Líon alt a aimsíodh: 18
Cuirtear fainic ar an duine a d’fhéachfadh le haon ní lándeimhnitheach a rá i dtaobh na bhfilí a bhfuil an t-ainm ‘Aonghus Ó Dálaigh’ orthu, nó fiú ‘Aonghus Fionn Ó Dálaigh’ agus ‘Aonghus Ó Dálaigh Fionn’ ··· In Dánta do chum Aonghus Fionn Ó Dálaigh, 1919 chuir an tAthair Lámhbeartach Mac Cionnaith [B2] eagar ar cheithre dhán is caoga a leagtar ar Aonghus Fionn Ó Dálaigh áirithe ··· It consists of fifty-four poems ascribed to a single author, and, while the ascription may in some cases be erroneous, most of them may well be the work of Aonghus Ó Dálaigh ··· Here we have the poet Aonghus Ó Dálaigh Fionn ··· Aonghus, as we know, was head of his name; hence the “alias O dallye” of the Fiant
Tugtar Aonghus na n-Aor agus an Bard Rua air ··· Chreid Ó Donnabháin gur dhuine de Dhálaigh Mhuintir Bháire i bparóiste Chill Chrócháin i gContae Chorcaí ba ea Aonghus: níl ginealach na géige sin ag Mac Fhirbhisigh agus deir Ó Donnabháin nach mbeidh fáil choíche air ··· Ba dhóigh le hÉadbhard Ó Raghallaigh[B6] (A Chronological Account of Nearly Four Hundred Irish Writers, 1820) freisin gur den treibh sin Aonghus na nAor agus gurbh é an tAonghus ó Bhaile Oiriúin é a d’éag 16 Nollaig 1617 agus a luaitear i bhfiosrú i gCorcaigh 18 Meán Fómhair 1624 ··· This Aonghus (caoch) Ó Dálaigh must be the Aonghus Ó Dálaigh who lived at Ballyroon, in S.-W ··· From the pardon of 1604 we infer that Aonghus was then Ó Dálaigh Cairbreach, head of the Carbery branch of the family.’ Deir an Donnabhánach: ‘..
“Few can realise the loss Ireland has sustained in the death of Aonghus Draoi”, a dúradh in Banba, Feabhra 1903 ··· Dúirt Torna in An Claidheamh Soluis ar 10 Eanáir 1903: “Ón gcéad uair do chuala Aonghus an Ghaeilge dá labhairt bhí ampal air chuici ··· Dúirt Torna faoi: “Bhí Aonghus go hanchliste ar tharraiceoireacht agus ar lámhdhathú Gaelach ··· D’éirigh an leasainm “Aonghus Draoi” as an gcumann úd a bhunaigh sé
I gcuntais iarbháis ar a mblaganna luaigh Aonghus ó hAlmhain agus Eoin Ó Riain an ‘ríomhaithne’ nó ‘aithne ar líne’ a bhí acu ar Marion, agus úsáid á baint acu as an eolaire a chuir sí ar fáil trína comhlacht EGT ··· Seo mar a scríobh Aonghus Ó hAlmhain: ‘...nuair a dhruid Apple doras na Gaeilge ar chúiseanna chostais ghlac Marion páirt san logánú ar táirgí Mozilla ··· Ar fáil ag: https://aonghus.blogspot.com/2016/01/marion-gunn-cloch-ar-charn.html [Faighte 18 Nollaig 2018]
Fearfeasa is the well-known poet of that name, who among other pieces has left us an elegy on Aonghus Fionn, to whom his wife may have been related ··· D’fhaigheadh Ón Cháinte pátrúnacht freisin, b’fhéidir, ó mhuintir Chaoimh i nDúthalla; chum sé marbhna (‘Bean dá chumhadh críoch Ealla’) ar bheirt a fuair bás idir 1600 agus 1610, Domhnall Ó Caoimh agus a ollamh, Aonghus mac Amhlaoibh Ó Dálaigh (in Dioghluim Dána)
Bhí sé mór le triúr eile mac léinn ann: Séamus Ó Séaghdha (‘An Síofra’) [B2]; Nioclás Ó Cuimín (‘Aonghus Draoi’) [B2], agus Feardorcha Ó Conaill (‘Conall Cearnach’) [B2] ··· Bhí “field glasses” (mar dh’ea) ag duine acu – dhá bhuidéal ceangailte le chéile a bhí sna field glasses; bhí fidil ag an bhFile, fliúit ag Aonghus bocht, meileoidin ag an Síofra agus corn práis ag an Ard-Draoi, agus iad uile ag seinnt ar a seacht ndícheall – agus ní gá dom a rá nach é an “National Anthem” a bhí ar siúl acu – agus bhí bratach glasuaithne acu ar sileadh leis an bhfuinneog ..
D’éag duine díobh, Aonghus, go hóg i 1917 agus chuaigh Cúchulainn agus Oisín le sagartacht
Níor éirigh leis Uiginneach darb ainm Pól a aimsiú i liostaí Seville ach bhí Aonghus Ó hUiginn iontu agus tá sé sásta gurbh é a tharla gur athraigh sé a ainm, rud nach raibh annamh ag mic léinn ag sroicheadh na Mór-Roinne dóibh, a deir sé
Tháinig a eagrán de Dánta do chum Aonghus Fionn Ó Dálaigh amach in 1919, Dán Dé: the poems of Donncha Mór Ó Dálaigh and the religous poems in the Duanaire of the Yellow Book of Lecan in 1922, agus a eagrán de Philip Bocht Ó hUiginn in 1931
Tá dán a chum Aonghus Ó Dálaigh Fionn (fl.1640–50) do Shéafraidh i gcló ag an Rianach
The address consists of a poem by Tadhg Ó Donnchadha [B1] beautifully illuminated in old Irish style by Aonghus Draoi [Nioclás Mairséal Ó Cuimín] [B2], and surrounded by an oaken frame ornamented by carvings of similar pattern
Phós sé Mairéad Ní Dhruacháin agus bhí triúr clainne acu: Colm, Aonghus agus Déirdre
In 1852 chuir sé eagar ar an aoir a scríobh Aonghus Rua Ó Dálaigh agus d’aistrigh é faoin teideal The tribes of Ireland
Cé go molann Cathal Ó Háinle Peig agus a saothar in ‘Peig, Aonghus Ó Dálaigh agus MacBeth' deir sé gurbh é a creideamh láidir i nDia a bhac uirthi a haigne féin a léiriú ‘ar bhealach suntasach corraitheach’: ‘Ba é an creideamh, dá bhrí sin, valium na linne
Sa Leabharlann Phoiblí, Sráid Chaoimhín, Baile Átha Cliath, is ea a chuaigh dánta le Piaras Feirtéir, Aonghus Fionn Ó Dálaigh agus Aislinge Meic Con Glinne i gcion go mór air
Bhí siad pósta le trí bliana agus bhí an duine clainne ba shine, Angus (Aonghus a bheadh ina leabharlannaí clúiteach in Scéala Éireann ) bliain d’aois