Líon alt a aimsíodh: 38
Máirtín Ó hOisín agus Eibhlín Ní Oisín a sheas leo ··· Ag Oireachtas 1904 bhuaigh muintir Oisín an chéad duais ar ‘chomhrá i measc líon tí’ (Scéal an Oireachtais 1897-1924, 1984 le Donncha Ó Súilleabháin) ··· Ghnóthaigh Mairéad Ní Oisín, Béal Chláir, Tuaim, an corn le cúig mharc déag ··· ‘The ubiquitous Mairéad Ní Oisín’ a tugadh uirthi i gceann de thuairiscí An Claidheamh Soluis i ngeall ar a mhinice a bhuadh sí duaiseanna ag feiseanna ··· Seo mar a cuireadh síos uirthi 17 Lúnasa 1907: ‘The little girl with the large eyes and the mobile features is Mairéad Ní Oisín of Béal Chláir: her “Sail Chuach” has often moved mighty audiences to tears and her short folktales—learned chiefly from Beairtlín Breathnach—have set whole Feiseanna in a roar’
Seo é an file a leagtar ‘Laoi Oisín ar Thír na nÓg’ air ··· Tá eolas freisin ag Máirtín Ó Briain in Sages, Saints and Storytellers: Celtic studies in honour of Professor James Carney, 1989, in eagar ag Ó Corrain, Breatnach agus McCone (‘Some material on Oisín in the Land of Youth’) ··· He was a son of Mícheál Coimin, the author of Laoi Oisín and he lived within a short mile of where I was born ··· Ach bíodh is gur bhain Ó Coimin casadh as an traidisiún rómánsúil, ní féidir úrscéal a thabhairt ar cheachtar den dá scéal sin mar a rinne [Alan] Bruford [in Gaelic Folktales and Mediaeval Romances, 1969], mar nach bhfuil aon iarracht iontu ar scagadh a dhéanamh ar charachtar na bpearsana.’ Is é ‘Laoi Oisín ar Thír na nÓg’ an saothar is mó a luaitear a ainm leis ··· Brian Ó Luanaigh[B1] is túisce a thuairimigh gurbh é Coimín a chum agus ba é ba thúisce a chuir in eagar é, mar chuid d’imeachtai an Chumainn Oisínigh (Laoidh Oisín ar Thir na nÓg
Oisín’ an t-ainm cleite a mbaineadh sé feidhm as
Faoi 1830 bhí an chlann ina gcónaí i nGleann Oisín ag bun Shuí Finn ··· Ní féidir dóigh a dhéanamh de, i dtaobh amhráin ná damhsa ar bith aige, gur mar a d’fhoghlaim sé i nGleann Oisín é a thugann sé é, gurbh é an rud atá curtha síos ina lámhscríbhinn aige a bhí roimhe mar fhoinse’
Bhí aturnae na nAontachtóirí ag argóint in aghaidh vótaí a bheith ag Pilib agus ag Áine Ní Oisín ··· Is é a thug an fonn “Úna Bhán” d’Anna Ní Oisín agus ba í Anna a thug an ceol do Charl Hardebec[B3] a chuir sna Seoda ceoil é
Joyce’s Forus Feasa ar Éirinn and the poem Oisín air Thír na n-Óg.’ Thuairimigh Ó Murchú go mb’fhéidir gur mhúin sé roinnt Gaeilge do de Valera agus gurbh é a mhúscail spéis Uí Rathile i nGaeilge Chontae an Chláir
Ball de Chraobh Oisín de Chonradh na Gaeilge i Manchuin ba ea é ó 1928 agus chaith sé trí bliana ina rúnaí
‘Seanchas agus oileamhain Oisín Mhic Fhinn’ ba ábhar dá thráchtas dochtúra
D’éag duine díobh, Aonghus, go hóg i 1917 agus chuaigh Cúchulainn agus Oisín le sagartacht
Tá an Uíne ag sní ó Bhealach Oisín chun na farraige i mBá Bhaile an Sceilg
Bhí sé ina rúnaí ag Craobh Oisín agus rang ar siúl aige
De mhuintir Oisín i nGarraí Mór an tSléibhe, Co
Scéalta fada Fiannaíochta ba ea cuid de na scéalta ab fhearr a bhí ag Tom Bheartla Tom, cuid acu os cionn uair an chloig ar fhad, ach iad a insint ó thús go deireadh, leithéidí ‘Triúr clainne na barrscolóige’ agus ‘Céatach Mac Fhinn Mhic Cumhaill.’ Ar na cinn eile a d’insíodh sé bhí ‘Glóir mhac rí in Éirinn,’ ‘An t-am ar tháinig Oisín as Tír na nÓg,’ ‘An Chailleach Bhéarra agus an bhó,’ agus ‘Alastar mac an Impreora.’ I dteannta na scéalta, bhí seanchas go leor aige freisin a bhain leis na seanfhéilte, Lá Bealtaine agus Oíche Fhéile Mártan, cuir i gcás
Chuir siad fúthu i mBaile Átha Cliath agus ba le Gaeilge a thóg siad a gclann, Éanna, Niamh agus Oisín
Bhí sé ar bhunaitheoirí an Chumainn Oisín in 1853 agus ina bhall den chomhairle
In 1896 foilsíodh a Laoi Oisín ar Thír na nÓg
Ba é údar Irish illustrations to Shakespeare: being notes on his references to Ireland (1894) é agus chuir sé eagar ar Laoi Oisín ar Thír na nÓg (1880), Mac-Ghníomhartha Fhinn (1902) agus ar Foras Feasa ar Éirinn Iml a hAon (1902)
Chuir sé spéis timpeall an ama seo sa chonspóid a tharla i bhfad roimhe sin i dtaobh Oisín agus na laoithe Fiannaíochta
Mhaigh Eo a raibh leabhair Ghaeilge aige agus scríobh síos ‘Laoidh Oisín ar Thír na nÓg’ ó cheann díobh
Mhaíodh Micheál gurbh i gCraobh Oisín, Manchain, a d’fhoghlaim sé Gaeilge ach b’fhéidir gur léamh agus scríobh na teanga a bhí i gceist
Mhol an Cumann Oisíneach an aiste sin go hard in Prospectus and Annual Report for the year 1855: ‘In 1852, the latter gentleman (Dr Drummond), who, indeed, may be justly termed, “Oisín i ndiaidh na Féinne”, published a volume of Ossianic poetry consisting of metrical translations into English from the original Irish, with an interesting critical dissertation on Fenian history, literature and lore.’ Ba leabharghealt é agus bhí a theach plúchta le leabhair, deirtear, agus ba cheannródaí é sa luathscríbhneoireacht
London 1831’, agus cóip de ‘Agallamh Oisín agus Pádraig’ a rinne Dáibhí Ó Murchadha dó in 1832
Deir Theophilus féin san ionsaí a rinne sé ar Mhacpherson: ‘The assertor of this is eight and forty years old [in 1808]: and at the age of twelve he could read and enjoy the beauties of all the poems attributed to Oisín; all the tales of the Finnian heroes; Clann Touran; Clann Lir; and Clann Uisnigh; and could, with puerile indignation, ridicule the wily attempts of the Scots of Alba to make the reputed poems of Oisin their own’ (Transactions of Gaelic Society)
Suíonn sé ina chathaoir chomh díreach le ridire ar dhroim eich agus féachann a shúile dubha dána ar an uile dhuine chomh neamheaglach is a dhéanfadh Oscar mac Oisín’ (‘Thall is abhfus i dTír Chonaill’ in An Claidheamh Soluis 12 Aibreán 1902)
Seisear a rugadh dóibh: Diarmuid (a rugadh sa Spáinn), agus Osgur, Caoilte, Oisín, Lucilita agus Cormac, arbh in Éirinn a rugadh iad
Bhí sé ina bhall de Chraobh Oisín de Chonradh na Gaeilge agus d’imríodh peil agus iomáint leis an gCraobh Rua de Chumann Lúthchleas Gael
Chuaigh sí isteach sa Chomhar Drámaíochta agus tagraíonn Micheál Mac Liammóir[q.v.] in All for Hecuba do na ‘faithful ones, Gearóid Ó Lochlainn[B3], Máire Ní Oisín, Máire Ní Shíocháin...’
Tar éis dó amhráin a bhailiú ansin rinne sé freastal ar an Oireachtas agus chuir aithne ar amhránaithe mar Mhairéad Ní Annagáin agus Áine Ní Oisín
Tháinig an t-amhránaí cáiliúil Áine Ní Oisín chun lámh chúnta a thabhairt dó - is le linn dá deirfiúr Mairéad, amhránaí cáiliúil eile cheantar Thuama, a bheith ar saoire i dteach an Athar Maitiú a casadh uirthi an Dr Seán Mac Cana, oibrí mór sa ghluaiseacht agus an fear a phósfadh sí ar ball
Muiris Ó Catháin a bhí ina bhun agus ag aisteoireacht in éineacht leo bhí Máire Ní Oisín
An rud is troime d’fhág a lorg ar litríocht na hÉireann an t-eagrán de dhán Mhichíl Coimín [q.v.] Laoi Oisín i dTír na nÓg (Transactions of the Ossianic Society 1859)
Is inspéise gur aithris sí “Laoi Oisín i dTír na nÓg”, a bhfoilseofaí eagrán Thomáis de in 1896, ar 17 Eanáir 1895, an oíche ar cheangail sí le Conradh na Gaeilge i Londain
Mhaíodh seisean gurbh i gCraobh Oisín, Manchuin, a d’fhoghlaim sé féin an teanga (Feasta, Iúil 1961)
In Treoir Iml 23, 1991 tá cuntas ag Dr Kevin McCann, a chomhscoláire i gColáiste Mhuire agus ar mac é le Mairéad Ní Oisín [q.v.], ar an gcaidreamh a bhí aige le Séamus agus ar na cuairteanna a thugadh sé ar an teach i bhFionnghlas
I 1928 thosaigh sé ag aisteoireacht sa Taidhbhearc agus bhí páirt Oisín aige sa chéad léiriú de Diarmuid agus Gráinne le Micheál Mac Liammóir [B4] an bhliain sin
Tá sé gléasta mar Oisín sa phortráid atá i nDánlann Crawford i gCorcaigh