Aimsíodh breis is 50 alt. Níl á liostú anseo ach an 30 ceann is fearr a fhreagraíonn do d'iarratas.
In 1984 mealladh é go Antigonish, Albain Nua, Ceanada, de bharr oidhreacht Ghaelach na bpobal ar an mhórthír thuaidh agus ar Oileán Cheap Bhreatainn, áit ar bronnadh Cathaoir Sister Saint Veronica i Léann na Gaeilge air in Ollscoil St Francis Xavier ··· Ceapadh é ina ollamh cúnta in Ollscoil St Francis Xavier in 1988 agus ina ollamh in 1997 ··· Ó 1995 go 1996 stiúir sé agus d’eagraigh sé Togra Físeán Gaeilge St Francis Xavier i gcomhpháirt le Peter Murphy ó Seabright Video ··· Stiúir sé agus d’eagraigh sé Togra Digiteach Gaelach St Francis Xavier ó 2000 go 2001, inar cuireadh tríocha píosa ó Bhailiúchán Béaloidis Cheap Bhreatainn St Francis Xavier ann ··· Ba chathaoirleach é ar Choiste na Gaeilge den American Committee for Irish Studies (ACIS) in 1988 agus bhí sé ina chathaoirleach ar chomhdháil bhliantúil an Celtic Studies Association of North America (CSANA) in Ollscoil St Francis Xavier i mí na Bealtaine 1992
Deir Fennessy: ‘The dates here seem unlikely, and there may be some confusion between two Franciscans named Francis Donovan, one of whom may have been a diocesan priest who became a Capuchin (OFMCap) late in life.’ Tuairimíonn Ó hÓgáin gurbh fhéidir dearmad éigin a bheith sa teastas baiste agus deir Fennessy go ndeachaigh Proinsias Ó Donnabháin áirithe isteach san ord i gColáiste San Isadóir sa Róimh um Shamhain 1759 ach gur mar fhear óg—‘ingenus iuvenis’—a tuairscíodh air ··· Deimhníonn taifid pharóiste Chill Mhic Bhúith go raibh sagart darb ainm Francis Donovan ag obair i bparóistí an Ghleanna Mhóir agus Shliabh Rua idir 1768 agus 1786
Deirtear in Oxford DNB gur ‘(Daniel) Francis’ a ainm ··· Is óna mháthair agus ar theallach a hatharsan (Donal O’Mahony ,‘An Cianach Mór’, fear a raibh fairsingse talaimh aige agus a chuireadh cóir ar cheoltóirí taistil) a d’fhoghlaim Francis idir amhránaíocht agus portaireacht
Bhí cócaire agus garraíodóir (Francis Boyle a rugadh i nDún na nGall) sa teach in éineacht le Daniel, Hugh agus Mary ··· Chuaigh Charles agus Francis le sagartacht ··· In Fáinne an Lae 20 Iúil 1918 tá tuairisc gur pósadh é 9 Iúil 1918 ar Eibhlís Nic Con Uladh, iníon le Francis McCullough, feirmeoir sa Chaisleán Glas ··· Nuair a d’éag a dheartháir, an Canónach Francis Donnelly, sagart paróiste Lios na Scéithe, 20 Nollaig 1960, dúradh in Irish Independent gurbh é a bhí i bPeadar ‘Gaelic scholar and traditional musician’
Faoi 1911 bhí triúr mac agus beirt iníonacha acu agus ba é Francis an ceathrú páiste díobh ··· Cuireadh Francis chuig Scoil na mBráithre sa Mhuileann gCearr ar dtús agus ansin chuig na Cairmilítigh i dTír an Iúir, Baile Átha Cliath
Tá cuntas air ag John Smith Crone in In remembrance: articles and sketches, biographical, historical, topographical by Francis Joseph Bigger, 1927 ··· Is é an carachtar ‘Francis Joseph MacNeill’ é in úrscéal Shane Leslie, Doomsland, 1923 agus is dó a thoirbhir George A
Deirtear freisin gurbh í Julia Kirwan, deirfiúr le Francis Kirwan, easpag Chill Ala, a mháthair ach arís táthar in amhras faoi ··· Nuair a dhruid na coimisinéirí ríoga an scoil sin Alexander i 1615, chuir Francis Kirwan an Línseach chuig coláistí na nÍosánach in Dieppe agus Douai ··· I 1669, foilsíodh faoina ainm féin cuntas a scríobh sé ar bheatha an Easpaig Francis Kirwan, an té a deirtear b'uncail dó ··· Níor foilsíodh é go dtí 1944 nuair a chuir an tAthair John Francis O’Doherty in eagar é
Thomas Francis a baisteadh air
as long as there is an Irishman left on this earth the name of Mr Francis A
Is mar seo a bhí an teaghlach i nGarraí Eoin i nDaonáireamh 1901: Francis Moore (56), siúinéir, baintreach fir; a mhac Francis (17), siúinéir; Joseph Halpin (29), cliamhain, siúinéir; Mary Ellen Halpin (28), iníon; leanaí Joseph agus Mary Ellen: Anne Elizabeth (9); Mary Teresa (7); John (6); Kathleen (4); Frances (bliain go leith) ··· Cé gur veidhleadóir a hathair is ó sheancheoltóir taistil darb ainm Clancy a d’fhoghlaim sí an gléas sin; is dóigh gurbh é sin an Martin Clancy a bhfuil cuntas ag Francis O’Neill air in Irish minstrels and musicians (1913)
Seo iad na daoine a bhí sa teach in éineacht leis: a uncail Thomas (61); a dheartháir Francis (27) ··· Bhí Joseph gan a bheith pósta go fóill i 1911 agus in aontíos leis bhí: baintreach William, Annie (42), a rugadh i gContae na hIarmhí, agus a hiníon Aileen (11); Francis arís; a dheirfiúr Mary (33) ··· Rugadh cúpla dóibh ar 12 Feabhra 1874, James agus Francis
Comhaimseartha leis ansiúd bhí Francis Mac Manus (1909-65), an cara ba mhó aige, agus Séamus Caomhánach[B3], beirt a bheadh ag obair leis i Radio Éireann ar ball ··· Deir Mac Réamoinn: ‘Along with his close friend (and later colleague) the novelist Francis McManus, he was often quite unfairly the butt of jibes as being what a later generation would call an “establishment” writer ··· D’aistrigh sé go Gaeilge Tom Creagan, 1931, úrscéal le Dermot Barry (Tomás Ó Créagáin, 1954) agus bundráma le Francis MacManus faoin teideal Tóirthneach Luimnighe, 1935
Ba é Francis Brady agus Elena Nolan a tuismitheoirí ··· Ghlac Francis páirt in Éirí Amach 1916, é ina bhall de na hÓglaigh i monarcha Jacob
Tuairiscíodh in Sinn Féin 5 Deireadh Fómhair 1907 go bhfuair ‘Francis Ua Druatháin’ onóracha i roinn Halla na Scríbhneoirí de scrúduithe Chompántas Cuimhneacháin Dhonnchaidh Pléimionn [B1]
Sa cheantar sin idir Crosaire an Ghúlaigh agus Dún Droma i dTiobraid Árann a rugadh é ar 25 Meitheamh 1868—i gCluain Ceallaigh a deir Francis O’Neill[q.v.] in Irish minstrels and musicians, 1913 ··· Deir Francis O’Neill gur thug díograiseoirí ceoil in Perth na hAstráile cuireadh dó imeacht chun na tíre sin i Lúnasa 1912
Faoi Dhaonáireamh 1901 bhí an t-athair marbh agus is mar seo a cuireadh síos ar an teaghlach: a uncail Tomás (37), fear singil, feirmeoir agus múinteoir náisiúnta a raibh Gaeilge aige, ina cheann teaghlaigh: a chliamhain Maria Fahy (43), baintreach arbh i Sasana a rugadh í agus nach raibh Gaeilge aici ; ní raibh Gaeilge ach oiread ag an bhfear s’againne, nia Thomáis, Francis P ··· aige; triúr deartháireacha agus deirfiúr amháin ag Francis—John P
Ba í Caitlín an duine ab óige de sheisear: Hanna (a phósfadh Francis Sheehy-Skeffington), Richard, Margaret, Eugene, Mary (a phósfadh Tom Kettle) agus Caitlín ··· Pósadh Caitlín agus Francis Cruise O’Brien i 1912
Faoi Dhaonáireamh 1901 bhí an t-athair marbh agus sa teach ag 16 An tSráid Mhór sa Chaisléan Riabhach bhí Bridget Forde, baintreach, ceannaí ginearálta (50); a mac Francis (24), cúntóir siopa a raibh Gaeilge aige; a mac John (20), cúntóir siopa a raibh Gaeilge aige; Michael, dalta scoile (15); Owen (12), dalta scoile a raibh Gaeilge aige ··· Níor luadh an Ghaeilge i 1911 agus ní raibh fágtha ach Bridget (60), Francis (35), Margaret (26), Michael (24)
Dílseoirí iad go léir ach amháin an feisire Francis Dobbs (1750–1811) a vótáil in aghaidh Acht na hAontachta ··· Garmhac don Francis sin ba ea Edward Conway Dobbs, Ard-Sirriam Charraig Fhearghais agus Co
Francis Mary Pierce a ainmneacha baiste ··· Phós Francis McCan, athair Phiarais, Jane Mary, deirfiúr le P
Francis Ormsby an múinteoir Gaeilge a bhí aige ann ··· Francis Ormsby, a fellow learner with me at the summer school of Irish, Coláiste Chonnacht, Tourmakeady, in 1911, was Gerard’s first teacher of Irish
Múinteoirí ba ea a thuismitheoirí, Francis Xavier Coghlan (1865-1945) agus Mary Ellen Desmond (1876-1965), agus is sa Scoil a bhí a athair ag múineadh ag an am ··· Bhí Francis Xavier tamall ina dhalta agus ina mhonatóir ag Domhnall
Ach níorbh aon óglaoch an chéad duine riamh acu, Francis Nugent ··· ‘Éirigh, a mhic, is bí ag gluaiseacht, suas go hÓ Méith gan mhoill:/ Beidh mórshlua aníos as Béal Feirste ann, Albanaigh, Gaeil agus Gaill:/ Beidh Ard-Fhlaith na heaglaise naofa ann, ’s an chléir lena chois go tiugh/ Ag cur craoibhe de Chonradh na Gaeilge ar bun in Ó Méith inniu.’ Ag cruinniú de Choiste Gnó an Chonartha 4 Iúil 1899 léadh litir uaidh [Francis Nugent, R.D.C.] i dtaobh an Iúir: ‘I well remember that fifty years ago Irish was spoken almost universally by the peasantry throughout the district ...
Bhí Francis O’Neill[q.v.] in Éirinn tuairim 1911 agus thug an cuntas seo air in Irish Minstrels and Musicians: with numerous dissertations on related subjects, 1913: ‘Séamas Mac Aonghusa—otherwise James Ennis—of the Dublin Pipers’ Club, who was awarded second prize [ag Oireachtas 1912], is a new Richmond in the field of piping ··· He was leader of the Dublin Warpipers’ Band, which won third prize at the carnival, while Séamas himself won distinction by winning first prize in the individual warpipes contest, and also Francis Joseph Bigger’s prize for the best all-round warpiper
An cuntas ag Francis O’Neill ar an bPíobaire Mór in Irish minstrels and musicians : with numerous dissertations on related subjects, 1913 tá sé idir tharcaisneach agus défhiúsach ··· Sa ghinealas siar go Sir Maolmhuire Mac Suibhne, a chuir an Donnabhánach lena litir de 5 Meán Fómhair 1835 (i gcló ag Francis Bigger [q.v.] in Ulster Journal of Archaeology, Feabhra, Bealtaine, Lúnasa 1908), luann sé Tarlach agus Donncha díreach i ndiaidh Éamoinn Rua
I measc na gcáipéisí sa Leabharlann Náisiúnta tá litir a scríobh Francis Blake i nGaillimh i 1783 chuig Francis Martin i nGreanáda ag iarraidh air cuidiú leis an bhfear óg
Scríobh Francis J
Foilsíodh trí bheathaisnéis: Móirín Chavasse, Terence MacSwiney, 1962; Diarmaid Ó Briain, Traolach Mac Suibhne, 1979; Francis J ··· Tá cuntas níos mine ar chúrsa a saoil ag Francis J
Nuair a bhris an Cogadh Cathartha amach chuidigh sé le Thomas Francis Meagher Briogáid na nÉireannach a bhunú agus ghlac sé páirt sa chogadh
Scríobh Francis Joseph Bigger[B4] cuntas ar a bheatha in Ulster Journal of Archaeology, Eanáir 1901, agus tá beagán curtha aige leis san iris chéanna in Iúil 1906, agus chuir Donal O’Sullivan[B3] eagar ar a chuimhní in Carolan: life and times of an Irish harper, 1958
Bhí spéis mhór aige sna hÉireannaigh Óga agus luann William Smith O’Brien [q.v.], Thomas Francis Meagher, Patrick O’Donoghue, John Martin agus John Mitchel ina chuid dánta
Is é atá ann cnuasach d’aistriúcháin, 31 díobh, ar dhánta le Thomas Moore, an Tiarna Byron, Francis Mahony (‘Fr Prout’), Gerald Griffin, D.F
In 1851 chuaigh sé féin agus luibheolaí aithnidiúil, Francis Whitla, thar an Bhoireann i gContae an Chláir ag iniúchadh plandaí a bhí ag fás ann agus Tadhg ag fáil ó mhuintir na háite, nó ag tabhairt uaidh féin, ainmneacha Gaeilge a bhí orthu...’
Is cosúil ón gcuntas ag Francis O’Neill in Irish minstrels and musicians, 1913 go mba dhuine bocht é nuair a chuir sé faoi sa chathair
Bhí spéis aige i scríobh na staire mar is léir ar an alt ‘Tírghrá agus athscríobh na staire’ (Feasta, Iúil 1993) agus níor scorn leis a bheith éadromchroíoch in ailt mar ‘Was St Francis really a Hippy?’ (The Brief, Márta 1971) agus ‘Poitín: Peccatum Reservatum’ (An Sagart, Fómhar 1978)
Dhoire, a rugadh é (Francis Joseph William) 23 Bealtaine 1916
Scríobh sé féin agus Francis Cruise O’Brien Proposals for an Irish settlement
I gcuntas san iris sin in Iúil 1906 dúirt Francis Joseph Bigger faoi gur chainteoir líofa Ghaeilge é ó bhí sé ina fhear óg agus gur chaith sé a shaol ag déanamh staidéir ar stair na hÉireann
Francis Xaverius exposed in the church of the Soc
Tá an tagairt seo ag Cainneach Ó Maonaigh [B2] dó in Seanchas Ardmhacha, 1957 (‘Father Francis Magruairk, O.F.M.’): ‘The provincial of the period was Father Brian Conny, known..
Francis Gerard a baisteadh air
Duine dá shliocht ba ea propast Choláiste na Tríonóide, an staraí Francis Stewart Leland Lyons (1923-83)
Ní luíonn an cuntas a thugann Francis O’Neill[B5] in Irish minstrels and musicians: The story of Irish Music (1913) ar phíobaire den ainm sin leis an obair chúramach a rinne Mhac Óda do Bhunting thar na blianta
‘Died on Wednesday morning, 3rd inst, at the hour of 2 o’clock at his lodgings 84 Francis Street in this city at the very moderate age of 64 years after combating the perils and storms of life, Eugene O’Cavanagh
Tá leagan Gaeilge de “The Little Flowers of St Francis’ aige in Franciscan Tertiary (An Claidheamh Soluis 6 Eanáir 1912)