Líon alt a aimsíodh: 11
Bliain roimhe sin go díreach bhí dán eile leis ‘Amhrán na Rámhainne’ i gcló in Banba agus luadh mac eile: Dónall Ó Liatháin ··· Thagair Pádraig Ó Duinnín[B2] dó in Leader 14 Márta 1908: ‘Na trí buillí tubaiste ba mhó a buaileadh ar an nGaeilge lenár linn: cur an Cheallaigh [Seán Ó Ceallaigh] [B3] as an Freeman, cur DhónaillLiatháin as obair na Gaeilge, agus cur Dhónaill Uí Loingsigh [B2] as an gCoiste Gnó’ ··· Den ochtar leanaí a bhí acu rugadh an chéad bheirt, Dónall agus Mairéad, in Inse Uí Néill agus an seisear eile i nDrom Cara ··· Is cuid de sheanchas na clainne é gurbh é Dónall a cheannaigh an fheirm i gCnoc an Mhullaigh tar éis gur cuireadh as seilbh iad i gCill Barra ··· Ar 9 Samhain 1856 a rugadh Dónall
Bhí an sean-nós ar a dtoil acu siúd agus dob uathu a fuair sé a chéad bhlaiseadh dhe.’ Liostaíonn Ó Liatháin na pearsana a chuaigh i gcion air ina óige: a chomharsana, na múinteoirí i Scoil Bharr d’Inse agus i gColáiste Íosagáin, Bess Cronin (Ó Cróinín [B5]), Domhnall Ó Ceocháin[B4], Pádraig Mac Suibhne[B5], Pádraig Ó Cruadhlaoich[B1], Dónall Ó Mulláin[B4], Seán Eoghain Ó Súilleabháin [B5, lch 297] ... ··· Tá cuntas air: ag Dónal Ó Liatháin in Feasta, Eanáir 1992; ag Pat Ahern in The companion to Irish Traditional Music, 1999 in eagar ag Fintan Vallely ··· Tarraingíonn Ó Liatháin pictiúr taitneamhach den timpeallacht inar tógadh é: ‘Tigh fial fáilteach ab ea tigh a mhuintire, ina raibh cead suite cois tine nó codladh ar an settle ag uasal agus íseal
Bhí dlúthbhaint aici le trí cinn d’fhoclóirí móra: English-Irish dictionary (1959) in eagar ag Tomás de Bhaldraithe[q.v.]; Foclóir Béarla-Gaeilge (1977) in eagar ag Niall Ó Dónaill[q.v.] agus Tomás de Bhaldraithe; agus le ‘Foclóir na Nua-Ghaeilge’ (Acadamh Ríoga na hÉireann), fiontar arbh é de Bhaldraithe arís a bhí i gceannas air ··· Tá a hainm i liosta de cheithre dhuine dhéag a bhí ar fhoireann Foclóir Gaeilge-Béarla (1977) arbh é Niall Ó Dónaill[q.v.] an t-eagarthóir ··· Chuir sí aithne mhaith ansin ar Phádraig Ua Maoileoin[Ó Maoileoin q.v.], Seosamh Ó Dálaigh[q.v.], Annraoi Ó Liatháin[q.v.], Séamus Ó Dúgáin[q.v.] agus ar scata de dhaoine a bhí níos óige ná í féin
Bhí Seosamh Ó Flannagáin, athair Dhónaill[q.v.] mar mhúinteoir aige i Scoil Eoghanachta ··· I 1943 bhí post sealadach mar phríomhoide aige i gCill Liatháin, An Droichead Nua, Béal Átha na Sluaighe ··· I gcomhar le Dónall Ó Baoill d’ullmhaigh sé Anois is arís, 1981 agus Úrchúrsa Gaeilge, 1992
Bhí Séamus ar an mbeagán státseirbhíseach a earcaíodh chun bheith páirteach san fhiontar sin, mar aon le cuid de na scríbhneoirí, scoláirí agus cainteoirí dúchais ba mhó eolas ar an teanga, leithéidí Néill Uí Dhónaill [B8], Thomáis de Bhaldraithe [B8], Shéamuis Uí Ghrianna [B2], Annraoi Uí Liatháin [B1], Sheosaimh Uí Dhálaigh [B8] agus Phádraig Uí Mhaoileoin [B8], gan ach na mairbh a lua
Notwithstanding her background in science, she had first-rate literary judgment and was an excellent text editor.’ D’fhoilsigh an comhlacht leabhair na n-údar Gaeilge ba mhó iomrá i rith na tréimhse sin: Máirtín Ó Cadhain [B4], Séamus Ó Néill [B3], Niall Ó Dónaill [B8], Micheál Mac Liammóir [B4], Donncha Ó Céileachair [B4], Máire Mhac an tSaoi, Liam Ó Flaithearta [B8], Seán Ó Lúing[B8], Leon Ó Broin [B8], Annraoi Ó Liatháin [B1]...
Mac deirféar leis is ea an file Dónall Ó Liatháin agus chaoin seisean é lena dhán ‘Cuimhní’
Duine de chúigear mac a bhí ag Conchubhar (Nelius) Ó Liatháin, siúinéir, agus Cáit Nic Suibhne (Ní Shuibhne go háitiúil) ab ea Dónal ··· D’aistrigh muintir Liatháin ar ais go Cúil Aodha in 1968 ··· Ar bhás Dhónaill Uí Cheocháin in 1956, ba é a dheartháir, Peadar, a bhí mar reachtaire nó mar chléireach ar an Scoil ··· Mar chomhartha ómóis dó ainmníodh Ionad Óige Dhónail Uí Liatháin i gCúil Aodha as nuair a osclaíodh go hoifigiúil é i ndiaidh a bháis
In Comhar 1942-1982, 1982 scríobh Dónall Ó Móráin sa réamhrá: ‘Aon duine go bhfuil aon chur amach aige ar stair na hirise ní thógfaidh sé orm go luafainn go sonrach duine amháin ··· Pointí arda i scéal a bheatha is ea na hócáidí móra litríochta agus foilsitheoireachta lena linn: foilsiú Cré na Cille le Máirtín Ó Cadhain i 1950; Nuabhéarsaíocht an bhliain chéanna; Bord na Leabhar Gaeilge—ba í obair Shairséal agus Dill a spreag an rialtas lena bhunú i 1952; foilsiú Eireaball Spideoige, 1952, céadchnuasach Sheáin Uí Ríordáin[B3]; Ceo Meala Lá Seaca, 1952 le Micheál Mac Liammóir[B4], an chéad leabhar a cuireadh i gcló in Éirinn agus i Sasana le hinneall clódóireachta liotagrafaíochta; Claíomh an Díoltais, 1961 le hAnnraoi Ó Liatháin[B1], an chéad leabhar scannánchló a foilsíodh in Éirinn nó i Sasana
Tháinig Pádraig Archer [q.v.] ó Gloucester agus bhí ann freisin Séamus Ó Fiannachta [q.v.], an Dr Marcas Ó Roighin [B1], Art Ó Griofa, Sceilg [Seán Ó Ceallaigh] [q.v.], Pádraig Ó hAichir [q.v.], Séamus Mac a’Bhaird[q.v.], Donnchadh Ó Liatháin [q.v.] ó Bhéal Feirste, Dónall Ó Duibhne ón Spidéal, Éamonn Ó Néill [q.v.] ó Chionn tSáile, Tomás Ó hAodha[B2] agus go leor eile
Luaitear in An Claidheamh Soluis 2 Bealtaine 1908 gur léiríodh dráma trí ghníomh leis Seán Óg i gCathair Dónall agus gur ghlac cainteoirí dúchais na 17 ról ann ··· Bhí spéis aige riamh i gcaomhnadh theach Dhónaill Uí Chonaill i nDoire Fhíonáin agus scríobh sé O’Connell calling: the liberator’s place in the world (1950) ··· Scríobh an ‘Rí Liath’ (Donncha Ó Liatháin [q.v.]) epithalamium in An Claidheamh Soluis 24 Nollaig 1904