Aimsíodh breis is 50 alt. Níl á liostú anseo ach an 30 ceann is fearr a fhreagraíonn do d'iarratas.
Dornán blianta sulár bhásaigh sé ghlaoigh Stiofán Ó hAnnracháin ar a chara dílis Diarmuid Breathnach agus thug sé le fios dó nár theastaigh uaidh go mbeadh aon chuntas scríofa ar a shaol tar éis a bháis ··· Fágadh an scéal mar sin ach léiríonn sé an umhlaíocht a bhain le Stiofán mar dhuine a rinne gaisce foilsitheoireachta ··· I bhfearann an oideachais, an léinn agus na foilsitheoireachta a shaothraigh Stiofán Ó hAnnracháin ··· Duine ar leith ab ea Stiofán, mar ab fhearr aithne ag an bpobal i gcoitinne air, ach Breandán a thug a chlann agus a ghaolta riamh air ··· D’fhás dlúthchairdeas idir Stiofán agus Séamas Ó Mórdha, a bhí ina cheann ar Roinn na Gaeilge nuair a ceapadh ina léachtóir é, agus bhí páirt nach beag ag an mbeirt acu san fhás agus san fhorbairt a tháinig ar an gcoláiste mar ionad oideachais agus léinn ó na 1960idí amach
‘Bhí Stiofán ar an gcainteoir Gaeilge is fearr a casadh riamh liom in aon áit in Éirinn’, a dúirt Séamus Ó Duilearga faoi ··· Rugadh Stiofán i mí na Nollag 1858 i mBaile Uí Choileáin in aice Shráid na nIascairí i dtuaisceart an Chláir ··· Casadh Stiofán agus an Duileargach ar a chéile a chéaduair ar 3 Eanáir 1930 ··· Aisteach le rá, ní raibh cáil na scéalaíochta ar Stiofán i measc a mhuintire féin go dtí gur aithin an Duileargach go raibh an bua mór sin aige ··· D’fhanadh Stiofán ina dhúiseacht ar feadh na hoíche nuair a bhíodh súil aige leis chun a thuilleadh dá scéalta a thabhairt chun cuimhne
Fuair an t-athair bás in 1883 agus cuireadh Stiofán agus deartháir leis chun cónaithe lena n-aintíní i Ramsgate ··· Deirtear gur mhair Synge beo ar iasachtaí ó Stiofán agus go raibh Stiofán beo ar na haisíocaíochtaí ··· Bhí beirt bheathaisnéisí aige: Liam Ó Rinn a bhí ina dheisceabal agus ina Bhoswell aige ó 1917 amach agus a rinne cur síos ar Stiofán na Gaeilge in Mo Chara Stiofán (1939) agus E.R ··· An té a léann an dá leabhar beidh léargas aige ar an Stiofán iomlán, an t-eachtrannaí, an scoláire nach bhfuair ardoiliúint riamh, an cainteoir iontach ··· He had cast the post aside with a magnificent gesture and returned to Dublin to throw all his energy into the revival of the Gaelic language ...” Ba é Stiofán a d’fhoilsigh in New Ireland an chéad dán dá raibh i gcló ag Clarke
Stiofán a bhí ar a athair, féaránach a cheannaíodh beithígh lena ramhrú agus a raibh post mar bhailitheoir rátaí aige freisin ··· Bhí baint ag Liam Ó Maolrúnaí agus Risteard Ó Maoilbhréanainn leis an gcumann sin agus nuair a tháinig Stiofán go Baile Átha Cliath an bhliain chéanna sin théadh sé chuig ranganna Uí Mhaoilbhréanainn ··· Ba iad na blianta anuas go dtí 1909 an tréimhse ba thorthúla ar fad sa Chonradh agus bhí de cháil ar Stiofán nár chuaigh pingin amú riamh air ··· Díreach roimh 1916 bhí an Piarsach ag déanamh imní de gurbh é an bille a shaighneáil Stiofán an ceann ba thúisce a íocfaí ··· Deirtear freisin gur íoc Stiofán tuarastail fhoireann an Chonartha cúpla uair as a phóca féin
Dúradh in Misneach 11 Meitheamh 1921 gur bhall dílis d’Ard-Chraobh den Chonradh agus scríbhneoir tofa ba ea Stiofán agus go ndéanadh sé obair d’eagarthóir an Catholic Herald
Mo Chara Stiofán (1939) an saothar is aitheanta dá chuid ··· Baineann sé leis an gcaidreamh seacht mbliana déag a bhí aige le Stiofán Mac Enna (1872–1934), go háirithe le tuairimí Mhic Enna i dtaobh fhorbairt na teanga agus na litríochta ··· Dúirt Máirtín Ó Direáin ina thaobh: ‘Nuair a léas Mo Chara Stiofán, dúirt mé liom féin, dá bhféadfainn mo dhóthain léitheoireachta den tsaghas sin a fháil i nGaeilge gur chuma liom Béarla agam ná uaim...
Ba í an duine ab óige í den cheathrar buachaillí agus cúigear cailíní a bhí ag Stiofán Ó Donnchadha (Stiofán Sheáin Hughie), feirmeoir, agus Sorcha Ní Churraoin (Sarah Thaidhg) as na Mine ··· Amhráin bhrónacha a bhí ag Sorcha agus amhráin mheidhreacha a chasadh Stiofán
Ó Mórdha agus Coláiste Phádraig’ le Stiofán Ó hAnnracháin; tá ann freisin liosta den 170 píosa, idir aistí léannta, bhuncheapadóireacht, léirmheasanna, etc ··· Maidir lena eolas ar an gceantar sin deir Stiofán Ó hAnnracháin: ‘Leor domsa a rá gur ar éigean a d’fhéadfadh aon duine le caoga bliain anuas staidéar a dhéanamh ar thraidisiúin dheisceart Uladh nó thuaisceart Laighean gan bheith faoi chomaoin ag Séamus P
Scríobhadh sé aistí in Sinn Féin faoin ainm cleite ‘Dubh Dorcha’ agus bhí sé cairdiúil le náisiúnaithe agus scríbhneoirí, Stiofán Mac Enna agus Piaras Béaslaí ina measc ··· Dúirt Stiofán Mac Enna faoi uair amháin: ‘He is an artist in life, not a creator, ..
Bhí labhartha aici le Síle Bairéad, iníon le Stiofán[B1], agus b’fhéidir gur uaithi a chuala sí é; shíl Síle gur caitheadh go dona lena hathair agus níor thógtha uirthi má labhraíodh sí go searbh i dtaobh lucht aitheantais an athar ··· Bhí sí féin agus Stiofán Bairéad ar an gcoiste a ceapadh in 1896 chun an chéad Oireachtas a eagrú
Thosaigh an taom breoiteachta deiridh ar 5 Eanáir 1976 agus bhí sé isteach is amach san ospidéal go bhfuair bás in Ospidéal Naomh Stiofán (Cúirt an tSáirséalaigh), Corcaigh, ar 21 Feabhra 1977 ··· Foilsíodh Cá bhfuil Éire?: Guth an Ghaisce i bPrós Sheáin Uí Riordáin, 1998 le Stiofán Ó Cadhla (An Clóchomhar)
., 1985 in eagar ag Stiofán Ó hAnnracháin)
Tá cuntas ar imeachtaí an chumainn sin i gcló ag Liam Ó Dochartaigh in Go Meiriceá siar: na Gaeil agus Meiriceá: cnuasach aistí, 1979, in eagar ag Stiofán Ó hAnnracháin
Chuir Stiofán Mag Fhinn réamhrá le cnuasach dá véarsaí a d’fhoilsigh Maunsel i 1905, Blátha Fraoich ..
I bhfómhar 1895 toghadh ina chomhrúnaí oinigh ag Conradh na Gaeilge é in éineacht le Stiofán Bairéad, Séamus Ó Cathasaigh agus Tomás Ó hAodha
(1979), in eagar ag Stiofán Ó hAnnracháin
Comharsa béal dorais dó a sheanmháthair agus is uaithi a fuair sé an chuid is mó den bhéaloideas agus den seanchas atá sa chéad chuid de Is uasal ceird, 1968 in eagar ag Stiofán Ó hAnnracháin
Faoi Dhaonáireamh 1911 bhí sé ina bhaintreach 38 bliana d’aois agus beirt mhac aige, Stiofán (11), agus Diarmuid (10) a rugadh in Uíbh Fhailí
Na Gaeil agus Meiriceá: cnuasach aistí, 1979, in eagar ag Stiofán Ó hAnnracháin, agus dúirt: ‘An té a thabharfadh faoi scéal na nGaeilgeoirí agus na Gaeilge i Meiriceá a scríobh, níor mhór dó gan neamhshuim a dhéanamh de Uilliam Hubert Mac Giolla Íosa...’
I scéal a d’inis Stiofán Ó hEalaoire [B1] bhain Seon an ceann d’fhear a bhí ar a choimeád agus fuair luach saothair
Tá ábhar bailithe aige ar 111 téip nár éirigh leis a scríobh amach in aon chor.’ Mac ba ea é le Stiofán Bairéad (1867-1921) [B1], agus a bhean Julia (Siobhán Ní Mhurchú), ar chainteoir dúchais Gaeilge ó Bhaile Chláir í
Ba dhuine é den cheathrar mac agus ceathrar iníonacha a rugadh do Stiofán Ó Conghaile, fear a raibh gabháltas beag talaimh aige, agus a bhean Máire Ní Choncheanainn
In An Linn Bhuí: Iris Ghaeltacht na nDéise 11, 2007 tá ‘Teangeolaí Ioruach ar thóir na Gaeilge: Hakon Melberg agus Gaeilge na nDéise’ le Angun Sonnesyn agus Stiofán Ó Cadhla
Ba é chéad rúnaí na heagraíochta é (An Comhchaidreamh, crann a chraobhaigh: cnuasach aistí, 1985 in eagar ag Stiofán Ó hAnnracháin)
Níl á lua anseo ach na daoine in Beathaisnéis a rinne ceirníní do Doegan agus a chomhghleacaithe: Amhlaoibh Ó Loingsigh [B5], Diarmuid Mac Coitir [B5], Seán Ó Conaill [B4], Pádraig Mac Meanaman [B9], Aodh Ó Dubhthaigh [B1: 68], Domhnall Bán Ó Céileachair [B4: 97], Pádraig Ó Cruadhlaoich [B1], Conchúr Ó Síocháin[B1], Micheál Ó Cionnfhaolaidh [B4], Micheál Turraoin [B5], Labhrás Ó Cadhla[B3], Fionán Mac Coluim [B1], Tomás Ó Lócháin [B5], Stiofán Ó hEalaoire [B1], Seán Ó Domhnaill [B1]
Tá cuntas Riobaird (‘Scannáin, Amhráin agus Drámaí’) ar ar éirigh le Gael Linn a chur i gcrích i gcló in An Comhchaidreamh: crann a chraobhaigh, cnuasach aistí (1985) cóirithe ag Stiofán Ó hAnnracháin
Mhol Stiofán Mac Énna[B2] é mar aistritheoir
.’ (‘Litreacha Phádraig Phiarais Cúndún’ in Go Meiriceá siar: na Gaeil agus Meiriceá: cnuasach aistí, 1979 in eagar ag Stiofán Ó hAnnracháin)
D’aistrigh sé go dtí an chathair sin agus bhí fostaithe mar orgánaí in eaglais Naomh Stiofán
In An Linn Bhuí 10, 2006 tá ‘Tír na gCreas is na gCaor: Pádraig Ó Miléadha agus Bailiú an Bhéaloidis’ le Stiofán Ó Cadhla
Ar na daoine ar mhúin sé Gaeilge dóibh bhí Tomás Ó Rathile[B2] agus Stiofán Mac Énna[B2]
Is iad na leabhair a chuir sé ar fáil: Irish folk tales edited with introduction and notes (1942) (scéalta a bhailigh Jeremiah Curtin); The Gaelic storyteller (1945); Leabhar Sheáin Í Chonaill (1948); Seanchas ón Oileán Tiar (1956) (scéalta a bhreac Robin Flower[B3] ó Thomás Ó Criomhthain[q.v.]); agus an cnuasach scéalta ó Stiofán Ó hEalaoire[B1] ar chuir Dr Dáithí Ó hÓgáin eagar air
Tá caibidil dar teideal ‘Pádraig Ó Beirn: fear a d’fhill’ i dtaobh a shaoil agus a shaothair ag Breandán Ó Conaire in Go Meiriceá siar: na Gaeil agus Meiriceá: cnuasach aistí, 1979 in eagar ag Stiofán Ó hAnnracháin
I measc chairde Chuirtéis bhí Stiofán Mac Enna, P
Bhí sé cairdiúil le daoine a bhí éagsúil ar fad le chéile: Joyce, Bergin, an tAthair Peadar, George Moore, Stiofán Mac Enna, Synge, Meyer ..
Bhí Craobh Ruairí Uí Mhórdha bunaithe ann ag Cú Uladh agus Stiofán de Róiste
Stiofán Mac Enna a shocraigh le Maunsell go bhfoilseofaí an chéad chnuasach
Thug Stiofán Mac Enna íde na muc is na madraí air nuair a d’aimsigh sé an focal ‘ruibhéar’ ar abhainn”
Ar 18 Aibreán bhí litir ag Stiofán Bairéad[B1] sna nuachtáin náisiúnta: ‘During the fight for Irish in the National University, it was well known among his intimate friends that the Canon was strongly on the side of those who favoured making the language essential for matriculation and much gratified when the fight resulted in victory for them’
Tá aiste ag Proinsias Mac Aonghusa air in Go Meiriceá siar: na Gaeil agus Meiriceá: cnuasach aistí (1979) in eagar ag Stiofán Ó hAnnracháin
Ba é Diarmaid an dara duine ab óige de sheachtar clainne, ceathrar mac (Pádraig, Stiofán, Diarmaid, Máirtín) agus triúr iníonacha (Máire, Nuala, Sorcha), a bhí ag a thuismitheoirí – Diarmaid (Dairbe) Ó Gráinne, feirmeoir beag as Aill an Phréacháin agus ag a bhean, Siobhán (Júidín Steif) Breathnach as an mBaile Ard ar an Spidéal
Is dóigh gurbh é Stiofán Ó hEalaoire [B1] a bhí i gceist
Ba é príomhbhunaitheoir an Chomhchaidrimh é; ba é a mhol an chéad lá go mbunófaí é agus ba é an chéad uachtarán ar an eagraíocht sin é (‘Bunú an Chomhchaidrimh’ in An Comhchaidreamh, crann a chraobhaigh: cnuasach aistí, 1985 cóirithe ag Stiofán Ó hAnnracháin)
Bhí Stiofán Mac Enna[B2] cairdiúil leis agus faoin ainm pinn ‘Martin Daly’ d’fhág sé pictiúr beo againn de Cheannt in Memories of the Dead
Tarraingíonn sé chuige, mar shampla, sleachta as Mo chara Stiofán (1939) le Liam Ó Rinn agus é ag trácht ar bheatha J.M
Daoine a bhainfeadh cáil amach ba ea cuid nach beag de na baill luatha: Donncha Ó Súilleabháin[q.v.], Séamus Ó Néill, Sorcha Ní Ghuairim[B4], Aogán Brioscú [q.v.], Breandán Ó Cearbhaill[q.v.], Pádraig Ó Drisceoil[q.v.], Séamus Ó Cathasaigh[q.v.], Annraoi Ó Liatháin[B1], Seán Ó hÉigeartaigh[B5], Ciarán Ó Nualláin [q.v.], Stiofán Ó Cearnaigh, a bheadh ina Rúnaí sa Roinn Chosanta, Liam Ó Laoghaire (1910–92), a bheadh ina chartlannaí scannán, Proinsias Ó Conluain, a bheadh ina chraoltóir cumasach, Pádraig Ó hUiginn, a bheadh ina Rúnaí i Roinn an Taoisigh ...
Chuir Proinsias Mac Aonghusa eagar ar Tomás de Bhaldraithe: cuimhní cairde (1997); chomh maith le haistí ann lena dheirfiúr Caitlín, lena chliamhain Máirtín Ó Flathartaigh, a iníon Clíona agus a mhac Pádraic, tá cuntais ann ag Liam de Paor[q.v.], Proinsias Mac Aonghusa, Proinsias Mac Cana, Seán Mac Réamoinn, Eilís Ní Bhrádaigh, Anraí Ó Baoighealláin, Art Ó Beoláin[q.v.], Tomás Ó Concheanainn, Brian Ó Cuív[q.v.], Stiofán Ó hAnnracháin, Éamonn Ó hÓgáin, Máirtín Ó Murchú, Úna Uí Bheirn, agus Seosamh Watson, chomh maith lena ndúirt Micheál Mac Craith OFM ag Aifreann éagnairce Thomáis agus le leabharliosta cuimsitheach le Marion Gunn
Dúirt Stiofán Mac Enna [B2] uair, deir Marcus Bourke, go raibh feabhas ag teacht ar an nGaeilge aige de réir a chéile ach gurbh éigean dó riamh dul i muinín na geáitsíochta chun é féin a chur in iúl agus gur mhinic a dhéanadh sé earráid áiféiseach
Ba é Stiofán an dara duine ab óige sa teaghlach agus bhí sé scór bliain ina phríomhoide ar scoil an Turlaigh Bhig i Ros Muc