Aimsíodh breis is 50 alt. Níl á liostú anseo ach an 30 ceann is fearr a fhreagraíonn do d'iarratas.
In The Irish Times 23 Bealtaine 2011 tá cuntas ag Joe Dowling, pearsa mhór in Amharclann na Mainistreach tráth, ar an gcaidreamh a bhí aige le Mac Anna ··· In Independent na Breataine 31 Bealtaine 2011 tá cuntas eolach air ag a chara Ulick O’Connor, ach ní dhéanann seisean tagairt ar bith don Ghaeilge i saol agus i saothar Mhic Anna ··· John McDonagh, deartháir le Thomas McDonagh, laoch 1916, a bhí i gceannas ar dhrámaíocht an stáisiúin agus ba é a thug ar Thomás glacadh le ‘Mac Anna’ mar shloinne in áit ‘Mac Cana.’ Ghnóthaigh sé post mar oifigeach custaim agus is i gcalafort Dhún Laoghaire a thosaigh sé ag obair, rud a chuir ar a chumas amharclanna Bhaile Átha Cliath a thaithí ··· Deir an fear amharclainne Hugh Hunt (1911–1993) in The Abbey, Ireland’s national theatre 1904-1978 (1979): However, lest it be thought that Blythe was incapable of recognising and using artistic talent when he found it, his report to the Board on the work of a young Gaelic-speaking director Tomás Mac Anna, indicates that he was a shrewd judge of artistic ability, even if he sometimes abused it ··· Of Mac Anna’s first production for the Abbey, a Gaelic translation of Chekhov’s The Proposal [Cúrsaí cleamhnais] (16 September 1947), Blythe wrote, ‘We have struck a man who will be a tower of strength in the theatre’
Tá cur síos ag Anna Heussaff (Filí agus Cléir san Ochtú hAois Déag, 1992) ar aighneas a tharla idir é agus an tAthair Seán Riabhach Ó Briain ··· Cé go bhfuil tuairisc ar an bpearsa Anna Príor ag Máire Comer Bruen agus Dáithí Ó hÓgáin in An Mangaire Súgach ··· Tugtar Seón/Seán Anna Príor uirthi freisin agus scríobhadh tríocha dán fúithi ··· Glacann Anna Heussaff (Filí agus cléir san ochtú haois déag, 1992) le tuairim na bhfilí gur ‘fánaí déghnéasach’ í ··· B’as Eanach sa Ráth do Sheán Clárach agus is minic ‘Eanach Príor’ á thabhairt ar Anna Príor
Phós sí Pádraig Ó Baoill agus iníon leo is ea Bríd Anna Ní Bhaoill ··· Bhuaigh Bidí agus Bríd Anna araon duaiseanna Oireachtais ar scéalaíocht
To assist him he translated extracts from the Annals of the Four Masters and from other Irish sources for Leland, but the latter made disappointingly little use of these in his three-volume History of Ireland.’ I 1773 bhí sé ina bhiocáire ar Eaglais San Anna i mBaile Átha Cliath agus dhá bhliain in a dhiaidh sin thug sé suas a chomhaltas i gColáiste na Tríonóide agus ghlac le beathúnas Ard Sratha i gContae Thír Eoghain ··· D’éag sé i mBaile Átha Cliath ar 22 Lúnasa 1785 agus cuireadh é in Eaglais San Anna
Phós sé Anna S ··· Scríobhadh sé aistí in Béaloideas agus ina measc tá cuntais nótáilte ar Shéarlaí Mac Anna, seanchaí, agus ar Chondaí Phroinsiais Ó Cuinneagáin
Is ansin a chuir sé aithne ar Anna John Chit Nic a’ Bhaird, bean Mhic a’ Luain ... ··· Phós sé Anna, iníon le Micí, i 1943 agus chaith tamall ina chónaí i dteach an tseanduine ··· Bhí gaol ag Anna, bean Shéain, le muintir Dixon i dToraigh agus ba chabhair é sin chun ábhar a chruinniú uathusan
Dúirt sé leis an nGlaisneach gur thug Tomás Mac Anna, fear amharclainne, cuairt ar a athair i samhradh 1951 agus gurbh eisean a chuir in aithne é do Earnán de Blaghd[B5] a d’fhostaigh é in Amharclann na Mainistreach mar ábhar aisteora agus ‘ina rúnaí, ina thimire, ina theachtaire’ ag Mac Anna ··· Punt sa tseachtain a bhí aige ón Amharclann agus deich scilling ó Mhac Anna ··· Bhí Mac Anna ag léiriú drámaí do pháistí i Radio Éireann agus ghlacadh Proinsias rólanna iontu
Cuireadh é in Eaglais San Anna, Baile Átha Cliath
Chuir sé snas uirthi nuair a thosaigh sé ag cruinniú Gaeilge na sean ó Anna agus Pheig Ní Mhuirí go mórmhór ··· D’fhoilsigh sé alt faoi Anna Ní Mhuirí a áirítear mar an duine deireanach de na cainteoirí maithe Gaeilge fá Mhóin na nIonadh
Bhí sé pósta ar Anna Ní Bhroin agus bhí tríur mac agus triúr iníonacha acu ··· Bhí Anna ina ball den Choimisiún um Athbheochan na Gaeilge a bunaíodh i 1958
Bhí sise, a fear céile, Justin McCarthy, agus an t-ochtar clainne a bhí orthu ina gconaí i gCnocán Anna, buailte ar Shiúlán na mBráthar i gceartlár na cathrach, a col ceathracha cuid mhaith níos sine ná Máire ··· Ach ba ghearr go raibh tréith an Phoblachtachais go láidir i Máire í féin agus í níos líofa i dteanga na nGael agus níos dúlaí sa traidisiún a théann léi ná iad siúd a bhí i gCnocán Anna roimpi
Phós sé 24 Feabhra 1844 Anna Carson, iníon leis an Urramach Thomas Carson ··· Léirigh Tomás Mac Anna é ag Féile Amharclannaíochta Bhaile Átha Cliath 1985
Phós Christopher a chéaduair Lily Anna Holton ó Woodbury House, Co ··· Bhí ar a laghad triúr mac agus ceathrar iníonacha acu agus ba í Maud Anna Evans an dara hiníon
Aontroma, a rugadh Anna Isabel Johnston ar 3 Nollaig 1866 ··· ‘Eithne’ (Anna) agus ‘Margaret' (Mairéad) (24) a bhí ar na hiníonacha aige
Is é a thug an fonn “Úna Bhán” d’Anna Ní Oisín agus ba í Anna a thug an ceol do Charl Hardebec[B3] a chuir sna Seoda ceoil é
Ba iníon í le Anna Ní Eilfeartaigh agus Mícheáil [Micí Mór] Mac An Luain, fear a raibh iomrá mar amhránaí air
Bhí sé pósta ar Anna Flood agus bhí ochtar iníonacha agus triúr mac acu
Tá eolas ina thaobh ag: Pádraig Ó Baoighill in Gaeltacht Thír Chonaill: Ó Ghleann go Fánaid, 2000; ag Anna Ní Dhomhnaill sa réamhrá a chuir sí le Mairfidh na Filí má mhaireann ár gCuimhne, 1999 ina bhfuil bailithe le chéile aici amhráin a chum Conall féin agus beagán dá aistí; ag Mílaois na Gaeltachta (An tAthair Seán Ó Gallchóir) ar an idirlíon
Is mar seo a ghabh Uinsionn Ó Domhnaill a ghinealach: ‘Ba é an mac ab óige agus an duine deireanach beo de theaghlach Johnnie Shéimisín Tharlaigh Bhig Phádraig Néil Mhóir Uí Dhómhnaill (as Inis Sáile) a bhí pósta ar Anna Bhriain Sheáinín Phádraig (Jaighnear) Phádraig Dhuibh Uí Dhómhnaill (as na hOileáin) a bhí pósta ar Róise Sheáin ’ac Grianna
Ar an gCarraig i nGaoth Dobhair a rugadh é (Owen McBride) 1 Eanáir 1898 agus ba é an dara mac é ag Conal Anna Mac Giolla Bhríde (cé gur ‘Colum McBride’ atá sa teastas breithe) agus Máire Nic Ghiolla Easbuic (Máire Eoghain Rua nó Mary Gillespie)
B’as Everleigh in Wiltshire dá máthair, Anna Maria Sarah Astley
Neidí Bán a bhí ar a athair agus ba í Anna Nic Sheáin a mháthair
Tháinig sé ar ais go hÉirinn in 1896 agus thaistil i mbun sílteagaisc trí Chontae Dhún na nGall lena dheartháir Séamus, le heagarthóirí an Shan Van Vocht, Alice Milligan[B2] agus Anna Nic Sheáin [B4], agus le Tomás Ó Concheanainn[B2] (An Claidheamh Soluis 26 Meán Fómhair 1907)
Scéalaí maith duine díobh, Áine, agus a hiníonsan Bidí Sheáin Néill (d’éag ar 7 Aibreán 1991) agus a gariníon Bríd Anna
Scríobh sé an mhír faoi ogham in Ireland and its scenery le Samuel agus Anna Maria Hall
Ba í Augusta Goold a chéad bhean agus i ndiaidh a báis phós sé Anna Lambert
Ba é Myles Dillon[B4] a d’fhéach chuige go gceannódh an ollscoil na lámhscríbhinní ó Anna Byrne, iníon Mhichíl
Donncha Ó Muircheartaigh, easpag Chiarraí, de bhrí gurbh iad a shinsir a ghabh agus a mharaigh larla Dheasmhumhan 141 bliain roimhe sin: ‘Is príomh-dhearmad ná maithfidh duit-se Dia na gcomhacht / Sliocht marfa rí Gearaltach chur riamh ‘na gcomhair’ (Filí agus Cléir san Ochtú hAois Déag, 1992 le Anna Heussaff)
Ar an gCarraic i nGaoth Dobhair a rugadh ‘Annie Chonaill’ 2 Aibreán 1910 agus ba iníon í le Conal Anna Mac Giolla Bhríde agus Máire Nic Giolla Easbuic
Chum sé ceol le haghaidh cheoldráma Thomáis Mhic Anna, An Fear a phós Balbhán (1953)
Bhí sé ina charas Críost ag Eoghan Ó Caoimh nuair a bhí seisean á oirniú ina shagart agus roimhe sin ina charas Críost ag a mhac Art; tá cur síos ag Anna Heussaff ar an aighneas fileata a d’éirígh eatarthu (Filí agus Cléir san Ochtú hAois Déag, 1992) nuair a shíl Eoghan nach ndearna Liam a dhóthain comhbhróin leis nuair a bhásaigh Art
Ba é an tríú duine ab óige é den deichniúr clainne a bhí ag Joe Phádraig Sheáin Fhéilim Mac Donncha agus ag Anna Phádraig Sheáin Risteaird Mac Donncha; in Conamara: Tír Aineoil tugann Mac Con Iomaire tuairisc ar a thriúr deartháireacha agus a sheisear deirfiúracha
Deir Anna Beckett, deirfiúr le Colm, gur mar ghreann a luann Fionntán de Brún é: ‘Both Colm and my father bore a remarkable physical resemblance to Samuel and indeed both of them admired his work and shared to some extent his quirky sense of humour
Bhí sé thar a bheith éifeachtach agus thar a bheith cruinn agus d’éirigh leis ábhar béaloidis a sholáthar ar réimse as cuimse leathan gach uile áit dá mbíodh sé ag obair.’ In ‘Seanchas “ad finem”; sracfhéachaint ar shaothar Chiaráin Bairéad, Bailitheoir Béaloidis, 1951-1975’ in Sinsear Uimhir 7, 1993 deir Anna Bale: ‘Ábhar a bhailigh Ciarán idir 1951 agus 1962 agus a scríobh sé amach é féin atá iontu, ach rud suntasach ar fad i dtaobh an bhailiúcháin bhreá seo ná nach bhfuil sna lámhscríbhinní sa Chartlann ach a thús
I measc na scannán a raibh róil aige iontu tá Man about the house(1947), Mine own executioner (1947), Anna Karenina (1948)
Laoise agus Anna Flavin ó Ghleannúir, Co
Bhí a mháthair Matilda ina rúnaí ar chraobh na háite den Ladies’ Land League a thug Anna Parnell ar cuairt go Baile na Scríne
Bhí na scórtha acu ann, ach ar an dream ba iomráití acu bhí Seán Ó Dochartaigh as Ceathrú Thaidhg (nó ‘Stanton’ mar ab fhearr aithne air), Micky Joe Ó Conólaí as Ros Dumhach, Mary John Tom Breathnach as an nGlais ar an bhFód Dubh, Biddy Phat Mhicil Conboy (Bríd Pheaits Mhicil Ní Loideáin) as Ceapaigh na Creiche i gCoill an tSiáin i dTuar Mhic Éadaigh, a rugadh in 1899 agus a raibh cuimhne ghléineach aici ar chuairteanna Phádraig Mhic Phiarais ar an gceantar sin, agus Tony Chatherine Antoine William Ó Cathmhaoil as Buaile an Ghleanna ar an gCorrán, Acaill, údar na leabhar Seanfhocail as Acaill (1995) agus A chomhairle féin do Mhac Anna: seoda as Acaill (1999), leabhair nach mbeadh ann murach Ó hÉalaí
Bhí sé ar fhoireann na bPiarsach a bhuaigh Craobh Shóisear Peile Iarthar na Gaillimhe agus ar dhuine de bhunaitheoirí Chumann Naomh Anna nuair a shocraigh muintir Leitir Móir agus Leitir Mealláin foireann dá gcuid féin a chur chun páirce in 1964
Deir Ó Murchú: ‘In 1989 thug Acadamh Ríoga na hÉireann cuireadh dó dhá thionscnamh a ghlacadh idir lámha agus a bhfoilsiú.Concordancear fhoclóir Anna Nic Grianna, Rann na Feirste, a bhfuil 3,000 leathanach de lámhscríbhinn bhéaloideasa dá cuid ar fáil, agus bailiúcháin a dhéanamh de fhocail agus nathanna ón fhoinse chéanna nach bhfuil sna gnáthfhoclóirí.’ Bhuail an galar multiple myeloma é sé bliana sular cailleadh i gCeanada é 18 Eanáir 1992
Rugadh seisear clainne dóibh, ar duine díobh Anna, údar Filí agus Cléir san Ochtú hAois Déag, 1992
Línitheoir agus déantóir bóithre iarainn a athair agus ba í Anna Lindström a mháthair
At first they both collected mainly from two female seanchaithe, both called Greene, though not related: Sorcha Bean Mhic Grianna, known as Sorcha Chonaill, and Anna Nic Grianna, or Annie Bhán, the subject of this paper
In Filí agus Cléir san Ochtú hAois Déag, 1992 tá cuntas ag Anna Heussaff ar an bhfáth áirithe ar díbríodh é ag an bpointe ama sin
Bhí sé pósta ar Anna Barton, ealaíontóir, arbh as Trá Lí di
Phós sé Anna, iníon le Seán Mac Muilneora, Teach Ráth an Bhagóidigh, Dumhach Thrá, ar 5 Meitheamh 1905
Phós sé Anna Rogers tuairim an ama seo; casadh ar a chéile ar dtús iad ar an turas loinge go Nua-Eabhrac in 1866
Curtha in aon uaigh léi tá Anna Jane Scarlett, aois 25, a d’éag ar 5 Aibreán 1895, agus Sarah Honora Scarlett (77) a d’éag ar 7 Meitheamh 1910
In 1866 phós sé Anna Ní Bheirn, deirfiúr leis an bhfile Pádraig Ó Beirn