Aimsíodh breis is 50 alt. Níl á liostú anseo ach an 30 ceann is fearr a fhreagraíonn do d'iarratas.
In Fé bhrat an Chonnartha, 1944 scríobh Peadar Ó hAnnracháin [B1]: ‘Áine Ní Raghallaigh an príomh-Ghael a bhí ann ó chuireas aithne ar mhuintir na háite ··· I nDaonáireamh 1901 ar Bhóthar Mount Massey bhí ina gcónaí Máire, baintreach, siopadóir, ceann an teaghlaigh, aois 71, a rugadh i gContae Chorcaí; Síle (32), iníon neamhphósta, cúntóir siopa, a rugadh i gContae Thiobraid Árann; Áine (28), iníon neamhphósta a rugadh i gContae Thiobraid Árann; Seán (25), mac, cléireach poist a rugadh i gContae Chorcaí; Máire Ní Iarlaithe (13), gariníon a rugadh i gContae Chorcaí ··· In ainneoin contrárthachtaí agus bréaga—nó botúin, b’fhéidir—caithfidh sé gurbh aon duine amháin Áine na Báinsí agus Áine Mhaigh Chromtha ··· Shorten [B4] and J[ohn] O’Leary all of whom were money prize winners at the Feis held in Macroom at the end of last March but who refused to accept the same and tendered them to the local committee to provide an evening’s entertainment for the young people at some future date.’ Áine a bhí i gceannas ar Choiste na mBan agus a bhí ag stiúradh na gcailíní scoile ag canadh na gcurfánna Gaeilge ag an gcóisir sin ··· Is beag má bhí caint ar bith ar mhúinteoirí taistil in 1898 ach féach gurbh í Mairéad, deirfiúr Áine, agus a cara Norma a mhol rún ag Comhdháil Chonradh na Gaeilge ar 25 Bealtaine 1898 go gcuirfeadh an t-eagras timirí agus múinteoirí taistil ag obair a luaithe a bheadh caoi aige sin a dhéanamh (Na timirí i ré tosaigh an Chonartha, 1990 le Donncha Ó Súilleabháin)
Ba neacht í Áine leis na hamhránaithe Mairéad agus Síle Ní Ailgheasa [B4] (‘The Hallisseys ··· and Áine Ní Dhuinneacha, their dark-haired brilliant niece, won some first prizes at Dunmanway Feis ··· San iris ar 13 Nollaig 1902 tá an cur síos seo ar dhráma a scríobh sí: ‘Ansin fuaireamar dráma meidhreach sultmhar aonghnímh ó Chonchubhar Ó hÉalaithe, Seán Sinéid agus Áine Ní Dheinéacha [sic] ··· Is í Áine a scríobh ar dtús an dráma seo, agus ní miste a rá gur dhin sí an obair go maith’ ··· Then she was a Miss Annie Dennehy—or Áine Ní Dhonncha (Bean Dubh an Ghleanna)
Bhí cáil na hamhránaíochta ar an mbeirt acu agus is uathu a d’fhoghlaim Máire Áine amhráin ar dtús ··· Bhíodh na hamhráin le cloisteáil amuigh is istigh.’ Thaifead sí féin amhráin ó Shorcha nuair a bhí sise 82 bliain d’aois agus thóg Jean Ritchie, bailtheoir clúiteach as Meiriceá, amhráin uaithi agus gan amhras ó Mháire Áine féin ··· Thug an tAthair Máirtín Ó Loideáin[q.v.] slua Gaeilgeoirí ar oilithreacht go Cnoc Mhuire timpeall an ama sin agus is lena linn sin a chuala Mairéad Piogóid, a raibh baint aici le Radio Éireann ag an am, Máire Áine ag rá ‘Caoineadh na dTrí Muire.’ Níorbh fhada go raibh clár beo in aghaidh na míosa aici ar an raidió, clár a lean ar feadh bliana ··· Deir Ríonach Ní Ógáin faoin gceirnín sin: ‘Seo an taifead is iomláine dá cuid amhránaíochta atá ar fáil agus léiriú an-bheo ar réimse leathan amhránaíochta Mháire Áine agus ar a stíl shuntasach féin’ ··· Leagan Gaeilge le Máire Áine agus Seán Mac Mathghamhna ar scéal do pháistí le Andrée Clair agus Boubon Hama is ea An Sabhána Draíochta: Scéalta ón Aifric, 1977
In uimhir 1 Meitheamh 1895 tuairiscítear: ‘Do dearmadadh ainm na mná uaisle aoibhne, Áine Patterson, banollamh ceoil, sa chuntas déanach .. ··· Cúpla bliain roimhe sin chuir Áine ceol le dán an Ruiséalaigh, ‘An Fhuiseog’ ··· Ó 1897 go 1908 bhí cónaí uirthi i Londain agus in 1909 chuaigh sí chun cónaithe i gCorcaigh agus bhí ina horgánaí in Eaglais Naomh Áine (An Seandún) ··· Bhí trí leagan dá hainm aici i nGaeilge: Eíthne Nic Pheadair, Áine Nic Pheadair, agus Áine Nic Ghiolla Pheadair
Bhí Áine bliain d’aois ··· Nuair a cailleadh Eoghan is ar Áine a thit cúram na nAisteoirí ··· Múinteoir scoile ba ea Áine agus bhí sí ag múineadh i scoil Bhun an Inbhir, scoil a bhuaigh an chéad áit ag Féile Náisiúnta an Chumainn Scoildrámaíochta gach bliain idir 1955 agus 1958 agus arís i 1965
Is i gCill Chainnigh a chuaigh Áine ar scoil ar dtús i 1912 (Stáis a thugtaí uirthi go coitianta agus sin é an t-ainm atá uirthi i bhfógra báis an Irish Times 17 Samhain 2001) sular aistrigh an teaghlach go cathair Luimnigh mar ar fhreastail sí ar Chlochar na Toirbhearta
Tar éis bunoideachais sa Rinn d'fhreastail Áine (Neans a thugtaí uirthi de ghnáth) ar mheánscoil Chlochar na Trócaire i nDún Garbhán ··· Go dtí go bhfuair sé an post sa Gharda Síochána bhíodh Áine ag múineadh anseo is ansiúd, go háirithe i gClochair na Toirbhearta i gCaiseal agus i bhFiodh Ard ··· Foilsíodh aon chnuasach dánta Áine, Idir na fleadhanna, in 1922 agus tháinig an dara heagrán amach in 1930
Tuairiscíodh gur bhuaigh a deirfiúr Áine comórtas na sinsear agus na sóisear, rud nach ndearnadh riamh cheana, agus gur roinn Mairéad an chéad áit cúig huaire agus an dara háit i gceann amháin de na comórtais (An Claidheamh Soluis 13 Lúnasa 1904) ··· Rinne Peadar Ó hAnnracháin [B1] an cur síos seo ar a deirfiúr cúpla bliain ina dhiaidh sin: ‘Thug Áine, Iníon Uí Oisín, amhráin uaithi agus shílfeá gur síbhean cheolmhar éigin a bhí ag tabhairt comhairle do chlannaibh na nGael í agus í ina seasamh ansin ar turtóigín fraoich, culaith bán uirthi, coróin dá gruaig dhuibh ar a ceann, an ceann féin ardaithe go huaibhreach is go huasal, meidhreacht ag lonradh trí mhánlacht ina gnúis agus ina súilibh agus binneas agus anamúlacht a gutha ár sámhchorraí agus ár spreagadh’ (idem 6 Samhain 1909) ··· Ghlac Áine páirt i gceolchoirm an Oireachtais i nGaillimh i 1913 ··· Fostaíodh Áine chun amhráin ar an sean-nós a mhúineadh i scoileanna Chill Scíre (An Claidheamh Soluis 26 Deireadh Fómhair 1907) ··· ‘Eithne [Áine] Ní Oisín and Mairéad her sister have succeeded in teaching Irish singing to a large number of Trí Liaga [Trileac] children
Ba iad an cúigear eile: Aodh, Bidí, Sally, Áine, agus Bell ··· Bhí cáil na scéalaíochta ar Áine freisin ··· Fuair sé an chéad duais ar scéalaíocht ag Oireachtas 1956 agus roghnaíodh é féin agus Áine chun páirt a ghlacadh sna hOícheanta Seanchais ag Gael Linn i ndeireadh na 1950idí
Ba iad John Golden, oifigeach i mBardas Bhaile Átha Cliath, agus Áine Ní Fhaoláin a thuismitheoirí ··· Is mar seo a bhí an teaghlach i nDaonáireamh 1911: Seán Ua Góilidhe (40), cléireach rátaí i mBardas Bhaile Átha Cliath, a rugadh i gCorcaigh agus a raibh Gaeilge aige, a bhean Áine (34) a rugadh i gcathair Bhaile Átha Cliath agus nach raibh Gaeilge aici ··· Sa teach freisin bhí máthair a chéile, Florence Connolly (73) a rugadh i gContae Bhaile Átha Cliath agus a bhí pósta ar dtús le Faolánach agus ar rugadh tuairim 15 leanbh sa chéad phósadh, arbh í Áine, máthair Chaoimhín, an duine ab óige díobh; ní dóigh go raibh leanbh aici leis an gConghaileach
Is é an breithiúnas a thug a bhean chéile Áine Andrews air go raibh ‘réimse leathan de shuimeanna, ardscileanna cumarsáide agus taidhleoireachta aige – fear ardphrionsabal nár chuartaigh conspóid ach a bhí sásta agus ábalta barúlacha nach raibh ag teacht leis an tsruth a chur i láthair agus a chosaint, ba chuma cad é an suíomh ··· Bhí suim á léiriú aige i gcearta daonna faoin am seo agus is ar mhórshiúl iomráiteach People’s Democracy ó Bhéal Feirste go Doire, 1 Eanáir 1969, a casadh Aodán ar Áine Andrews den chéaduair ··· Cainteoir líofa Gaeilge agus díograiseoir teanga a bhí in Áine agus chuir sí cor i gcinniúint Aodáin ··· Pósadh Aodán agus Áine in 1972
an Chabháin, áit a ndearna Dóirín freastal ar Scoil Náisiúnta Naomh Áine ··· Bhí beirt chlainne orthu, Clíona agus Áine, nuair a shocraíodar dul ar imirce chun na hAstráile ar Scéim na nDeich bPunt ··· San ospidéal, an Luan sular éag sí, thaispeáin Dóirín bróisiúr dá hiníon Áine agus dúirt, ‘Féach, gheobhaimis dul chun na Tuirce ar chéad is fiche naoi euro!’ Poblachtach ab ea í agus ba nós léi cuairteanna rialta a thabhairt ar na príosúnaigh Phoblachtacha i bPort Laoise agus cártaí, leabhair agus irisí a sheoladh chucu
I measc na bhfonnadóirí agus na gceoltóirí aitheanta a bhí páirteach, bhí Seán Garvey, Mairéad Bn Mhic Dhonncha, Treasa Ní Cheannabháin, Róisín Elsafty, Pádraig Ó Cearbhaill, Peadar Ó Ceannabháin, Saileog Ní Cheannabháin, Tadhg Mac Dhonnagáin, Fionnuala Ó Siochrú, Rónán Ó Snodaigh, Brian Ó Domhnaill, Áine Ní Dhroighneáin, Toner Quinn, Máire Breatnach, Marcus Mac Conghail agus go leor eile ··· I measc na bhfilí a léigh ag ócáidí agus ag féilte filíochta a reáchtáil an Béal Binn i mBré sna blianta sin, bhí Biddy Jenkinson, Joe Steve Ó Neachtain, Liam Ó Muirthile, Marcus Mac Conghail, Nuala Ní Dhomhnaill, Peter Donnelly (The Racker), Gabriel Rosenstock, Cathal Ó Searcaigh, Michael Davitt, Tadhg Mac Dhonnagáin, Áine Ní Ghlinn agus Louis de Paor ··· Tá píosaí filíochta scríofa di ag Biddy Jenkinson, Liam Ó Muirthile, Marcus Mac Conghail, Áine Durkin agus Joe Steve Ó Neachtain
Ba é an scéalaí cáiliúil Johnny Shéimisín Ó Domhnaill [Seán Ó Domhnaill B1] a athair agus ba í Áine Ní Dhoirnín as Cró Bheithe a mháthair ··· Chaith sé deireadh a shaoil ina chónaí lena dheirfiúr Áine agus bhí ina aonar tar éis a báis
Dúirt a bhean Áine an méid seo in An Camán 28 Aibreán 1934: ‘In 1898 he marched in the centenary processions held in commemoration of the ’98 rebellion and the following St Patrick’s Day he purchased a copy of O’Growney’s book and spent the evening poring over it ··· Phós sé duine dá scoláirí, Áine Ní Bhraonáin, i 1907 ··· Tá iontráil in DIB faoi Áine
Bhí aturnae na nAontachtóirí ag argóint in aghaidh vótaí a bheith ag Pilib agus ag Áine Ní Oisín ··· Rinne sé sin agus fuair sé féin agus Áine an vóta ··· Scríobh sé síos amhráin ó Áine Ní Threasaigh agus a deartháir Éamonn agus chuir i gcló iad in Ulster Herald i 1910–11
Phós sé Áine Nic Aodha ar 9 Feabhra 1899 ··· Bhí cónaí orthu i mBaile Liam, An Charraig Dhubh, an áit arb as d’Áine
Phós sé Áine Loddick ón Móta, Co ··· Ní raibh ach trí mhí idir sin agus bás Áine agus dheonaigh siad beirt a gcoirp do Choláiste na Máinlianna mar mhaithe le taighde; cuireadh iad ina dhiaidh sin i Seangánach, Co
Tá cuntas báis ag a iníon Áine in Waterford News and Star 20 Iúil 1990 ··· Deir a iníon, Áine, i litir chuig na húdair, go raibh glactha aige leis le fada nach bhféadfadh gach aon duine a bheith chomh tógtha sin ar fad leis an nGaeilge cheart bhlasta ná leis an ngramadach chasta
Gabha dubh a athair Liam agus ba í Áine de Barra, iníon feirmeora ó Charraig Uí Laigin, Co ··· Bhí siopa beag ag Áine i nDúglas agus an t-ainm ‘Fingerpost’ air
agus Iris Barrins, a deartháir Michael agus a deirfiúracha Áine, Monica, Patricia, agus Alice ··· Pósadh ar Ultan Macken í agus bhí triúr iníonacha acu: Caoimhe, Róisín, agus Áine; agus garpháiste amháin, Bláithín
Bhí sé pósta ar Áine de Paor
Tá mórchuid tagairtí dó sa Claidheamh i rith 1909-11: é ina mholtóir agus ina scrúdaitheoir ag feiseanna ar fud na hÉireann; é ag seinm an veidhlín ag aeraíocht i mBaile na Carraige san Iarmhí; ag seinm i gceolchoirm sa Chreagán i nGaillimh; ina rúnaí ar an bhfochoiste le breathnú isteach i meastacháin an Chonartha; dráma nua a bheith scríofa aige, Áine Ní Ruairc, a léireofaí ag an Oireachtas (4 Meitheamh 1910); é ina Ollamh Cúnta i gColáiste Chonnacht sa Spidéal; é a bheith ag breacadh síos cuid de na foinn a bhí á seinm ag Feis Chonnacht i 1910; comhfhreagras le Tomás Ó Máille[B3] ar siúl aige i dtaobh staid na teanga i gColáiste Ollscoile na Gaillimhe; gur aistrigh sé ‘The Wreath’ le Sir Julius Benedict ar mhaithe le ceolchoirm ag an Ard-Chraobh (17 Feabhra 1912); gur léiríodh dráma beag a scríobh sé i gcomhair Fleadh na Nollag—staicín áiféise a dhéanamh de dhream an Litrithe Shimplí fáth a scríofa (14 Eanáir 1911) ··· Léirigh siad a bhundráma Áine agus Caoimghín ag an Oireachtas sin agus foilsíodh é an bhliain chéanna
Áine Ní Shionnaigh (Fox) ab ainm dá mháthair ··· Phós sé Áine Nic Chionnaith, iníon le Daniel O’Kenney, 146 Sráid na Mainistreach Uach., Baile Átha Cliath, sa Leas-Ardeaglais, Sráid Mhaoilbhríde, 9 Meán Fómhair 1908 agus faoi 1909 bhí cónaí orthu ag 17 Botháin an Bhua, Cluain Tarbh
I gcuntas iarbháis (Scéala Éireann 29 Eanáir 1952) dúradh gur cuireadh oideachas uirthi i gClochar na Trócaire, Dún Garbhán, agus i gClochar Naomh Áine, Lannion, Côte du Nord sa Fhrainc
Iníon deirféar le Micí Sheáin Néill Ó Baoill [B4] ba ea an scéalaí seo; scéalaí maith freisin ba ea a máthair Áine
Phós sé Áine Colivet (d’éag 1976) 4 Meán Fómhair 1945 agus bhí iníon amháin acu, Niamh ··· Ba iníon í Áine le Michael P
Ag Cassie agus Áine amháin a bhí Gaeilge
Bhí sé pósta ar Áine Nic Pháidín ó Ros Goill
Bhí feirm ag a athair Séamus (1831–1911) i Leacain sa pharóiste sin agus b’as an bparóiste céanna dá mháthair Áine Nic Oitir (1833–1914)
Phós duine díobh, Fiachra, Áine Ní Allúin, a bhí ina riarthóir agus tamall ina cisteoir ag Oireachtas na Gaeilge, agus bhí baint acu beirt le Taispeántas Ealaíne na féile sin
Quin[q.v.]: ‘For the lengthy letter C, which appeared in three parts in 1968, 1970 and 1974 the arrangers were Maura Carney, Seán Connolly, Próinséas Ní Chatháin, Máirín O Daly [Ó Dálaigh q.v.], Pádraig Ó Fiannachta and Anne O’Sullivan [Áine Ní Chróinín q.v.]
Ó Chúige Chonnacht a tháinig muintir an scéalaí seo go Paróiste Múrach, de réir Scéalta agus Seanchas Phádraig Uí Ghrífín, 1995 in eagar ag Áine Máire Ní Fhaoláin, agus is ‘Sean-Phaidí an Chonnaigh’ a thugtaí ar a sheanathair i ngeall air sin
Aint ba ea í leis na hiriseoirí Póilín agus Áine Ní Chiaráin
Breac-Ghaeltacht ba ea an áit san am sin agus bhí Gaeilge ag a athair Seán, múinteoir náisiúnta i Scoil Fhearann na Coille, agus ag a mháthair Áine Ní Ruadhcháin
I gcló sa réamhrá a chuir sé leis na scéalta tá litir a fuair sé ó Áine Ní Dhubhghaill, cailín scoile i gCoillte Mach
Chuir Áine Nic Pheadair (Patterson) ceol leis
Go scoil de chuid an Athar Mathúin Ó Riain [B1] i gCnoc an Bhile a chuaigh Pádraig agus bhí sé ar dhuine de na fir óga a bhí ag foghlaim na teanga ó Áine Ní Dhuinneacha [q.v.]
Ba iad an cúigear eile: Aodh, Bidí, Sally, Áine agus Bell
Col seisir dó an file Áine Ní Ghlinn
Scéalaí maith duine díobh, Áine, agus a hiníonsan Bidí Sheáin Néill (d’éag ar 7 Aibreán 1991) agus a gariníon Bríd Anna
Ghlac sé páirt freisin sna drámaí a léiríodh ag an bhFeis, An Deoraí le Lorcán Ó Tuathail agus Áine agus Caoimhín le Tomás Mac Domhnaill[q.v.] (idem 2 Meán Fómhair 1910)
D’fhág sé ina dhiaidh a bhean Mairéad, a dheartháir William in Áth an Chorráin, agus a dheirfiúr Áine Ní Dhubhghaill (Wexford People 15 Bealtaine 1971)
Ba iad Cóilín Ó Conaire, feirmeoir, agus Áine Seoighe a thuismitheoirí
Ó na luathdhaichidí bhí baint aige le hobair fhoclóir Acadamh Ríoga na hÉireann, Dictionary of the Irish language (1913-76); bhí sé ina eagarthóir ginearálta ó 1953 agus chomhoibrigh le David Greene [B3], Máirín Ní Dhálaigh [q.v.], Áine Ní Chróinín [q.v.], Maud Joynt [B3] agus scoláirí eile chun fasciculi éagsúla a réiteach