Líon alt a aimsíodh: 35
Toisc go mbíodh filleadh beag air a bhaist muintir Dhún Chaoin ‘Seán a’ Chóta’ ar Sheán óg Caomhánach ··· Ba mhac le Seán Caomhánach agus Máire de hÓra é agus deartháir le Muiris ‘Kruger’ Caomhánach agus leis an Ollamh Séamus Caomhánach ··· Bhí eagarthóireacht déanta ag Seán ar Sailm Dháibhidh Bhedell in 1912 agus bhí seo le rá ag Pádraig Ó hÉalaí faoi Fánaí: ‘Cé gur údar mór ar Ghaelainn Dhún Chaoin ab ea Seán Ó Caomhánach féach nach í Gaelainn Dhún Chaoin atá againn sa leabhar seo cuid mhaith... ··· Chuir Tadhg Ó Dúshláine eagar ar Éist le Dubh Dorcha: cnuasach d’aistí (1991) le Seán óg Caomhánach ··· Tá eolas faoi bheatha Shéain in ‘Scéal Úrscéil: Fánaí, Seán Óg Ó Caomhánaigh’ (Léachtaí Cholm Cille XIX: Litríocht na Gaeltachta, 1989) ach is leis an gcinsireacht a rinneadh ar an úrscéal sin is mó a bhaineann sé
Ba mhac é le Seán Caomhánach agus a bhean Máire de hÓra agus deartháir le Seán a’ Chóta, Liam agus an Ollamh Séamas ··· Seán Ó Riordáin a dúirt an méid sin i ndiaidh a bháis ··· Rugadh Muiris Caomhánach (nó Muiris Ó Caomháin mar a scríobhadh sé a ainm go minic) i mBaile na Rátha i nDún Chaoin ar 28 Márta 1894 ··· Bhí sé ar scoil i nDún Chaoin mar a raibh a athair baistí Seán Ó Dálaigh ('Common Noun’) ag múineadh ··· Ach b’fhéídir gurbh fhearr an suimiú a rinne Seán Ó Ríordáin in aon abairt ghairid amháin: ‘B’fhearr ná an aimsear é mar ábhar cainte’
I ndiaidh a bháis bhailigh an Bráthair Seán Caomhánach eolas óna chomhbhráithre, ó mhuintir Dhairbhre, óna ghaolta, ó iardhaltaí agus ó dhaoine eile agus scríobh gearrbheathaisnéis; thug an Bráthair Hermes Ó Conchubhair tamall den foilseachán príobháideach seo d’údair na tuairisce seo ··· Seán a baisteadh air; tugadh na hainmneacha Luanus Peter dó in ord de La Salle ach lig sé don ‘Luanas’ dul in éag ··· Mar sin féin, in áit ligean dó obair a dhéanamh don chéim MA agus don Ard-Teastas Oideachais is amhlaidh a chuir an Cúigíoch siar go Caisleán an Bharraigh i gContae Mhaigh Eo é chun an mhatamaitic a mhúineadh’ (Caomhánach) ··· Thugadh sé muintir Chúil Aodha isteach sa choláiste ‘chun a ndúchas agus a dtalainn a roinnt linn’ (Caomhánach) ··· I measc na n-iardhaltaí aige ansiúd agus i Mala a bhain cáil náisiúnta amach tá Seán Ó Síocháin [q.v.], Diarmaid Ó Súilleabháin [q.v.], Micheál Ó Muircheartaigh, tráchtaire ar chluichí, agus an t-amhránaí Seán Ó Sé
Tá fianaise tugtha ag scata mór daoine ar a dtaithí air in The World of Brendan Behan, 1965 in eagar ag Seán McCann; ina measc tá Donal Foley[B4], Seán Sáirséal Ó hÉigeartaigh[q.v.], Earnán de Blaghd[q.v.], Riobard Mac Góráin, Seán Caomhánach, Niall Tóibín ··· Chaith an Gobharnóir, Seán Caomhánach, go cineálta leis agus d’fhéach chuige go léifeadh Seán Ó Faoláin cuid dá scríbhinní agus go gcuirfeadh sé agallamh air ··· Roghnaigh Seán Ó Tuama péire dán leis in Nuabhéarsaíocht, 1950 nuair ba bheag má bhí aon aithne air; ba é an duine ab óige d’fhilí an duanaire sin é ··· Bhí an méid seo le rá ag Máirtín Ó Cadhain[B3] le Sáirséal agus Dill sular foilsíodh é: ‘An fear seo [Breandán Ó Beacháin] agus Seán Ó Ríordáin[B3] an dá fhíorfhile sa nGaeilge’ (nóta ag Tomás Bairéad[B2] in As an nGéibheann, 1973) ··· Ní foláir nó tá nithe fánacha gan bailiú go fóill, mar shampla, an t-amhrán Gaeilge a bhí aige in Irish Times 30 Meitheamh 1956 nuair a tugadh ceadúnas óil do Mhuiris [Kruger] Caomhánach[B1] agus an dráma aonmhíre Lá breá san Reilig agus na haistí úd in Comhar
Luaitear an file seo in aon anáil le Séamas Ó Caoindealbháin [q.v.] agus Eoghan Caomhánach [q.v.] ··· B’eol do Sheán Ó Dálaigh [q.v.] agus Standish Hayes O’Grady [B2] a ainm ··· Deirtear freisin go raibh lámhscríbhinní le Seán Clárach Mac Domhnaill aige
Deartháireacha leis ba ea Muiris ‘Kruger’ Caomhánach[B1] agus Seán an Chóta[B1]; is léir gur de mhuintir Chíobháin iad ach, le linn óige na ndeartháireacha, bhí éiginnteacht timpeall cheartleagan Gaeilge an tsloinne ··· ó Shéamas Caomhánach, fear nárbh fhéidir a bheith in amhras ar a dhintiúirí chun a labhartha, nach raibh an Ghaeilge ag aon duine riamh’ (Seán Ó Ríordáin: beatha agus saothar, 1982) ··· Tá cuntas iarbháis ag Seán Ó Coileáin in Feasta, Samhain 1989 agus deir sé gur ‘cailleadh a lán de shaibhreas na sean-mhuintire ina theannta’ ··· Ba dhuine é den chúigear clainne a bhí ag Seán Dónaill Ó Cíobháin agus a bhean Máire de hÓra agus is i mBaile na Rátha, Dún Chaoin, Co ··· Agus deir an t-údar sin faoi Sheán Ó Ríordáin[B3]: ‘Sólás dó ab ea a chloisteáil ..
an Chláir, agus chuir eagar ar a raibh ar fáil dá dhánta, in Seán de Hora, 1956, 25 dán atá ann, ina measc an ceann is iomráití díobh, ‘Aithrí Sheáin de hÓra’ ··· Thóg Seán ceárta i nDún Átha, cúpla míle ó dheas ó Chill Chaoi ··· Tar éis dó labhairt le seandaoine i gCo, an Chláir tuairim 1830, agus cóip á déanamh aige den dán ‘A Sheárlais Óig, A Ghrádh Uí Dhonnchadha’, dúirt Eoghan Caomhánach[B6] nach raibh léamh ná scríobh aige ··· Is ar cuireadh uaithi a chuaigh Seán go Cluain Fhíne mar ghabha geata ··· Bhí ceárta aige taobh amuigh de gheata Mhic Mhathúna, Bhí meas aigesean ar na filí agus chaoin Seán é agus ‘uaisle na gCluainíneach’
Bhí Seán Clárach Mac Domhnaill ann lá i 1735 agus an chéad dán dá bhfuil againn ó Aindrias is í an fháilte í a chuir sé roimh Sheán ··· Luimnigh, a rugadh é agus gur cuireadh oideachas air i scoil scairte sa cheantar sin, an scoil chéanna ar fhreastail a chara Seán Ó Tuama(c.1707-75) uirthi ··· D’aistrigh sé go Cromadh bliain éigin i ndiaidh 1734 agus tuairimíonn Ó hÓgáin gurb é an fáth áirithe a bhí leis, folúntas do mhúinteoir a bheith sa scoil ann tar éis do Sheán Ó Tuama éirí as an múinteoireacht d’fhonn tús a chur le gnó tábhairne sa bhaile ··· Thaithíodh filí an cheantair teach Sheáin ··· Nuair a bhí sé ag iarraidh scoil a chur ar bun tuairim 1747 níor thug Seán Ó Tuama cabhair dó
Aint leis an scoláire béaloidis Seán Ó Súilleabháin ba ea a mháthair Cáit Ní Shúilleabháin arbh as Eadargóil di ··· Duine dá dheartháireacha ba ea Conchubhar, múinteoir i gCom Sheola, athair Sheáin Uí Shé, amhránaí cáiliúil ··· Duine eile díobh Seán Ó Séaghdha[q.v.], múinteoir cáiliúil Dhoire an Chairn ··· Nuair a cháiligh sé mar mhúinteoir chuaigh sé ag obair i nDoire an Chairn chun go mbeadh deis ag a dheartháir Seán dul go Coláiste Phádraig ··· Tá tagairt ag Tomás Ó Canainn in The Achievement of Seán Ó Riada, 1981, in eagar ag Harris agus Freyer, don teagmháil a bhí ag an Riadach leis
Chabhraigh Seán Caomhánach[B1] léi agus í i mbun staidéir ar Ghaeilge Chiarraí ··· Sa chuntas is cuimsithí dá bhfuil uirthi i mBéarla nó i nGaeilge deir Seán Ó Lúing faoin gcaidreamh a bhí acu ar a chéile: ‘Along with being scholarly, their association was warm and companionable, coloured with an aura of romance which has become absorbed into the folklore of the district, with Seán’s affections genuine and serious, Marie’s responsive but less than fully committed ··· Is mar seo a d’aistrigh Seán Ó Lúing ón bhFraincis: ‘But on the evening of 26 December, following a fresh onset which gave no warning sign, on this occasion, to forestall it, she submitted herself to a cruel death, which at least did not allow her time to suffer’
Chaitheadh sé saoire an tsamhraidh i dteach mhuintir Chaomhánach i nDún Chaoin agus bhí mór le Seán Caomhánach [B1] ··· Tá cuntas air in: Inniu 18 Meán Fómhair 1953; Forty Years of Irish Broadcasting, 1966 le Maurice Gorham; Inniu 24 Márta 1972 le Risteárd Ó Glaisne; Irish Times 31 Nollaig 1984 le Seán Mac Réamoinn ··· Comhaimseartha leis ansiúd bhí Francis Mac Manus (1909-65), an cara ba mhó aige, agus Séamus Caomhánach[B3], beirt a bheadh ag obair leis i Radio Éireann ar ball ··· Deir Seán Mac Réamoinn: ‘I mbliain a ’38 sea tháinig a chnuasach gearrscéal amach, Fíon gan Mhoirt, agus is cuimhin liom an blas úr éagsúil a fuaireas féin orthu san am ··· I 1959 choimisiúnaigh RTÉ Seán Ó Riada[B5] chun saothar mór córúil a chumadh timpeall ar théacs Uí Fharacháin (‘The Lords and the Bards’) le cur isteach ar an Prix Italia
In Feasta Iúil 1964 tá ‘Seán Dathach: ómós do Sheán Ó Súilleabháin (1906-1964)’ ag Tomás Ó Muircheartaigh[B1] agus ‘Ealaíontóir Éireannach’ ag Muiris Mac Conghail (Maurice MacGonigal 1900-79) ··· His Irish he learned from Seán a’ Chóta [Seán Caomhánach[B1] at Dunquin and he knew Kerry very well, largely because of Seán a’ Chóta’s influence’ ··· Rinne sé staideár faoi Sheán Keating (1889-1977) agus bhain scoláireacht amach gur chaith trí mhí ag freastal ar an Central School of Arts and Crafts i Londain ag staidéar ar an liotagrafaíocht ··· Deir Ó Muircheartaigh (op cit): ‘Is beag duine de shaol liteartha agus cultúrtha na hÉireann nár dhein Seán portráid nó líníocht de...’ ··· Deir Proinsias Mac Aonghusa[q.v.] (Ar Son na Gaeilge..., 1993) gur thacaigh Ó Súilleabháin agus Seán Céitinn go mór leis an bhfiontar
Deir Seán Ó Lúing go raibh sé ag foghlaim i mBaile Átha Cliath ina dhiaidh sin ó Sheán óg Caomhánach [B1] ··· Tá na cuntais is cuimsithí ar na tamaill a chaith an scoláire seo in Éirinn ag Seán Ó Lúing in Journal of the Cork Historical and Archaeological Society LXXXIX, 248, 1984 agus in Kuno Meyer 1858–1919: a biography (1991) ··· Tá léiriú tugtha ag Seán Ó Lúing ar an gcaoi ghearánach ar chaith Meyer, Bergin agus R.I ··· Cuireann Seán Ó Lúing an t-eolas breise seo ar fáil: ‘He was interned in a concentration camp at Grini near Oslo
Múinteoir aige ann ba ea Seán Óg Caomhánach [q.v.] nó Seán a’ Chóta ··· Tá eolas ar a bheatha ag Máirtín Ó Murchú in Scéala Scoil an Léinn Cheiltigh, Uimhir 5, Márta 1992; ag Kim McCone in Léachtaí Cholm Cille XXVII, 1997; in Dáithí Ó hUaithne: cuimhní cairde (1994) in eagar ag Tomás de Bhaldraithe[q.v.] agus Proinsias Mac Aonghusa[q.v.]; ag Breandán Ó Buachalla [q.v.] in Scríobh 5, 1981; ag Proinsias Mac Cana[q.v.] in Ériu xxxiv, 1983; in DIB ag Diarmaid Ferriter; ag Seán Mac Réamoinn[q.v.] in Comhar, Iúil 1981, alt a bhaineann go háirithe leis an bpáirt a bhí aige i bhforbairt na hirise sin ··· Mar gheall ar a phearsantacht (‘oilimpeach’ an cur síos a rinne Seán Ó Ríordáin [q.v.] air uair agus úsáidtear freisin ‘boihéimeach’ ag tagairt do bhlianta a óige), ar a chruth, agus cúlra a mhuintire, ba mhó ba dhíol suntais é ná aon duine dá chomhghleacaithe in earnail léann na Gaeilge ··· Ba chuimhin le cuid dá chairde go gcaitheadh sé an filleadh beag agus b’fhéidir gur ag cuimhneamh a bhí sé ar an gcaoi a bhfuair Seán a’ Chóta a leasainm ··· Má bhí Seán a’ Chóta mar athair altrama aige ba é Carl Marstrander an dara haltramaí
Fuair sé bunoideachas i Scoil Bríde sula ndeachaigh sé go Coláiste Naomh Aindriú, mar a raibh Seán an Chóta [Seán Caomhánach] [B1] mar mhúinteoir Gaeilge aige ··· Ag labhairt cois na huaighe i reilig Theach Mealóg dúirt Máirtín Ó Cadhain[B4]: ‘Má tá litríocht Ghaeilge ann ó 1940 is de bharr gur chuir Seán Ó hÉigeartaigh roimhe go mbeadh sí ann’ ··· In ‘Páipéir bhána, páipéir bhreaca’, 1969 dúirt sé: ‘Tá mé cinnte go n-éireoinn as an scríbhneoireacht, as scríbhneoireacht na Gaeilge ar aon chor, marach Seán Ó hÉigeartaigh’ ··· Scríobh Seán agus Seoirse Mac Aodhagáin (a phós a dheirfiúr Máire ar ball) dráma éadrom Na Reachtairí Rógaireacha (bhí an bheirt acu ina reachtairí ar an gCumann Gaelach) a léiríodh in Amharclann na Péacóige (Inniu 5 Eanáir 1951) ··· Tá mé ag tagairt do Sheán Sáirséal Ó hÉigeartaigh a rinne an obair thógála ar fad sna blianta tosaigh
Luann Bourke go raibh Seán a’ Chóta (Seán Caomhánach) [B1] mar mhúinteoir aige tar éis dó filleadh ar Éirinn ··· É féin, Seán T
Ag obair di ar an bhfoclóir sin a chuir sí aithne agus í an-óg ar scata a raibh ina measc Séamus Ó Grianna[q.v.], Máire Mhac an tSaoi, Seán an Chóta Caomhánach[q.v.], Donnchadh Ó Céileachair[q.v.], Seosamh Ó Cadhain, Donnchadh Ó Buachalla[q.v.], Muiris Ó Catháin[q.v.], Doncha Ó Conchúir[q.v.], Seán Ó Lúing[q.v.] agus Séamus Ó Saothraí[q.v.]
Bhí aithne aige ar Eoghan Ó Comhraí[q.v.] nuair a bhí seisean ag obair i nGealtlann Luimnigh agus bhí teagmhálacha aige le Eoghan Caomhánach[q.v.], Diarmuid Ó Riain[q.v.] agus Seán Ó Domhnaill[q.v.] ··· Foilsíodh é seo in Irisleabhar na Gaedhilge, XV, 1906 agus chuir Seán Pléimeann[B1] eagar ar dhánta eile leis san iris chéanna, imleabhar III, 1888 agus imleabhar VIII, 1897
Tá cuntas air freisin in Dictionary of American biography, 1934 agus deirtear ann go raibh beartaithe ag a sheanchompánach Micheál Caomhánach[B1] a bheathaisnéis a scríobh ··· De bhrí gur bhain sé úsáid ann as nótaí Sheáin Uí Dhonnabháin [q.v.] in Annála Ríoghachta Éireann bhí fadhb chóipchirt i gceist agus níorbh fhéidir an leabhar a dhíol in Éirinn ··· In Irish Book Lover, Bealtaine-Meitheamh 1930 (‘Seán Ó Mathghamhna’s Irish MSS.’) liostaigh Séamus Ó Casaide a lámhscríbhinní i Leabharlann Phríobháideach na bPreispitéireach, Filadelfia
Caomhánach in Gníomhartha na mBráithre, 1996 arna chur in eagar ag Micheál Ó Cearúil ··· Ag 1 Sráid Uí Chonaill, Luimneach, mar a raibh teach tábhairne ag a athair Seán, a rugadh é 12 Samhain 1901 ··· Nuair a aistríodh é go dtí an Mhainistir Thuaidh i gCorcaigh rinne sé freastal ar rang a bhí á reáchtáil do na Bráithre ann ag Seán Tóibín[B2] ··· Caomhánach síos ar an aoibhneas a chuireadh an comhluadar ansiúd air ··· Bhí babhtaí aingíne air i 1955 agus tuairimíonn an Bráthair Caomhánach nár chuidiú dó a róchoinsiasacht nuair a bhí cúram an choláiste oiliúna air
Fuair an Casaideach an t-eolas i dtaobh na dtuismitheoirí ón timire Gaeilge, Seán Ó Gruagáin (23, An Phríomhshráid, Biorra) arbh é Darby a shin-seanathair; bhí an Gruagánach seo ag beartú scéal a bheatha a scríobh agus bailiúchán dá véarsaí a chur ar fáil ··· Tagraíonn James Buckley (Waterford and South East of Ireland Archaeological Society Journal, Deireadh Fómhair-Nollaig 1912) do litir a scríobh Seán Ó Dálaigh[q.v.] chuig Maurice Lenihan, staraí Luimnigh: ‘I saw one copy of Darby Ryan’s Poems and one only; but I considered it of no value whatever, yet they may be curious ··· B’eol d’Eoghan Caomhánach [q.v.] é
Mhúin beirt de scoláirí óga Choláiste Ollscoile Chorcaí, Joe Healy agus Séamus Caomhánach, Gaeilge dó sa Ghearmáin féin; thug sé sraith léachtaí i gCorcaigh i samhradh 1929 ··· Roimh Nollaig chuir Mühlhausen beannachtaí na féile chuig Seán Ó hEochaidh, bailitheoir béaloidis ··· Bhí aithne aige ar Sheán ó bhí sé i dTeileann
Caomhánach[B5], bhailigh sé béaloideas i mBaile an Sceilg sna 1940idí deireanacha ··· Deir An Canónach Seán Mac Ginneá: ‘Sna tríochaidí, bhí gluaiseacht mhór ar fuaid na tíre chun béaloideas agus traidisiúin ár ndaoine a bhailiú agus a chaomhnú ··· Is é a scríobh Seán Ó Súilleabháin[B8] chuige i 1940: ‘Fuaireamar an cóipleabhar béaloideasa uait inné
Searlot Ní Dhúnlaing [q.v.], Diarmuid Stokes[q.v.] agus Seán [a’Chóta] Caomhánach[B1] a bhí sna háiteanna tosaigh ina diaidh (Scéal an Oireachtais 18987-1924, 1984 le Donncha Ó Súilleabháin) ··· Bhí baint aici le Coláiste Chonnacht i dTuar Mhic Éadaigh ó 1905 (idem 19 Lúnasa 1905) amach agus leithéidí Mhichíl Bhreathnaigh [B2], Phádraig Uí Dhomhnalláin [B2] agus Sheáin Uí Ruadháin [B1] mar ollúna aici
Deir Seán Ó Lúing (Kuno Meyer, 1858-1919: a biography, 1991): ‘Hessen was a mere youngster, just twenty-four, awfully nice and full of the soundest knowledge but Meyer[B2] learned that he would only work when told or forced to and had deliberately chosen a librarian’s career in preference to an academic one ··· A concise dictionary of Early Irish with definitions in German and English by Séamus Caomhánach[B3], Rudolf Hertz, Vernam E
Caomhánach[q.v.] in Christian Brothers’ Educational Record ··· Chuir sé lena chuid Gaeilge le linn dó bheith i gCorcaigh—ba é Seán Tóibín[B2] a bhí ag na Bráithre mar mhúinteoir tamall ··· Caomhánach freisin: ‘It could be truthfully said that there were few more qualified to become a founding member of the two Irish-speaking colleges, Coláiste Mhuire and Coláiste Chaoimhín, than Micheál S
Luann sé dán, ‘Do mhúsgail mé d’éis luighe araoir go sámh’ a scríobh Cearbhall Ó Dálaigh d’Eileanóir, iníon le Sir Murchadh Caomhánach ··· Loch Garman sa 17ú céad a mhair Eilíonóir  Chaomhánach, agus níl amhras ach gurb é an file Cearbhall Óg Ó Dálaigh a mhair i bPailís sa chontae sin atá i gceist sa scéal faoin éalú léi.’ Deir Seán Ó Tuama inAn Grá in Amhráin na nDaoine, 1960: ‘Más é Cearbhall Ó Dálaigh a cheap an t-amhrán sin [‘Eibhlín a rún’] – is ní dócha gur chóir a bheith in amhras ina thaobh ón uair go gcuireann ls
Scríobh sé chuig Seán Ó Dálaigh [q.v.] i bhFeabhra 1848 (Éigse Iml
In Irish Book Lover, Meán Fómhair-Deireadh Fómhair 1936 d’fhoilsigh Tomás de Bhál [B4] dán a scríobh an sagart seo ag iarraidh ar fhilí mar Shéamus Ó Caoindealbháin, Donncha Woulfe [q.v.], Eoghan Caomhánach agus Seán Ó Domhnaill [q.v.] cabhrú leis in aghaidh na ‘New Lights’, gluaiseacht Phreispitéireach, agus chuir a thuilleadh eolais ar fáil faoi san iris chéanna Bealtaine-Meitheamh 1937 ··· Scríobh Eoghan Caomhánach [q.v.] agus Séamas Ó Caoindealbháin [q.v.] dánta ina onóir ··· An scoil mhór a bhí ag Eoghan Caomhánach ar an gCnocán lámh leis an gCaisleán Nua in 1824, 346 daltaí ann, is dóigh gur bunaíodh í mar chuid den troid a bhí an sagart a dhéanamh in aghaidh na mbíoblóirí
Thaispeáin an Gríofach gur thuairisc lánfhabhrach a scríobh Persico (Art Ó Gríofa, 1953 le Seán Ó Lúing) ··· Dar leis an Cork Examiner 18 Nollaig 1917 go raibh an tAthair Caomhánach báúil leis na Réamonnaigh anuas go 1914
Bhí an Coileánach, Seán Caomhánach agus fir eile san óstán freisin nuair a fuarthas gaoth an fhocail go raibh na Auxiliaries ar a mbealach
Bhí an fógra seo i gcló in An tEaglaiseach Gaelach, Eanáir 1927: At the request of some members a beginners’ class is being started twice weekly undertaken by Seán Óg Mac Murchadha Caomhánach, an old friend of many members of the Guild and an experienced teacher
Ciarraíoch dar sloinne Caomhánach a bhí mar mhúinteoir ag an gcraobh seo ach ní fios an uaidh ná conas a d’fhoghlaim Micheál Gaeilge ··· Chuir Sceilg [Seán Ó Ceallaigh] [q.v.] i gcomórtas le James Fintan Lalor é ó thaobh dearcaidh agus iriseoireachta de (Catholic Bulletin, Iúil 1917)
Bhí baint nár bheag aige le Bráithreachas na Poblachta agus bhí ina rúnaí ag Seán Ó Mathúna [B6]