File idir dhá ré é agus chumadh sé sa mheadaracht shiollabach agus i meadaracht an amhráin. Tá beagán eolais ina thaobh maille le leathdhosaen dá dhánta ag Mairghréad Nic Philibín in Na Caisidigh agus a gCuid Filidheachta, 1938. Niall Rua a bhí ar a athair agus bhí a mhuintir ina lianna ag Mag Uidhir Fhear Manach leis na céadta blian; bhí cuid díobh freisin ina bhfir léinn. Tá fianaise ann go mba lia Éamonn féin: ‘Edmond cetna Ó Coisside .i. liaigh fiosrach fior eolach’ atá mar cheann scríbhinne ar cheann dá dhánta. Do Thadhg Ó Rodaighe a chum sé roinnt dá dhánta agus do Bhrian Mag Uidhir (d’éag Deireadh Fómhair 1712), ar mhac é le Cúchonnacht Mór Mag Uidhir a thit in Eachroim (an Brian ar scríobh Ó Cearbhallán amhrán dó), an dán ‘Faoilidh Fir-Mhanach anocht’. Chuir L.C. Stern i gcló é in Zeitschrift für celtische Philologie, 1898. Tá ceathrúna as dán leis (‘Ni hionann Ultaigh is Éire’), atá i lámhscríbhinn sa Leabharlann Náisiúnta, i gcló ag Breandán Ó Buachalla in Aisling ghéar: na Stíobhartaigh agus an t-aos léinn 1603–1788, 1996.

Diarmuid Breathnach

Máire Ní Mhurchú