’); Comhar, Feabhra 2007 (‘Seán Mac Réamoinn 1921-2007’ le Liam Mac Con Iomaire
Tá cuntais ar a shaol: ag Gearóid Denvir in Foinse 21 Márta 2004; i leathanach na marbh san Irish Times 27 Márta 2004
‘Duine de phearsain mhóra liteartha Uíbh Ráthaigh’ a thugann Mícheál de Mórdha air (Foinse 17 Aibreán 2005)
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 Tá cuntas ar an sagart seo: ag Dónall Mac Giolla Choill in An tUltach, Eanáir 2006; in Foinse 27 Samhain 2005; in Donegal Democrat 10 Samhain, 2005; in Donegal News, 11 Samhain, 2005
I ndiaidh a bháis bhí idir chuntais ar a bheatha, ailt ómóis, agus tuairiscí, agus aistí ar a thábhacht agus a thionchar: ag Pól Ó Muirí in Irish Times 21 Meitheamh, ag Gabriel Rosenstock in ‘Tuarascáil’ sa pháipéar céanna 22 Meitheamh, agus ar leathanach na marbh sa pháipéar sin (‘Loss to Ireland’s artistic circle’) 25 Meitheamh; ag Siobhán Campbell in Sunday Tribune 26 Meitheamh; ag Breandán Mac Gearailt (‘Dúluachair ar lucht Gaolainne i ndiaidh Davitt’) agus ag Alan Titley in Foinse 26 Meitheamh
Tá aistí ómóis ag Micheál de Mórdha agus Breandán Mac Gearailt in Foinse 12 Meitheamh 2005 (‘Banríon na Scéalta’) agus tá cuntas iarbháis ar leathanach na marbh san Irish Times 18 Meitheamh 2005 (‘Renowned scéalaí with storytelling in her blood’)
Tá eolas ina thaobh in: Scríbhneoirí na Gaeilge 1945-1995 (1995) le Seán Ó Cearnaigh; Eolaire Chló Iar-Chonnachta de scríbhneoirí Gaeilge (1998); sna cuntais iarbháis in: Foinse 9 Samhain 2003; Irish Times 15 Samhain 2003; Sunday Independent 23 Samhain 2003 le Nollaig Ó Gadhra; Southern Star 27 Nollaig 2003 le Nollaig Ó Gadhra; Examiner 12 Samhain 2003; Saol, Eanáir 2004; Methodist Newsletter, Aibreán 2004; An tUltach, Márta 2004 le Seán Ua Cearnaigh; Lá 10 Samhain 2003 le Eoghan Ó Néill. I gceantar Dhoire Garbh Thoir tamall ó Dhroichead na Bandan, Co
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 I ndiaidh a bháis bhí gearrchuntas air in Foinse 14/15 Lúnasa 2004