Líon alt a aimsíodh: 9
Lena chois sin, rinne Alan Titley clár raidió i dtaobh a shaothair agus Pádraigín Riggs agus Siobhán Fhoghlú ina n-aíonna ann agus cuireadh i gcló mar aiste é in Scríbhneoirí faoi chaibidil (2010) in eagar ag Titley Gan amhras is mar oideachasóir agus mar mhúinteoir a fhanfaidh cuimhne air ag mórán dá mhic léinn, iad sin go háirithe ar scoláirí agus scríbhneoirí aitheanta iad ··· Ba iad a thuismitheoirí Aodh Ó Tuama (1890-1985), múinteoir taistil ag Conradh na Gaeilge agus saoiste i gcomhlachtaí árachais ar ball, agus Eibhlín Éigearta (1893-1979) [B5], múinteoir ··· raibh aige ach sé bliana déag agus é ag tosú i gColáiste Ollscoile Chorcaí ··· foláir nó chaith sé cúpla bliain ag freastal ar léachtaí Thaidhg Uí Dhonnchadha (1874-1949) [B1], Ollamh na Gaeilge ··· Agus sinne a bhí inár ndaltaí aige san Iolscoil, thuigeamar na nithe sin láithreach ina thaobh.’ Ach ba mhó go mór an tionchar a bhí ag Domhnall Ó Corcora [B5] air agus é ag staidéar ar an mBéarla
Agus í ag trácht ar an gcéad chnuasach filíochta a d’fhoilsigh Siobhán Shúilleabháin, Cnuasach trá, dúirt Máire Mhac an tSaoi: She has established herself, to my mind, as the authentic voice of the unjustly maligned forties and fifties in this island; certainly the voice of those who enthusiastically espoused the cause of the Irish language; even more certainly of those of us who were women ··· (2000:93) In Imileá, Baile an Fheirtéaraigh, Corca Dhuibhne, a rugadh Siobhán Shúilleabháin ar 31 Lúnasa 1928 ··· Thug Máire Mhac an tSaoi an-suntas don acmhainn teanga a bhí ag Shúilleabháin ina léirmheas siúd ar Cnuasach trá (2000): ‘Siobhan’s Irish is not simplistic; it is rich, sometimes dialectal; almost – so personal is it – idiolectal’ (2000:93) ··· Dar le Mhac an tSaoi go raibh Shúilleabháin ina hoidhre ar thraidisiún bhanfhilí Ghaeltacht na Mumhan, Eibhlín Mhurchú agus Cáit, Bean Shéamuis Feiritéir, go háirithe ··· Lena chois sin, d’aithin Mhac an tSaoi rithim agus éirim chaint Ghaeltacht Chiarraí, idir bhéim agus amas, ar liricí Shúilleabháin agus b’eagal léi go n-imeodh an glór dúchasach sin in éag nuair a bheadh glúin Shúilleabháin imithe ar shlí na fírinne
Bhí sé pósta ar an scríbhneoir Siobhán Shúilleabháin agus thóg siad a seisear clainne le Gaeilge ··· Phós sé Siobhán Shúilleabháin as Imileá, Baile an Fheirtéaraigh, Co ··· i gcúrsaí canúna ná teanga amháin a luigh a spéis, áfach, agus is léir go raibh aird ar leith aige ar an luathfhilíocht, ábhar a ndearna sé scagadh air ina staidéar comparáideach The early English and Celtic lyric (1966) ··· Lena chois sin, d’fháiltigh Mac Mathúna roimh an chur chuige forásach a chleacht údar Saoithiúlacht na Sean-Ghaeilge: ‘is amhlaidh a thuigeann Henry an gá atá le plé le cultúr na Sean-Ghaeilge mar chultúr ann féin agus mar mhúsaem a chaomhnaíonn iarsmaí de chultúr na hInd-Eorpaise.’ I léirmheas a foilsíodh in Comhar, thug Tomás Ó Cathasaigh suntas fosta do mhéid na samplaí den luathlitríocht a tugadh i saothar seo Henry: ‘B'fhiú an leabhar seo a cheannach ar a shon san amháin: níl aon díoghlaim le fáil (i dteanga ar bith) go bhfuil an oiread san den litríocht ársa le fáil ann.’ Le cois na leaganacha líonmhara a sholáthair sé den luathlitríocht, raibh moill air leaganacha Nua-Ghaeilge agus Béarla a chur ar fáil d’ábhar a chuimsigh gach ré a d’fhág fianaise againn de chumadóireacht na Gaeilge, mar shampla, Dánta ban: poems of Irish women, early and modern (1991)
Timpeall an ama chéanna a casadh a bhean Siobhán Shúilleabháin air ··· foláir nó rinne sé scrúdú Máithreánach na sean-Ollscoile Ríoga mar bronnadh céim MA air in 1931 de thoradh tráchtais a scríobh sé ar “Béarlagar na Saor” ··· “Scríobh Neilí Bhriain chugam a rá go dtiocfadh sí chun na scoile an tarna bliain ··· Bhí an méid seo ina thaobh i dTuarascáil san Irish Times ar 17 Samhain 1971: “ raibh a shárú de mháistir Gaeilge ann: le beaichte, le gontacht, le ciall do rith agus rithim chainte, le héisteacht fhriotail, le séimhe, le neart
Phós sé Siobhán Shúilleabháin, múinteoir scoile agus ball de Chumann na mBan ··· Ba iad na cainteoirí : Siobhán Corcora, Ríonach Uí Ógáin, Ríona Nic Congháil agus Pádraig Ó Siochrú, Déirdre Ni Loingsigh, Lesa Mhunghaile agus Ciara Breathnach a d’eagraigh an ócáid seo ··· Naonúr a rugadh dóibh ach faoi 1911 raibh beo ach seachtar ··· Béarla ar fad a bhí ann lena linn ach dúirt sé féin le Muiris Ó Droighneáin[B2]: ‘ foláir go dtuigimís an Ghaeilge go maith, ámh, mar is cuimhin liom go mbaininn taithneamh mór as an scéalaíocht a bhíodh ar siúl ag na seandaoine le linn tórraimh nó ócáide dá shaghas’ (Taighde i gcomhair stair litridheachta na nua-Ghaedhilge ó 1882 anuas, 1936) ··· ‘Riamh ina dhiaidh sin raibh gné ar bith d’obair na Gaeilge nach raibh a lámh inti go lánghníomhach’, a dúirt Aindrias Ó Muimhneacháin in Feasta , Márta 1983
Aint leis an scoláire béaloidis Seán Ó Súilleabháin ba ea a mháthair Cáit Shúilleabháin arbh as Eadargóil di ··· Tuairiscíodh in An Claidheamh Soluis 1 Bealtaine 1915 gur phós sé Siobhán Eidirsceoil ó Oileán Faoide ··· Bhaineadh duine acu, Siobhán, duaiseanna Oireachtais ar amhránaíocht ar an sean-nós agus bhí duine eile díobh, Cáit, i measc na ndaoine a thug amhráin don Athair Pádraig Breathnach[B3] ··· Fear an-láidir ba ea é, foláir
Ba dhuine é den seachtar a rugadh do Sheán Tóibín[B2] agus a bhean Siobhán Shúilleabháin ··· Bhí Gaeilge na nDéise agus Gaeilge iarthar Chorcaí ag Seán le hoidhreacht agus ‘breac-chainteoir dúchais’, dar le Tomás féin, ó pharóiste na Tuaithe, Ciarraí, ba ea Siobhán ··· Dúirt Tomás in Inniu (1971): ‘ cheadófaí Béarla sa teach ··· Le fiche bliain anuas raibh a ainm mar fhile chomh hard is a bhí sé i rith 1945-70, abair ··· hé an oiread sin dánta atá scríofa aige agus is beag díobh a bhfuil an dúlra mar théama acu, ach an dá dhán a d’fhoilsigh sé cúpla bliain ó shin “Brothall” agus “Fudhomhan” is sárshaothar iad.’ Is iad na cnuasaigh eile a d’fhoilsigh sé: Fuinneoga, 1980; Duilliúr, 1983
Sa nóta beathaisnéise in Nua-fhilí deir Séamas Ó Céileachair: ‘Ag obair ar an stáitse i Londain, i nGlaschú, i gCambridge agus in Eastbourne.’ Phós sé Elda Shúilleabháin, Corcaíoch a rugadh in Montreal, agus bhí iníon agus beirt mhac acu ··· Bhí sé rannpháirteach le Siobhán Nic Cionnaith[q.v.] san amharclann Embassy in The white steed le Paul Vincent Carroll i rith an ama sin
Deirfiúr leis an scríbhneoir Siobhán Shúilleabháin ··· Léirigh Taibhdhearc na Gaillimhe a dhráma Ach castar na cnoic 17-20 Márta 1955 (Stair dhrámaíocht na Gaeilge 1900-1970, 1993 le Pádraig Ó Siadhail) agus bhuaigh sé duaiseanna Oireachtais ar ghearrscéalta agus ar dhrámaí ··· I gCluain Tarbh, Baile Átha Cliath, a bhí cónaí air féin agus a bhean Eibhlín Bhriain