Líon alt a aimsíodh: 11
Ghabh an foclóirí buíochas freisin le deirfiúr an Athar Donnchadh, Laoise Fhloinn ··· I dteach Chonchúir [Con Pheadair] Uí Shíocháin [B1] a bhíodh sé ag fanacht ··· Dúirt Cáit, deirfiúr Chonchúir: ‘Nuair a bhíodh an tAthair Donnchadh ina sheasamh ar an altóir agus é ag tabhairt seanmóna uaidh bheadh fhios agat ná gurbh é Conchúir féin a bheadh ag caint, thóg sé an teanga chomh cruinn sin leis’ (An Sagart, Fómhar-Geimhreadh 1964) ··· Tugtar suas dó gur chuir sé meanma nua i gCuallacht Cholm Cille agus in Irisleabhar Mhaigh Nuad agus is sórt festschrift an uimhir speisialta de An Sagart a foilsíodh nuair a bhí sé ag fágáil na cathaoireach sa choláiste le dul i bhfeighil pharóiste Bhanríon na Síochána i mBré i 1964 ··· Seachas m’athair agus mo mháthair, m’athair críonna agus mo mháthair chríonna raibh aon duine riamh a chuaigh i bhfeidhm orm mar a chuaigh an tAthair Donnchadh
Deir sí freisin gur thacaigh Ó Síocháin le Micheál Ó hIceadha [B1] san fheachtas ar son an Ghaeilge a bheith éigeantach i máithreánach Ollscoil na hÉireann: ‘Dá bhrí sin, nuair a fuair an Dr Risteard Ó Síothcháin, Easpag Phort Láirge, bás bhí trácht ar an Dr Micheál Ó Síothcháin bheith ina easpag ar Phort Láirge, ach raibh sagairt Phort Láirge sásta mar bhí a bhformhór san i gcoinne na Gaeilge.’ ··· Ar 17 Nollaig 1870 a rugadh Micheál Ó Síocháin sa Bhaile Nua, cathair Phort Láirge ··· rabhdar fonnmhar í a mhúineadh dó’, a deir Muiris Ó Droighneáin[B2] (Taighde i gcomhair stair litridheachta na Nua-Ghaedhilge ...) ··· foláir nó is i Maigh Nuad a chuir sé aithne ar Risteard de Hindeberg[B2] ··· ‘Caint agus gramadach agus foghraíocht Gaedhealuinne na Rinne, a theagasc agus a léirmhíniú, an cúram a bhí ar an Dr Ó Síocháin: thugadh sé ceachtanna ar luibheolas chomh maith’
B’in é a sheoladh nuair a phós sé Máire Shíocháin [q.v.] ar 23 Eanáir 1908 ··· raibh aon trácht ar Mháire Shíocháin a bhí marbh le cúpla mí ··· Deir Nóra Shúilliobháin: ‘As a child I heard a great deal about Máire and Tommy McDonogh Mahony as both my parents were working with them at feiseanna and in the production of one-act plays like Hyde’s Casadh an tSúgáin and they were very saddened at the breakup of the marriage (childless) and the fate of Castlequin ··· Ba de mhuintear Mhathúna an Chuilleanaigh é agus ba í Máire Áine, iníon Chian Uí Mhathúna ó Chaisleán Mhaigh Chuinn, Cathair Saidhbhín, a mháthair ··· Tá aiste dar teideal ‘Brilliant upshoots of the Kerry branch’, mar aon le pictiúir den Chaisleán, ag Nóra Shúilliobháin in Iris Muintir Mhathghamhna: The O’Mahony Journal, samhradh 1979, agus tá na géaga ginealais tugtha in imleabhar a 12, 1982, den iris chéanna
Ba iníon í le Tomás Ó Síocháin, táilliúir, agus a bhean Máire Shíocháin agus is i gCathair Saidhbhín, Co ··· Dhéanadh Craobh Uíbh Ráthach a lán de agus bhíodh Máire Shíocháin i bpríomhpháirt i gcónaí... ··· Chuaigh sí isteach sa Chomhar Drámaíochta agus tagraíonn Micheál Mac Liammóir[q.v.] in All for Hecuba do na ‘faithful ones, Gearóid Ó Lochlainn[B3], Máire Oisín, Máire Shíocháin...’ ··· mheasaim gur áibhéil ar bith a rá gurbh í Máire Shíocháin an chéad duine a thug a saol—agus a hanam b’fhéidir—le ceird na haisteoireachta a bhunú go cóir sa tír seo in amharclann Ghaelach ··· Bhí d’ádh ar Mháire bheith ar scoil ag an tSiúr Máire Treasa i gClochar na Trócaire sa bhaile, bean rialta a thug a dúthracht ar fad don Ghaeilge
Iascaire agus feirmeoir a athair Séamas (d’éag 1919) agus ba í Máire Shíocháin a mháthair (d’éag 1974)
‘Maoirseacht thruamhéalach Uí Mhaolthuile’ a thugann Gearóid Ó Tuathaigh ar an tréimhse sin in Maigh Nuad: saothrú na Gaeilge 1798-1995, 1995 in eagar ag Etaín Uí Shíocháin ··· Ó hIceadha in Leabhar an Athar Eoghan, 1904 in eagar ag Úna Fhaircheallaigh; i Maigh Nuad a bhí sé féin ach bhí labhartha aige le sagairt a chaith tamall i rang Uí Mhaoltuile
In B’ait leo bean: gnéithe den ídé-eolaíocht inscne i dtraidisiun liteartha na Gaeilge (1998) deir Máirín Nic Eoin gur sampla í de bhanfhile a bhí neamhliteartha ach go léiríonn a saothar go raibh an-chur amach aici ar nósanna cumadóireachta a linne: ‘Léiríonn na tagairtí ón litríocht chlasaiceach atá ar fáil ina saothar gur duine í a bhí i dteagmháil le gnásanna fileata na haimsire.’ In 2012 foilsíodh Bláth ’s Craobh na nÚdar: Amhráin Mháire Bhuí le Tríona Shíocháin ··· Tá cuntas ar an bhfile seo, ar a sinsir agus a sliocht, ag an Athair Donncha Ó Donnchú [B1, lch 65] in Filíocht Mháire Bhuidhe Laoghaire (1931), agus ag Diarmaid Ó Muirithe tá an t-eolas ina taobh go hathchomair in Cois an Ghaorthaidh, filíocht Ó Mhúscraí 1700-1840 (1987) (An Clóchomhar) ··· ’ Tá aiste le Meidhbhín Úrdail, ‘Máire Bhuí Laoghaire: File an Rilleadh Cainte’ in Eighteenth-Century Ireland: Iris an dá chultúr, 2002 ··· Deir an foilsitheoir: ‘Sa leabhar so, cuirtear saothar Mháire Bhuí Laeire ar fáil mar eagrán “iltéacsúil” ina leagtar béim ar leithligh ar an gcultúr béil as ar fáisceadh na hamhráin ··· Ag tagairt dá hamhrán mór ‘Cath Chéim an Fhia’, ar cur síos é ar theagmháil fhuilteach idir gíománaigh agus Buachaillí Bána 11 Eanáir 1822, deir Ó Donnchú: ‘Mairfidh scéal an chatha de bhíthin an amhráin a cheap Máire Bhuí
Ba iad Peadar Ó Síocháin agus Cáit Dhrisceoil a tuismitheoirí ··· Deirtear ansin: ‘Foilsímíd anso cuid de shaothar Cháit Shíocháin – file mná atá ina cónaí ar oileán Chléire, Co ··· Tá cuntas ar an bhfile seo, ar dheirfiúr í le Conchúr Ó Síocháin[B1], in Dictionary of Munster Women Writers, 1800-2000, 2005 in eagar ag Tina O’Toole ··· Drifiúr í do Chonchúr Ó Síocháin a scríobh Seanchas Chléire ··· scríonn Cáit a cuid filíochta síos in aochor ach coinníonn sí ina ceann é agus ba bhreá leat bheith ag éisteacht lé ’s a cuid filíochta féin á rá aici
Le linn dó bheith ina mhac léinn i gColáiste na Trionóide, chaith Dónall seal ar an mBlascaod Mór, agus d’fhan sé le muintir Uí Ghuithín agus, go deimhin, lean sé ag cothú an chairdis le Seán, Muiris agus Máire ar feadh a shaoil ··· Thug sé uaidh rabhadh fadradharcach in 1974: ‘Rabhadh ón stair (non immemor in pace vivere), ná déan dearmad go mbeidh ort amach anseo maireachtáil faoi shíocháin agus aghaidh a thabhairt ar iarmhairtí do ghnímh agus maireachtáil leo siúd a bhfuil tú ag troid leo anois.’ Timpeall thús na 1970idí, bhíodh seirbhísí Gaeilge á reáchtáil ó am go ham sa samhradh i Séipéal Chill Maoilchéadair, agus Cór Chúil Aodha Sheáin Uí Riada rannpháirteach iontu ··· Mhol Dónall go minic ina ráitis phoiblí go mbeadh níos mó rannpháirtíochta ag Protastúnaigh sna fórsaí cosanta, sa Gharda Síochána agus in údaráis áitiúla, téama ar lean sé de mar easpag sna deoisí éagsúla a bhí faoina chúram ··· Mar ardeaspag ar Bhaile Átha Cliath i ré an Chomhaontaithe Angla-Éireannaigh agus tús phróiseas na síochána ina dhiaidh sin, tháinig a cheannaireacht go maith le ceannaireacht Ardeaspag Ard Mhacha, Robin Eames, ó thuaidh, sa tslí gur sholáthair Dónall léargas ar dhearcadh chomhaltaí Eaglais na hÉireann ó dheas ··· raibh sé de nós aige diktat a eisiúint dóibh siúd a bhí mar thréad aige, ná do dhaoine eile a d'fhéadfadh a bheith ag éisteacht leis; d’fhéach sé le síol a chur dá chuid éisteoirí – seo rian an fhealsaimh ag teacht tríd
B’as Doire na Sagart dósan agus i mBaile Mhic Íre a rugadh an mháthair Polly Cronin (nó Máire Chróinín) ··· Bhí beirt eile sa chlann, Caitlín (máthair Sheáin Uí Shíocháin) agus Bríd ··· Bhí sé pósta ar Bhríd Mhaoldomhnaigh agus raibh aon chlann acu
Bhí meas ar leith ar an aistriúchán a rinne sé ar úrsceal an Chanónaigh Uí Shíocháin, Glenanaar (Gleann an áir, 1931) ··· Gibbard Jackson); Cúrsaí simplidhe sa chreideamh, 1950 (Simple course in religion le Micheál Ó Síocháin) [B3]; Naomh Eoin Bosco, 1954 (Saint John Bosco le F.A