Aimsíodh breis is 50 alt. Níl á liostú anseo ach an 30 ceann is fearr a fhreagraíonn do d'iarratas.
Ag Coill an Stócaigh, Baile an Daingin, Co
I gCoill na Cora i bparóiste Chaisleán Ó Liatháin, Co ··· Mar shagart paróiste i gCaisleán Ó Liatháin a chaith sé a shaol ó tuairim 1677 amach agus cónaí air i dteach a mhuintire i gCoill na Cora
Sa Choill Ghlas i gceantar Bhaile Mhistéala a rugadh é 25 Aibreán 1927, dar leis an taifead beireatais ··· I bparóiste Choill Bheithne agus i gContae Luimnigh atá an baile fearainn sin
Deir a mhuintir gur máistir tí ó Shasana a bhí ag na buachaillí ar dtús agus gur cuireadh ar feadh dhá bhliain iad go dtí Coláiste Choill Chluana Gabhann ··· Shábháil sé buachaill ó Choill Chluana Gabhann i dTrá Mhór i bhFómhar 1899 agus fuair bonn cré-umha an Royal Humane Society ··· Maidir lena spéis sa Ghaeilge, síltear gur thosaigh sé á foghlaim nuair a d’fhág sé Coill Chluana Gabhann
Ba é Coll Mac Gillespie a athair agus is dóigh gurbh í Mary, iníon le Randal Mac James as Smerby, a mháthair ··· Phós Alasdar iníon le Hector Mac Allister Loup, Ceann Tíre, agus bhí beirt mhac acu, Coll agus Gillespie ··· Tar éis do Choll Ciotach a bheith ag aighneas le Caimbéalaigh cuireadh an ruaig air agus i 1639 chuaigh sé go hAontroim mar a raibh Domhnallaigh líonmhar
I gCoill na Gráinsí, Coill Mhic Thomáisín, Co ··· Ar 23 Samhain 1901 bhí fógra sa pháipéar céanna sin gur pósadh ‘Seaghán Ó Ciarsaigh’, Corcaigh, a bhíodh ina chónaí roimhe sin i gCoill na Gráinsí, ar Chaitlín Nic Chraith ó Bhaile na Cúirte, in Eaglais Naomh Eoin, Port Láirge, ar 16 Samhain
I Lios Coill sa Droichead Nua, Co
I gCoill an Druadh, Co
Bhí sé ina dhiaidh sin i Scoil na nOblátach i Sráid an Mhóta Uachtaraigh, Baile Átha Cliath, agus i gColáiste Choill Chluana Gabhann
Bhí sé ar scoil i gColáiste Choill Chluana Gabhann agus bhí sa chéad áit in Éirinn i sé cinn de na hábhair sna scrúduithe Meánteistiméireachta agus Ardteistiméireachta
I ndiaidh a bheith ar scoil i gColáiste Choill Chluana Gabhann chaith sé tamaill ag múineadh ansin agus i Luimneach agus ag múineadh na gclasaiceach i bPáirc an Mhuilinn
Chuir Tomás Máirtín agus a dheartháireacha go Coláiste Choill Chluana Gabhann
I gCill Choill Eachra i bparóiste Luachma, Co
Bhí sé i gColáiste Choill Chluana Gabhann ansin go dtí go ndeachaigh sé isteach i gColáiste na Banríona i gCorcaigh in aois 16 bliana dó
Vincent Morley is grinne a rinne staidéar ar a bheatha agus a shaothar in An crann os coill: Aodh Buí Mac Cruitín c.1680–1755 (1995) ··· Bhí sé ina bhall den ghrúpa arbh iad an triúr ba thábhachtaí díobh Tadhg Ó Neachtain[q.v.], Risteárd Tuibear[q.v.], agus Aodh féin; is dóigh gurbh é an scoláire ba mhó orthu é; ‘an crann os coill’ an cur síos air i ndán Thaidhg (‘Sloinfead scothadh na Gaoidheilge grinn’)
Is in áit ar theorainn Chontae Shligigh agus Mhaigh Eo, san áit a dtugtar Caisleán an Dumha inniu air, ach gur dóigh gur Dumha Chorainn an cheartfhoirm Gaeilge le linn Thaidhg, a bhí cónaí air ar dtús agus ansin i gCúl re Coill ··· I bhfiosrúchán a rinneadh i mBaile an Mhóta 12 Eanáir 1593 tugadh fianaise gur éag Tadhg Dall i gCúl re Coill 31 Márta 1591 agus gurbh é a mhac Tadhg Óg, a bhí in aois naoi mbliana ag am an bháis, a bhí mar oidhre air
Úna de Nógla in Éigse XXXV, 2005) gur dá bhean Úna Ní Bhroin a chum Tadhg ‘Rachainn fón gcoill leat, a mhaighdean na n-órfholt’ agus nár phós sé Úna de Nógla ··· Meastar gur dánta coinbhinsiúnta iad ó thaobh stíle agus mothúcháin de, cé is moite de ‘Rachainn fón gcoill leat’
Faoi 1756 bhí sé i gceantar Choill Mhic Thomáisín; tá fianaise air sin ina chóip de ‘Eachtra Ghiolla an Amaráin’ atá i gColáiste Phádraig, Maigh Nuad ··· Tuairim 1764 thug an cruachás air a achainí a chur chuig Séamus Duckett, fear gustalach i gCoill Mhic Thomáisín a raibh eolas maith ar an nGaeilge aige, agus bhí de thoradh air gur iompaigh sé ina Phrotastúnach agus gur ceapadh é ina chléireach teampaill sa bhaile sin ··· Ceithre bliana roimh bhás dó chuaigh sé chun cónaithe lena mhac, Donncha Óg, fíodóir sa Bhaile Nua in aice le Coill Mhic Thomáisín ··· Donnchadh a bhí ar an mac agus fíodóir ba ea é in aice le Coill Mhic Thomáisín
Bhí sé ar scoil i gColáiste Choill Chluana Gabhann agus thosaigh ag obair mar orgánaí eaglasta roimh 1872
Bhí sé ar scoil i gCill Rois ag na Bráithre Críostaí, i gColáiste Fhlannáin in Inis agus i gColáiste Choill Chluana Gabhann sula ndeachaigh sé go Scoil Leighis na hOllscoile Caitlicí i mBaile Átha Cliath ··· Aistriúcháin ar chlasaicigh na Laidine agus na Gréigise is mó a bhí ar siúl aige: De Senectute, 1926 (Cicero); Crito, 1929 (Plato); Óráid caointe Phericléis, 1930 (Thucydides); Vera Historia, 1931 (Lucian); An Tarna Philippica, 1931; Slabhra nóiníní .i cnósach de ghearrscéalta ar a bhfuil deasgán de na scéilíní is mó cáil dár cumadh ar Roinn na hEorpa, 1933 (scéalta nuachumtha agus aistriúcháin); Sgéalta a filí na Rómha, 1933; Agricola, 1933 (Tacitus); Germania, 1934 (Tacitus); Saoghal-ré na nGracchi, 1934 (Plutarc); Inis Atlaint, 1934 (Plato); Démostenés agus Cicero, 1935 (Plutarc); Guntacht cainnte(g.d.); Bábáin na Coille agus an bhábóg a chuaidh ar fán (g.d.) (aistriúchán)
I gCluain Choille i bparóiste Chill Ghalláin, Co ··· Chorcaí, nó i Loch an Eanaigh i bparóiste Choill Bheithne, Co ··· Is i gCoill Bheithne a tógadh é ··· The men—all Gaelic speakers—were simply following their Chief to fight the English.’ Chuaigh an léas ar an bhfeirm i gCoill Bheithne in éag le bás an athar agus b’éigean dó aistriú go dtí feirm i Mullach in aice le Carraig na Siúire
Tá cuntas ar an sagart seo: ag Dónall Mac Giolla Choill in An tUltach, Eanáir 2006; in Foinse 27 Samhain 2005; in Donegal Democrat 10 Samhain, 2005; in Donegal News, 11 Samhain, 2005 ··· Ba í Kate Coll a mháthair (Cit Phaidí Bhillí)
I gCarraig an Choill, Rann na Feirste, Co
Bhí sé ar scoil sa Tulach Bheag agus i gColáiste Choill Chluana Gabhann
Bhí sé ar scoil ag mná rialta La Sainte Union i mBaile Átha Luain agus ina dhiaidh sin ag na hÍosánaigh i gColáiste Choill Chluana Gabhann
Fuair Timothy meánscolaíocht sa Tulaigh Bheag agus i gColáiste Choill Chluana Gabhann ··· Chaith sé 1894-1901 agus 1904-1906 ina mháistir clasaiceach i gCoill Chluana Gabhann agus i Stonyhurst
“Tá an teach seo aige dingthe isteach i gcoill ··· Ina aice tá an coll, an fhuinseog, an droighneán, an sceach gheal
Bhí sé ar scoil i Sean-Choill agus bheadh sé ina mhonatóir ann, b’fhéidir, murach go raibh sé tinn ar feadh bliana
Chaith sé 1895–7 ag múineadh i gColáiste na Mungairte i Luimneach agus 1898–1900 i gColáiste Choill Chluana Gabhann ··· B’fhéidir go mbíodh ball den Chumann i gColáiste Choill Chluana Gabhann á shíorcheartú
Tar éis bunoideachais cuireadh go Coláiste Choill Chluana Gabhann é (1890-1893) agus ansin chláraigh sé mar mhac léinn i nDámh an Leighis sa Choláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath
Fuair sé scolaíocht i Scoil na hOllscoile Caitlicí (CUS), i gColáiste Choill Chluana Gabhann (1894-96) agus, ó 1896 ar aghaidh, i gColáiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath
Ó 1919 go 1923 bhí sé fostaithe ag Coiste dúiche Chonradh na Gaeilge i gceantar Mhainistir na Féile agus ranganna oíche aige i gCnoc Uí Choileáin, in Áth an tSléibhe, i dTuar na Fola, i dTeampall an Ghleanntáin, agus chomh fada síos le Dubháth agus Coill Mhaonaigh i gCiarraí
In An crann os coill: Aodh Buí Mac Cruitin ..., 1995 tuairimíonn Vincent Morley go raibh beirt den sloinne ‘Ó Beaglaoich’ ag obair sa pharóiste chéanna, agus an t-eolas a bhí ag Hayes ar Thadhg gur leag sé ar Chonchubhar é trí dhearmad – nó gur tharla, b‘fhéidir, Tadhg agus Conchubhar araon mar ainmneacha baiste ar fhear díobh
Bhí sé ina dhalta i gColáiste Coill Chluana Chluana Gabhann ó 1851 go 1854
I gCoill Beithne a bhí sé ar scoil ar dtús agus ansin, sa 7ú agus 8ú ranganna, i nGleann na gCreabhar, mar a raibh sé ina mhonatóir ar feadh dhá bhliain agus mar ar dhein sé scrúdú na státseirbhíse
úd, agus ina dhiaidh sin i gColáiste Choill Chluana Gabhann
In Nua-Dhuanaire I, 1971 deirtear i dtaobh an amhráin ‘Ar m’éirí dhom ar maidin’: ‘De réir an tseanchais is éard atá san amhrán seo trácht ar anchaoi duine de mhuintir Uí Dhuibhir a cuireadh as seilbh (i mbarúntacht Choill na Manach i gContae Thiobraid Árann, b’fhéidir) thart ar lár an 17ú haois
I gcló ag Ó hAnluain tá dán Phádraig Uí Fhiannachta agus an véarsa seo ann: ‘Bhis tabhartha leis do do cheard, / Rud a nochtais in Inis lá / Na cúirte nuair a ligis gáir / Ar an gCoimíneach faoina chóta bán / Agus é ag feannadh feoil do dháin / “Mo chúis liomsa ní cás / Crochtar mé más gá / Ach, ar son Dé, ná coill mo dhán”.’ Chuala Brian Ó Luanaigh [B1] gur bhrathadóir é agus go bhfuair sé airgead ón rialtas
Síltear gur i gCoill an Chollaigh, Co
Deir Láimhbheartach Mac Cionnaith[B2] in Aithdioghluim dána, 1939 faoi Dhiarmuid: ‘The genealogy of this poet’s family seems not to be given in the genealogical tracts – a strange fact as the family was one of the most notable Bardic ones in the country.’ Tuairimíonn Seosamh Ó Dufaigh in Comhairle Mhic Clamha ó Achadh na Muileann, 1966 gurbh i gCoill an Chait, paróiste Achadh na Muileann i ndeoise Chlochair, a bhí cónaí air
D’éag sé 10 Bealtaine 1888 agus cuireadh é i reilig Choill Liag, Doire
Cuireadh é i mBaile Uí Laithnín, leathshlí idir Coill Mhic Thomáisín agus Bun Machan
Rugadh an matamaiticeoir cáiliúil ar 12 Bealtaine 1820 i mbaile fearainn Chúil Aitinn i bparóiste Choill Bheithne, Co
Bhí luí aige le stair agus bhí sé á múineadh i gColáiste Choill Chluana Gabhann agus i Luimneach agus bhí sé ina ollamh le diagacht mhorálta i bPáirc Bhaile an Mhuilinn sular ceapadh ar fhoireann Choláiste Ollscoile Bhaile Átha Cliath é mar sparánaí agus leabharlannaí in 1883
Rugadh é i gCoill Ó Mineog i bparóiste Bhéal Átha an Cheasaigh, Co
I ndiaidh dó céim a ghnóthú chuaigh sé a mhúineadh teangacha i gColáiste Choill Chluana Gabhann ach b’éigean dó éirí as an bpost sin mar gheall ar dhrochshláinte
D’éag se ar 8 Meitheamh 1914 san ospidéal i gCoill Mhic Thomáisín tar éis liostachais fhada agus tá sé curtha i gCill Rosanta
Casadh an tAthair Pádraig Ó Duinnín[q.v.] air i gCoill Chluana Gabhann roimhe sin
Saolaíodh é i mbaile fearainn na Coille Móire i bparóiste an Bhaile Dhuibh 22 Márta 1878 ··· Ba é Seán Ó Domhnaill, athair Phádraig Uí Dhomhnaill[B1], a bhí mar mhúinteoir aige i scoil Fhearann na Coille
Bheadh feirm ag John i Laitean ina dhiaidh sin agus i gCoill an Easpaig, Dún Droma, ina dhiaidh sin arís