Líon alt a aimsíodh: 25
DE BARRA, Dáibhí (1757/8-1851) Dáibhí DE BARRA 1757/8 1851 M file scríobhaí scríbhneoir Diarmuid Breathnach Máire Ní Mhurchú Fiontar, Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath i gcomhar le Cló Iar-Chonnachta agus bunúdair na mbeathaisnéisí, Diarmuid Breathnach agus Máire Ní Mhurchú Foilsiú ar líne These pages may be freely searched and displayed ··· 2010 In 1991 chuir Breandán Ó Conchúir eagar ar Corraghliocas na mBan, aistriúchán a rinne Dáibhí ar Female Policy Detected, or the Arts of a Designing Woman Laid Open le Edward Ward (1667-1731), agus tá cuntas aige ann ar bheatha Dháibhí ··· 48 acra a bhí ag a athair, Dáibhí eile, san áit chéanna ach faoi 1833 ní raibh ag an bhfear s’againne ach 29 acra ··· Maidir le Corraghliocas na mBan féin, dhealródh sé gur sna blianta 1775-80 a scríobh Dáibhí é agus go raibh in éineacht leis a aistriúchán ar ‘The Merchant’s Tale’ le Chaucer ··· Ina cholún ‘An Peann Coitianta’ (Irish Times 13 Márta 1997) tráchtann Liam Ó Muirthile ar aistriúchán a rinne Dáibhí ar scéal i dtaobh Hamlet as Tales of William Vade agus deir sé: ‘
MAC GEARAILT, Muiris mac Dáibhí Dhuibh (c.1581–c.1630) Muiris mac Dáibhí Dhuibh MAC GEARAILT c.1585 c.1630 M file Diarmuid Breathnach Máire Ní Mhurchú Fiontar, Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath i gcomhar le Cló Iar-Chonnachta agus bunúdair na mbeathaisnéisí, Diarmuid Breathnach agus Máire Ní Mhurchú Foilsiú ar líne These pages may be freely searched and displayed ··· Mac le Dáibhí Dubh Mac Gearailt ba ea é ··· Dar le Williams: ‘Ó tharla gurb i mí an Mheithimh na bliana 1581 a fuair a athair bas, caithfidh gur roimhe sin a saolaíodh Muiris, nó ar a dhéanaí roinnt míonna ina dhiaidh.’ Tuairimíonn sé gurbh é Muiris an duine ba shine den triúr a bhí ag Dáibhí ··· ‘Más amhlaidh a bhí an scéal, ní foláir nó rugadh Muiris mac Dáibhí Dhuibh roinnt blianta ar a laghad roimh bhás a athar, 1581.’ Thug Richard Stanihurst (1547–1618) mar chur síos air: ‘Dauid Fitzgirald, vsuallie called Dauid Duffe, borne in Kerie, a ciuilian, a maker in Irish, not ignorant of musike, skilfull in physike, a good generall craftsman much like to Hippias ...’ ··· Bhí teach agus gairdín ag Dáibhí sa Daingean agus ní cosúil go raibh sé féin ná Muiris go maith as sa saol riamh
Ó BRUADAIR, Dáibhí (1625–1698) Dáibhí Ó BRUADAIR 1625 1698 Cnoc Rátha, Co ··· In North Munster Archaeological Journal: Irisleabhar Seandáluíochta Tuadh-Mhumhan, 1991 tá aiste Bhreandáin Uí Mhadagáin: ‘Dáibhí Ó Bruadair and Irish culture in Limerick, 1691’ ··· An chaibidil atá ag Michael Hartnett (‘Wrestling with Ó Bruadair’) in The Pleasures of Gaelic Poetry, is í atá mar réamhrá aige, go bunúsach, le Ó Bruadair: selected poems of Dáibhí Ó Bruadair translated and introduced by Michael Hartnett (1985) ··· In Dáibhí Ó Bruadair: His Historical and Literary Context (2001) in eagar ag Pádraigín Riggs tá i gcló imeachtaí an dara seimineár a chuir Cumann na Scríbheann nGaedhilge ar siúl i gColáiste Ollscoile Chorcaí ar 11 Samhain 2000: ‘Purgatory Revisited: The Historical Context of Ó Bruadair’ le Liam Irwin; ‘Lost Worlds: History and Religion in the Poetry of Dáibhí Ó Bruadair’ le Bernadette Cunningham agus Raymond Gillespie; ‘The Manuscript Transmission of Ó Bruadair’s Poetry’ le Breandán Ó Conchúir; ‘The Wedding Poem as Performance: Cuirfead cluain ar chrobhaing ghealghall’ le Margo Griffin-Wilson ··· Bhí a aigne socair ag Dáibhí gur le filíocht mar ghairm a rachadh sé
Ó MAOLCHATHA, Dáibhí Brian Dáibhí Brian Ó MAOLCHATHA Port Láirge M sagart Caitliceach Rómhánach [B9] sagart Diarmuid Breathnach Máire Ní Mhurchú Fiontar, Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath i gcomhar le Cló Iar-Chonnachta agus bunúdair na mbeathaisnéisí, Diarmuid Breathnach agus Máire Ní Mhurchú Foilsiú ar líne These pages may be freely searched and displayed
Ó DUIBHGHEANNÁIN, Dáibhí (fl.1651–1696) Dáibhí Ó DUIBHGHEANNÁIN David O'Duigenan fl.1651–1696 M scríobhaí Diarmuid Breathnach Máire Ní Mhurchú Fiontar, Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath i gcomhar le Cló Iar-Chonnachta agus bunúdair na mbeathaisnéisí, Diarmuid Breathnach agus Máire Ní Mhurchú Foilsiú ar líne These pages may be freely searched and displayed
Is dealrach gurbh é seo an Déiseach, Dáibhí Brian Ó Maolchatha, sagart paróiste Mhaigh Airgid, ball de chomhairle Aontacht na Gaeilge, a d’éag 21 Deireadh Fómhair 1897 ··· Cláraíodh Craobh an Athar Dáibhí Ó Maolchatha, Béal Feirste, ag cruinniu de Choiste Gnó an Chonartha 18 Márta 1902
D’fhág sé a chuid páipéar agus lámhscríbhinní le huacht ag a mhac Dáibhí; ina measc tá cuid mhaith d’amhráin a mháthar agus na litreacha beoga a chuireadh sí chuige (The Songs of Elizabeth Cronin, Irish Traditional Singer: the Complete Song Collection, 2000 le Dáibhí Ó Cróinín)
Táimid buíoch den Ollamh Dáibhí Ó Cróinín a d’aimsigh an litir i measc pháipéir a athar (Donnchadh Ó Cróinín [B8]) ··· Síleann Dáibhí gurbh ón Athair Seán Ó Cuív a fuair Donnchadh í
Bhí sé ar dhuine de na scríobhaithe a sholáthair lámhscríbhinní don Easpag Seán Ó Murchú [q.v.] in 1817-18, agus i measc a lucht aitheantais bhí Dáibhí de Barra [q.v.]
Idirghabhálaí tábhachtach idir an traidisiún dúchais agus an traidisiún iasachta ba ea an Céitinneach; chuir sé ar chumas filí mar Mhuiris Mac Dáibhí Dubh Mac Gearailt [q.v.] an nua-Léann a ghlacadh chucu féin ina saothar; ba fhoinse inspioráide é ag Dáibhí Ó Bruadair [q.v.] ag deireadh an 17ú haois; b’é Dr
Agus dúirt a hUncail Dáibhí le Máire gur mhó Gaeilge a thug seisean ón gcliabhán leis ná an chuid eile acu ··· Ba é Dáibhí an mac ba shine
Ba dhóigh le Dáibhí Ó Bruadair[q.v.] gurbh ó Chúige Uladh dá mhuintir
Scríobh sé Merriman agus filí eile, 1985; is iad na filí eile a bhfuil aistí orthu ann: Tadhg Dall Ó hUiginn[B7], Piaras Feiritéar[B7], Pádraigín Haicéad[B7], Dáibhí Ó Bruadair[B7], Aogán Ó Rathaile[B7], Eoghan Rua Ó Súilleabháin[B6], Tomás Rua Ó Súilleabháin[B6]
‘A fourth poem...is a reply by David [Dáibhí Ó Bruadair q.v.] to certain criticisms said to have been passed on his poetry by the son of another well-known poet, Fearfeasa Ó an Cháinte
Le Dáibhí de Barra, file de chuid oirthear Chorcaí, a bhain a thráchtas
London 1831’, agus cóip de ‘Agallamh Oisín agus Pádraig’ a rinne Dáibhí Ó Murchadha dó in 1832
(1973) in eagar ag Martin agus Byrne; ‘The phonetic basis of classical Irish rhyme’ in Ériu 20, 1966; ‘Béaltraidisiún Chorcaí—a chúlra’ in Béaloideas 58, 1990; ‘A contemporary account in Irish of a nineteenth-century tithe affray’, cuntas le Dáibhí de Barra[B6], in Proceedings of the Royal Irish Academy 61 C, 1960-61
Toradh ar thréimhse na Gaeilge is ea na haistriúcháin a rinne sé ar fhilí móra an 17ú haois: Ó Bruadair: Selected Poems of Dáibhí Ó Bruadair, 1985; Haicéad, 1993; Ó Rathaille: The Poems of Aodhagán Ó Rathaille, 1999
Baineann tábhacht leis mar scríobhaí agus de bhrí go raibh baint mhór aige leis an gcúirt éigse i gceantar na Blarnan; chóipeáil sé i 1725 filíocht agus scéalta as lámhscríbhinn le Dáibhí Ó Bruadair[q.v.] agus is inspéise gur chaoin sé Uilliam, mac Dháibhí (d'éag 1 Eanáir 1729)
Scríobh Dáibhí de Barra[q.v.] dán á mholadh
Chum Dáibhí Ó Bruadair[q.v.] cúpla dán ‘do shagart áirithe a thréig a chuing ar chlaonchreideamh’
Maraíodh duine díobh, Mícheál, i gcrith talún 1906.’ Ba iad Seán Ua Súilleabháin agus Dáibhí Ó Cróinín a chóirigh eagrán 2003 agus deir siad go bhfuil sé leasaithe do réir na gceartúchán a rinne Pádraig Ó Buachalla féin ar a chóip féin den leabhar
B’fhéidir gur timpeall an ama seo a d’fháiltigh Dáibhí Ó Bruadair abhaile roimhe (‘Fáilte Í Cheallaigh ria Sir Séamus’) agus gur bronnadh ridireacht air
Go luath ina dhiaidh sin, chuala mé go raibh sí geallta, nó geall le bheith, le fear eile ar fad, Éireannach.’ D’fhill sí ar Éirinn agus phós sí Dáibhí Doran (1911-82) i 1939
Deir Mac Síomóin [op cit]: ‘The earlier simplicity of message and medium is gone, and influences as diverse as Yeats, Nietzsche, Pádraigín Haicéad[B7], Dáibhí Ó Bruadair[B7], Bedell’s [B7] Irish Bible and Shakespeare—to name but a few—are expressed.’ Foilsíodh Máirtín Ó Direáin: na dánta, 2010 arb eagrán nua é de Rogha Dánta 1939-1979, 1980