Líon alt a aimsíodh: 47
Tá a bheathaisnéis scríofa ag Gréagóir Ó Dúill: Samuel Ferguson: Beatha agus Saothar, 1993 agus tá aige ann leabharliosta cuimsitheach chomh maith le liosta d’fhoinsí lámhscríbhinne agus aircíviúla ··· Ag an údar céanna tá ‘Ferguson, an Stát agus an Léann Dúchais’ in Studia Hibernica 19, 1979 agus ‘Samuel Ferguson, Adminstrator and Archivist’ in Irish University Review, fómhar 1986 ··· Leabair eile a foilsíodh le tamall anuas is ea: Samuel Ferguson: a Centenary Tribute, 1987 in eagar ag Terence Brown agus Barbara Hayley (is ann atá aiste Ghearóid Uí Thuathaigh, ‘Sir Samuel Ferguson, Poet and Ideologue’ agus aiste Bhreandáin Uí Bhuachalla, ‘The Gaelic Background’); Samuel Ferguson: The Literary Achievement, 1990 le Peter Denman ··· Fuair seisean sciar de luach an eastáit a bhí ag a athair agus deir Ó Dúill: ‘Ó tharla gan oiliúint ar aon ghairm aige, agus gan toil ar bith don ghnó ann, nó dáimh le hobair d’aon chineál, ba ghá do John Ferguson bogadh ó áit go háit ar ghearrléis.’ D’fhreastail Samuel ar Acadamh Ríoga Bhéal Feirste agus ansin ar an Belfast Academical Institution (‘Inst’), ar gheall le coláiste tríú leibhéal é
Jessop cuntas air in Hermathena CXVI (“Samuel Haughton: a Victorian polymath”) agus cheartaigh sé an botún sa DNB gurbh é James Haughton a athair ··· Samuel, ball de Chuallacht na gCairde, a athair ··· Ba í Sarah Handcock ó Lios na gCearrbhach máthair Samuel ··· De bharr múinteora darb ainm Emerson sa scoil Phrotastúnach i gCeatharlach chuir Samuel ardsuim sa gheolaíocht agus sa luibheolaíocht
Deirtear gur ar chol ceathar leosan, Richard Samuel Dermot Chenevix Trench, a bhunaigh James Joyce an carachtar Haines in Ulysses ··· Thug sé ‘Dermot’ mar ainm breise air féin trí ghníomhas aonpháirtí in 1905, rud a thug ar fhear grinn beannú dó lá le ‘Samuel, Samuel, where art thou, Samuel?’ Scríobh Gogarty ina thaobh in It isn’t this time of year at all (1954): ‘When he was in Balliol, and there are no fools in Balliol, he would round up men from Ireland or with Irish propensities – remember Oxford is the home of lost causes – and teach them Gaelic in his rooms at Holywell’
I mBaile Átha Cliath ar 9 Meitheamh 1910 a rugadh an chéad duine clainne seo ag Ernest Samuel Quin agus Dorothy Malcolm ··· Baintreach fir ba ea Ernest Samuel, de réir thaifead an phósta, nuair a phós sé Dorothy ar 13 Lúnasa 1909 ··· I nDaonáireamh 1911 taispeántar gur ag 40 Ascaill Windsor, Fionnradharc, Baile Átha Cliath, a bhí cónaí ar an teaghlach, gur taistealaí tráchtála (‘commercial traveller for a biscuit company’) é Samuel agus gur mar Quinn a litrigh sé a shloinne
Ba iad a tuismitheoirí Mary (Molly) Leonard agus Samuel Dowds, beirt Fheirsteach, a spreag a grá don Ghaeilge sa chéad áit agus ba mhinic a mhol Samuel don chlann ar fad freastal ar ranganna Gaeilge ··· Bhuaigh sé an ‘Sir Samuel Ferguson Memorial Award’ don chéad dráma Gaeilge ar raidió BBC in 1990 chomh maith
Bhí cúigear deirfiúracha ag Risteárd, a mbeadh ceathrar díobh ina mná rialta, agus beirt deartháir, a mbeadh fear acu, Samuel, sna Cistéirsigh ··· Faoi 1911 bhí an teaghlach i bPlás an Bhainc in Inis agus is mar seo a bhí siad: Patrick (54), baintreach fir; Lily (22); Patrick (13); Samuel (9) ··· Bhí Gaeilge acu go léir ach amháin ag Samuel
Ach in Samuel Ferguson: beatha agus saothar, 1993 déanann Gréagóir Ó Dúill talamh slán de gurbh é an Loingseach a bhí ag múineadh Gaeilge sna luath-thríochaidí do Ferguson, do Thomas O’Hagan (1812-85) agus do George Fox agus gur fhág sin ‘gur mar phíosa grinn a roghnaigh Ferguson agus a chomhdhalta Fox an chéad amhrán Gaeilge a d’éirigh leo a aistriú, a bhfuil cáil air mar “The County of Mayo”.’ I dtaifid pharóiste Loch an Oileáin d’aimsigh Mac Giolla Fhinnéin Pat Lynch a d’éag an 27 Samhain 1838 agus ba dhóigh leis gurbh é seo an Pádraig s’againne ··· Cheal fianaise scríofa tá Mac Diarmada in amhras go raibh Lynch ina mhúinteoir Gaeilge ag Samuel Ferguson[B7]
Cuireadh oideachas ar George i scoil cháiliúil Samuel Whyte agus i scoil ealaíne Chumann Bhaile Átha Cliath (a dtabharfaí an RDS air ar ball)
belonging to the Natural History and Philosophical Society of Belfast, including collections of Robert McAdam and Samuel Bryson, preserved in Belfast Museum, 1918.’ Deir nóta gurb i Leabharlann Phoiblí Bhéal Feirste atá na lámhscríbhinní sin
I mBéal Feirste a rugadh é (Samuel Malachi MacCann) 23 Samhain 1901
Sin-seanuncail di ba ea an scoláire Samuel Haughton [B2], duine de bhunaitheoirí Chumann Buanchoimeádta na Gaeilge
D’aistrigh Samuel Ferguson[q.v.] é faoin teideal ‘God be with the Irish Host’
Níor thaitin na haistriúcháin seo le Samuel Ferguson
Ba é dara mac Samuel Smythe, biocáire Charn Monaidh, agus a bhean Margaret Owens é
Ba é an duine ba shine é den 11 clainne a bhí ag Henry Samuel Close, páirtí i mBanc Mhuintir Ball, agus a bhean Jane Waring
Whitehead sa dráma What Where le Samuel Beckett in Amharclann an Gheata agus a bheith in John Bull’s Other Island le Cyril Cusack agus John Cowley sa Gaiety
Bhí sé cairdiúil le scoláirí móra a linne—Reeves[B4], Samuel Ferguson, Ó Donnabháin[q.v.] agus Ó Comhraí[q.v.] agus bhí ina bhall d’Acadamh Ríoga na hÉireann
Mhaisigh sé leabhair le George Petrie, le Samuel Carter Hall agus a bhean, le Sir William Wilde (The Boyne and the Blackwater agus Lough Corrib) lena léaráidí breátha agus bhí breis agus dhá chéad léaráid aige in Lives of the Irish saints le John O’Hanlon[B3]
Tá cuntas ag Robert Welch ar an gcaidreamh a bhí aige féin, ag a dheartháir Samuel agus ag a dheirfiúr le Charlotte
Scríobh sé an mhír faoi ogham in Ireland and its scenery le Samuel agus Anna Maria Hall
Deir Anna Beckett, deirfiúr le Colm, gur mar ghreann a luann Fionntán de Brún é: ‘Both Colm and my father bore a remarkable physical resemblance to Samuel and indeed both of them admired his work and shared to some extent his quirky sense of humour
Cuireadh síos gur chuntasóir (book-keeper) ba ea é agus gurbh é Samuel Willard Gordon, a raibh gnó déanta scuab aige, a athair
Tugann Samuel Carter Hall, taistealaí, cuntas ina Retrospect of a long life ar a fhéile a chaith sé leis féin agus a bhean: ‘The good priest never had a shilling to spend; so his custom was, when strangers were expected, to levy contributions on his neighbours
Ba é tuairim Dhomhnaill Uí Chorcora go raibh cuma na fírinne ar an insint seo: ‘And the poem made is just as Irish as Gray’s is English.’ D’aistrigh Thomas Furlong[q.v.] agus Samuel Ferguson go Béarla é
Bhí máthair Sheoirse, Nancy Neilson, gaolmhar leis an Éireannach Aontaithe Samuel Neilson
In 1886, mar cheann de na hathraithe a lean bás Sir Samuel Ferguson, ceapadh ina leas-Choimeádaí Cúnta é
Ba í Elizabeth Butcher, iníon le Samuel, Easpag na Mí, a máthair agus luaitear beirt deartháireacha: Stephen Edmond (rugadh 23 Iúil 1877) agus Thomas Aubrey (rugadh ar 3 Samhain 1883)
Bhí sé ag freastal ar dtús ar Mhodhscoil an bhaile agus ansin ar Portora (Scoil RíogaInis Ceithleann mar a raibh Oscar Wilde roimhe agus Samuel Beckett ina dhiaidh)
Deartháir léi an Sir Samuel Smyth a bhí ina Aire Airgeadais in Burma tráth
Is léir ar Samuel Ferguson: beatha agus saothar, 1993 le Gréagóir Ó Dúill gur shíl scoláirí óga gurbh é a dhíothaigh Coimisiún na dTaifead in 1830 agus rannóg taighde séadchomharthaí seandachta na Suirbhéireachta Ordanáis
Ach ó aimsir Samuel Ferguson go dtí an lá inniu bhí locht á fháil ar na haistriúcháin
In History of the University of Dublin, 1889 deir John William Stubbs go labhraíodh Samuel Johnson le meas agus le cion air
Tá liosta a leabhar in Dictionary of National Biography agus liosta dá dhánta in ‘The Poetry of William Hamilton Drummond, D.D., M.R.I.A.’ le Samuel Shannon Millin (Ulster Journal of Archaeology, 1901)
Rinne sé staidéar ar shaothar Bhunting, Phetrie agus Joyce[q.v.] agus thosaigh ag léamh dánta James Clarence Mangan, Samuel Ferguson agus George Sigerson [B1]
Ina shochraid bhí William Wilde [q.v.], an tEaspag William Reeves [B4], Samuel Ferguson, agus William Wakeman [q.v.]
In Aibreán 1709 thug Sir Samuel Molyneux cuairt air: ‘I went to visit old O’Flaherty who lives in a miserable condition at Parke, some three hours’ journey west of Galway...
Ach dar le Samuel Lewis (Topographical dictionary of Ireland, 1837) gurbh i gCill Bhaodáin in aice le Cora Finne a cuireadh é
Rugadh a gcéad leanbh, Samuel, i gCill na gCailleach, Cill Fhiarach, 12 Feabhra 1857
Rinne sé aisteoireacht i ndrámaí a scríobh cuid de na drámadóirí is cáiliúla dá raibh: Shakespeare, Samuel Beckett, Breandán Ó Beacháin, Synge, O’Casey agus a leithéidí
Bhain sí MA sa Fhraincis in 1990 le tráchtas ar shaothar an drámadóra Samuel Beckett
Rinne scríobhaithe an naoú haois déag, Pádraig Ó Loingsigh agus Aodh Mac Domhnaill mar shampla, cóipeanna d’ábhar as bunlámhscríbhinní le Pádraig Ó Pronntaigh dóibh féin agus do phátrúin na háite, macasamhail Samuel Coulter as an Charn Bheag, gar do Dhún Dealgan
Casadh air ansiúd James Joyce, Samuel Beckett, Arthur Power agus Thomas McCreevy
I ndiaidh a bháis scríobh an Dr Samuel G
É féin agus Samuel Haughton[B1] a dheimhnigh, le heolas ar thaoidí agus le fianaise na seanlitríochta, gur ar 23 Aibreán 1014 a troideadh Cath Chluain Tarbh
Bhí siopa grosaera agus teach báicéireachta ann ag a athair Samuel
‘It is the biggest literary award won by an Irishman since Samuel Beckett won the Nobel Prize’, a dúradh in The Irish Times 8 Deireadh Fómhair 1977