Líon alt a bhfuil an ghné seo luaite iontu: 13
Tá ‘Beannaigh an longsa’ in Nua-Dhuanaire I, 1986 ··· is follas gur sárealaíontóir a bhí in údar Pairlement Chloinne Tomáis, cé go gcaithfear a admháil nach bhfuil i Muiris mac Dáibhí Dhuibh ach mionfhile.’ Deir eagarthóirí Nua-Dhuanaire I, 1986: ‘Chum sé aoir dar tosach “Mór idir na haimscaraibh” ar an daoscarshlua a bhí ag éirí neartmhar sna bailte móra lena linn agus dá chionn sin tá sé ina phearsa i bPairlement Chloinne Tomáis...’
Tá cuntais freisín in Nua-Dhuanaire I, 1971 (de Brún, Ó Buachalla agus Ó Concheanainn) agus in Measgra Dánta II ··· Is iad ‘Faisean chláir Éibhir’, nach bhfuiltear lánchinnte gurbh é a chum, agus ‘Ábhar deargtha leacan do mhnaoi Chuinn é’, atá in Nua-Dhuanaire I, na dánta is aitheanta dá leagtar air
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 File, eaglaiseach Protastúnach; tá dán a leagtar air.,‘Truagh mo thuras ó mo thír’, i gcló in Nua-Dhuanaire I, 1971 agus tugann Michelle O Riordan aird ar leith ar an dán sin in The Gaelic Mind and the Collapse of the Gaelic World, 1990 ··· D’fhill sé ar Éirinn tuairim 1666 agus bhí ina mhionchanónach de chuid Ard Mhacha agus ina reachtaire ar Chill Shléibhe. Deir eagarthóirí Nua-Dhuanaire I : ‘B’fhéidir nach é Ó Duincin a chum an dán seo, ámh
Deirtear in Nua-Dhuanaire 1 (1971) ‘gur bronnadh grádh sagairt air – nós a bhí coitianta in Éirinn ar feadh i bhfad – sula ndeachaidh sé thar sáile ag déanamh léinn’. Chaith sé tréimhse fhada idir na blianta 1600 agus 1613 sa Fhrainc, mar mhac léinn in Reims, mar a bhfuair sé dochtúireacht le diagacht, agus ansin, mar mhúinteoir an chuid is mó den am, i gcoláiste na nÉireannach in Bordeaux a bunaíodh in 1603 ··· Tá na trí cinn is aitheanta dá leagtar air i gcló in Nua-Dhuanaire I: ‘A bhean lán de stuaim’, ‘Mo bheannacht leat, a scríbhinn’, agus ‘Óm sceól ar ardmhagh Fáil’
In Nua-Dhuanaire I (1971) tá ceithre cinn dá dhánta chomh maith le gearrchuntas ar a bheatha; deirtear ann gur cosúil ‘go raibh lámhscribhinn thábhachtach staire agus filíochta ar a dtugtaí “Duanaire Phiarais Feiritéir” ag imeacht san 18ú haois’ ach nach bhfuil a thuairisc le fáil inniu
In Nua-Dhuanaire I, 1971 deir na heagarthóirí: ‘Tá mórchuid filíochta curtha ina leith i lámhscríbhinní, ach is deacair a dhéanamh amach cé mhéid di a chum sé dáiríre.’ Gheofar cuntais air in An File: staidéar ar osnádúrthacht na filíochta sa traidisiún Gaelach , 1982 le Dáithí Ó hÓgáin, in Cearbhall Ó Dálaigh: An Irish poet in Romance and Oral Tradition, 1990 le James Doan mar a bpléitear traidisiúin a bhaineann le comhainmneacha an fhile
Is iad na cinn is minice a ndéantar trácht orthu: ‘Tairnig éigse fhuinn Ghaoidheal’ (i gcló in Nua-Dhuanaire I); ‘A Niocláis, nocht an gcláirsigh’, ‘Beannacht ar anmain Éireann’, ‘Cuimseach sin, a Fhearghail Óig’, agus ‘Mairg do-chuaidh re ceird ndúthchais’ (in eagar ag Osborn Bergin in Irish Bardic Poetry..., 1970); ag Tomás Ó Rathile in Measgra Dánta 11, 1927 tá ‘Mo thruaighe mar táid Gaoidhil’ agus ‘Beannacht ar anmain Éireann’; ag Láimhbheartach Mac Cionnaith[B2] in Dioghluim Dána, 1938 tá ‘Éireannaigh féin fionnLochlannaigh’
Ba é Mathghamhain Ó hUiginn, file a d’éag 1585, athair Thaidhg Dhaill; mac eile leis ba ea Maol Muire (d’éag c.1590) a bhí ina ardeaspag ar Thuaim (tá dánta a leagtar air i gcló in Nua-Dhuanaire I [1971], Measgra dánta II [1927] agus in Aithdioghluim dána [1939])
I gcomhpháirt le Pádraig de Brún agus le Tomás Ó Concheanainn san institiúid sin thiomsaigh sé Nua-Dhuanaire cuid I (1971) agus ba é a chuir Nua-Dhuanaire cuid II (1976) le chéile
Tá an dán i gcló freisin in Nua-Dhuanaire I (1971) agus leagan ciorraithe in An Duanaire..
Tá ‘Doicheall’ i gcló in Nua-Dhuanaire I, 1986
Is ar Ó Donnghaile freisin a leagtar ‘Áluinn dún mhic Mhuire’ (i gcló in Dánta Diadha Uladh, 1936), a ndeir Ó Dufaigh faoi go bhfuil rian an lámhleabhair diagachta air, agus ‘Aisling na Binne Boirbhe’ agus ‘Seán Ó Néill’ (in Nua-Dhuanaire I, 1971)
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 In Nua-Dhuanaire I, 1971 deirtear i dtaobh an amhráin ‘Ar m’éirí dhom ar maidin’: ‘De réir an tseanchais is éard atá san amhrán seo trácht ar anchaoi duine de mhuintir Uí Dhuibhir a cuireadh as seilbh (i mbarúntacht Choill na Manach i gContae Thiobraid Árann, b’fhéidir) thart ar lár an 17ú haois