Líon alt a aimsíodh: 9
A thuaraisc riamh ó shin bhfuair a mhuintir ··· Bhí sé in aghaidh an Chonartha Angla-Éireannaigh agus chaith tamall i ngéibheann i mBaile Mhic Ghormáin
Rugadh Mairéad Raghallaigh ar 30 Meitheamh 1866 sa Bháinseach, Co ··· Deirfiúr ba ea í le hÁine Raghallaigh [q.v.] ··· Cé is moite de Norma Borthwick[B2] agus Tadhg Mac Suibhne[B5], luann sí aon bhall aitheanta de chuid Chonradh na Gaeilge i Londain ná in Éirinn ··· As my sister Annie [Áine Raghallaigh B5] appears to have taken offence with me, because, as far as I can make out, I cannot sympathise with the Sinn Féin policy, although I am friendly with the Sinn Féin people that I know, I think it well to put these few sentences together regarding my life since I left home nearly thirty two years ago ··· My life in Dublin has been so busy that I never made many intimate friends.’ Fuair Margaret O’Reilly, bean singil agus státseirbhíseach ar scor, darb aois 77, bás in Ospidéal Meabharghalrach Ghráinseach Uí Ghormáin ar 8 Iúil 1945 agus cuireadh í i nGlas Naíon ar 12 Iúil
bhaineann de thábhacht leis i gcomhthéacs na Gaeilge ach gur cuid den chonspóid a d’éirigh i dtaobh foinsí dúchasacha is ea a shaothar agus go raibh baint aige le scoláirí na Gaeilge ··· Bhí sé ar dhuine de phátrúin Mhuiris Uí Ghormáin[q.v.] agus ina shéiplíneach ag an mBíocunta Townsend, an Tiarna Leiftenant, nuair a sheol Muiris dán fáiltithe chuigesean ··· Scríobh Ó Conchubhair chuig Tomás Ó Gormáin[q.v.] i 1767: ‘I could have lent a shoulder to your present undertaking had I been in Dublin, where by the care of Dr Leland, we have undoubtedly the best collection of the Annals now in this island ··· léir gur mhol aon duine an saothar
Scríobh Nessa Shéaghdha: ‘Of the four patrons mentioned, it would appear that Leland was the least tolerant of Ó Gormáin’s distraction from his work to the taverns: Vallancey wrote to O’Conor that “Leland has already discharged my friend Gorman, he is now, poor fellow, unemployed, and in good measure depending on my kitchen, to say the truth he is seldom quite sober though at 8 o’clock in the morning”.’ Thugadh Vallancey fiche giní sa bhliain dó in íoc a shaothair ··· In Bliainiris 8, 2008 tá aiste ar ‘Leabharlann Mhuiris Uí Ghormáin’ le Lesa Mhunghaile ··· ‘Mac Gorman’ a thugadh sé air féin go luath ina shaol, ansin Gorman agus ag deireadh O’Gorman; deir Nessa Shéaghdha in Eighteenth Century Ireland, Iml ··· 4, 1989 (‘Scholars and scribes in Dublin’) gur dóigh gur le hómós do Thomás Ó Gormáin [q.v.] an leagan sin ··· Deirtear go raibh coimhlint idir é agus Peadar Ó Doirnín (d’éag 1769) agus gurbh é Peadar a scríobh an aoir mhacarónach ‘Suirí Mhuiris Uí Ghormáin’ (i gcló in Louth Archaeological Society Journal Iml
Chaith sé tamall, dar le Moore, ina ollamh ag muintir Ghráda agus muintir Ghormáin agus tá leathdhosaen dá dhánta liostaithe ag Seán Ó Donnabháin[B6] in Annála Ríoghachta Éireann
an Dúin, agus Máire Ghormáin, as Cúil Áine, Baile an Mhóta, Co ··· In Irisleabhar Má Nuad, 1995 (‘Craobh na hAiséirí, Glúin na Buaidhe agus Bunú Inniu’) déanann Dorothy Uigín suimiú ar na heachtraí tábhachtacha ina shaol ··· Poblachtach ba ea Máire agus bhí a seanathair sna Fíníní ··· Liostaíonn Dorothy Uigín na sraitheanna a scríobhadh sé agus cuid dá ailt ··· Nuair a cuireadh deireadh leis an nGaeilge mar ábhar riachtanach le haghaidh na hArdteistiméireachta um Shamhain 1974 agus nuair a tugadh ísliú céime di sa státseirbhís, hamháin gur laghdaíodh díolaíocht Inniu ach samhlaíodh dó go raibh cúl á thabhairt le haidhm na hAthbheochana
Deirfiúr leis an scéalaí cáiliúil Johnny Shéamaisín Ó Domhnaill ba ea a mháthair, Máire; is é a dúirt Séamus faoin muintir a tháinig roimpisean go ndearna siad amhráin agus dánta chomh maith is rinneadh in Éirinn lena linn ··· Chaith sé tamall in aontíos lena dheartháir Séamus ach raibh siad ag réiteach le chéile agus ba chorrach cibé caidreamh a bhí eatarthu ina dhiaidh sin ··· Deir an t-údar sin: ‘The weight of translation (and the way in which Mac Grianna threw himself into it), allied to the demands of his own original work, was beginning to place an almost unbearable strain on his mental faculties.’ Ina theannta sin, cé gur ghlac an Gúm leis an úrscéal An droma ór in 1932, raibh fonn orthu é a fhoilsiú; bhí eagla orthu go mbeadh clúmhilleadh i gceist ··· scríobhfaidh mé níos mó ··· Bhí mac amháin acu, Fionn, a báthadh go tragóideach i gCuan Bhinn Éadair.’ Chaith sé tamall i nGráinseach Ghormáin in 1935-36
Bhí sé pósta ar Mháire Ghormáin agus thóg siad a gcúigear leanaí le Gaeilge ··· Peter James Hamill, bearbóir, a athair agus ba í Winifred Christina O’Frial [sic] [Úna Fhrighil] a mháthair
Ba iad a thuismitheoirí Seán Ó Lúbaigh, feirmeoir, agus Cáit Dhuinnshléibhe ó Sceithín an Rince ··· Bhí sé ar scoil ar dtús i mBaile na nGabhar, baile fearainn in aice leo, agus ina dhiaidh sin i mBaile Uí Ghormáin