Líon alt a aimsíodh: 19
O’Leary gné dá shaothar in Proceedings of the Harvard Celtic Colloquium 2, 1982 (‘Two Strands: Cultural Identity and Alienation in the Novels of Tarlach Ó hUid’) ··· De réir an teastais breithe gurbh ag 18 Sráid Besson i gceantar Deptford Theas i Londain a rugadh é agus gurbh oibrí muinisin ag an am sin an t-athair; is dóigh gur chas sé ar cheird na siúinéireachta i ndiaidh an chogaidh, an cheird a bhí aige, dar le Tarlach ··· Is iníon leis an deirfiúr ba shine ag Tarlach, Anne Simmonds, bean a bhfuil taighde déanta aici ar a muintir, a sholáthair an t-eolas thuas d’údair an chuntais seo ··· Scríobh sé cúpla gearrscéal agus an t-alt ‘Cúig Bliana i mBraighdeanas’ faoin ainm ‘Tarlach Bhilí’ (camaistriú, b’fhéidir, ar Terry Wilson) in An Iris, Samhain 1945-Eanáir 1946, iris faoi scáth The Bell ··· Rinne Máirtín Ó Cadhain [B4] ionsaí géar, róghéar, b’fhéidir, air in Feasta, Iúil 1960: ‘Aon deilín tuirsiúil amháin ar thóir an Ghaelachais—a dhúchas—é an leabhar ó thús go deireadh.’ Ba é a thuairim nár thug Ó hUid cuntas cruinn ar Chonradh na Gaeilge Londan ná ar fheachtas míleata an IRA ach is léir freisin nach bhféadfadh sé a mhaitheamh d’iar-Óglach gur iompaigh sé a chóta: ‘Tá a chuid léinteacha, eaglaisí agus polaitíocht athraithe sách minic faoi seo aige le fios a bheith aige nach bhfuil campa ná comhthionól gan a leagan féin ar an “bhfírinne”.’ Shíl Tarlach féin gurbh é a chuir olc ar Mháirtín gur iompaigh sé ina Chaitliceach, gurbh é a theastaigh ó Phoblachtaigh go mbeadh ‘peata Protastúnach acu’
Bhíodh sé ag scríobh in iris an phríosúin, Faoi Ghlas, a raibh Tarlach ina eagarthóir uirthi ··· Scríobh Tarlach Ó hUid in Inniu 30 Eanáir 1976: ‘Ach thug sé dúil mhór don Ghaeilge ón chéad lá sin sa phríosún a chuala sé á labhairt í ··· Agus dúirt Tarlach ina leabhar Faoi Ghlas, 1985: ‘Ba eisean an t-aon scríbhneoir eile Gaeilge a tháinig as measc na gcéadta Poblachtach a bhí imtheorannaithe idir 1938 agus Nollaig 1945 i dTuaisceart na hÉireann’ ··· ‘D’fhill Liam ar Phort an Pheire le haire a thabhairt dá bhean agus don chuid eile dá chlann’, dar le Tarlach Ó hUid ··· Bhí an chroíúlacht sin ina tréith shuntasach dá phearsantacht go deireadh, ag ceilt an chrá croí agus an bhuairt aigne nach bhféadfadh gan bheith air sna blianta deireanacha seo’ (Tarlach Ó hUid)
Théadh Tarlach ag spailpíneacht i Sasana agus in Albain ··· Sa ghinealas siar go Sir Maolmhuire Mac Suibhne, a chuir an Donnabhánach lena litir de 5 Meán Fómhair 1835 (i gcló ag Francis Bigger [q.v.] in Ulster Journal of Archaeology, Feabhra, Bealtaine, Lúnasa 1908), luann sé Tarlach agus Donncha díreach i ndiaidh Éamoinn Rua ··· Níl fáth le ceapadh nach é Tarlach s’againne atá i gceist agus más é ní foláir nó is timpeall 1818 a rugadh é
Fuair sise bás nuair a bhí Tarlach an-óg ··· In aiste in Comhar, Aibreán 1966 (‘An Ghaeilge agus an t-oideachas’) tagraíonn Tarlach don scolaíocht a fuair sé: ‘Ach ba é ba mhó a chuir Gaeilge inár gceann sagart a bhí againn darbh ainm Short [an tAthair Conn Mhac an Ghirr a d’éag 1925], agus is air a tharraing mé mo scéal ··· as Tarlach Ó Raifeartaigh) ...
Bhí Tarlach Ó hUid [q.v.] ina eagarthóir cúnta aige ó 1948 agus ina eagarthóir nuair a d’éirigh sé féin as an gcúram ··· Ag dul ar saoire do dhuine againn ní ghuíodh an duine eile dea-aimsir dó agus ag filleadh dó is “Cad é mar atá cúrsaí?” an chéad rud a déarfadh sé—cúrsaí uimhir na seachtaine sin de Inniu ar ndóigh!’ Dhéanadh Seán Ó hUrmoltaigh iontas den bheirt: ‘Is dócha go mbíodh comhrá idir Ciarán agus Tarlach uaireanta, agus má bhíodh níor chuala a leithéid riamh
Bhí beagán talaimh agus cúpla bó ag a athair Tarlach; b’as an nGrial sa pharóiste céanna dá mháthair Éilís Nic Ruairí ··· Chaitheadh Tarlach ó Mheitheamh go Samhain ag obair le feirmeoir in Albain agus fuair bás nuair a bhí Niall 13 bliana d’aois agus ba é an chuimhne a d’fhan ag an mbuachaill óg air: ‘É ina éadaí Domhnaigh agus mála aige ag dul anonn an pháirc ar a bhealach go hAlbain
Scríobh Tarlach Ó hUid[q.v.] cuntas iarbháis in Inniu 21 Márta 1980 agus deir gurb é a bhí ann ‘duine de na daoine is buaine agus is ciúine a shaothraigh ar son na Gaeilge sa ghlúin seo.’ San Uaimh a rugadh é ar 14 Iúil 1920; gréasaí ba ea a athair Pádraig agus ba í Ellen Dowd a mháthair; bhí triúr deirfiúracha agus beirt deartháireacha aige
Scríobh Tarlach Ó hUid[q.v.] cuntas iarbháis in Inniu 13 Eanáir 1984 ach is beag buneolas atá ann
Duine de shin-seanmháithreacha John, Neansaí Rua Nic Shuibhne, ba aint í leis an bPíobaire Mór, Tarlach Mac Suibhne [B4]
Maidir leis na comharchumainn i gConamara luaitear é in aon anáil le Pádraig Ó hAoláin, Tarlach de Blacam agus Éamon Ó Cuív
Tarlach Ó hUid [q.v.] a scríobh an cuntas iarbháis in Inniu 22 Bealtaine 1970 agus tá cuntais freisin in Cork Examiner 18 Bealtaine 1970, in Irish Independent 18 Bealtaine 1970, agus in Agus, Meitheamh 1970; gheofar tagairtí dó i scríbhinní Mhic an Bheatha, in I dTreo na Gréine, 1987, agus in Téid Focal le Gaoith, 1967 go háirithe
Tá cuntas air: ag Tarlach Ó hUid in Inniu 19 Meán Fómhair 1957 (‘Comhaimsirigh’); ag Risteárd Ó Glaisne in Inniu 10 Nollaig 1971 (‘Tomás Tóibín ag comhrá le Risteárd Ó Glaisne’); in Irish Times 7 Meitheamh 2002 ag Liam Ó Muirthile (‘An Peann Coitianta’)
Shíl Tarlach Ó Raithbheartaigh (Maighistrí San Fhilidheacht: Láimh-leabhar Léirmheasa Ar Na Filí Móra ó Chéitinn Anuas, 1939) gur 'guth ciúin céillí' a ghuth 'nach labhrann ach ar a shon féin'
Ina diaidh sin phós sé Maureen Nevile ar 27 Feabhra 1976 agus rugadh buachaill agus cailín dóibh, Tarlach agus Orla
Ba iad a d’fhoilsigh a leabhrán ‘Dutiful old knight’ and formidable foe: Tarlach Luineach Ó Néill, the man from Munterloney (2004)
Bhí sé féin agus Tarlach Mac Suibhne[B4] ag seinm ceoil ag comhdháil an Chonartha i mBéal Feirste 10 Aibreán 1896 (Shan Van Vocht 1 Bealtaine 1896)
Scríobh Tarlach Ó hUid cuntas air in Inniu 19 Feabhra 1982: ‘Is saoithiúil an duine ar a lán dóigheanna a bhí i Seán Ó Ciosáin agus duine cineál achrannach, ainneoin an-chiall don ghreann a bheith aige
Seo é an cur síos a dhéanann Tarlach Ó Raithbheartaigh[q.v.] air in Maighistrí san Fhilidheacht, 1939: ‘File maith a bhí ann agus fear mór
Bhí tionchar nach beag air ag iriseoirí Inniu, Ciarán Ó Nualláin[B8], Earnán de Blaghd[B5], Pádraig Ó Drisceoil[B8] agus Tarlach Ó hUid[B8]