Líon alt a bhfuil an ghné seo luaite iontu: 43
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 Is iad na fáthanna ar mhair cáil air: go raibh ainm an léinn air féin agus ar chuid dá shinsir, cé nár de teaghlach léannta iad; go raibh meas ag filí a linne i Liatroim air agus ar an bhfoghlaim a bhí air, gurbh ina theach a bhailídís sin agus lucht léinn an cheantair agus go ndéanadh sé pátrúnacht éigin orthu; gur cumadh dosaen dán le hómós dó; go raibh teagmhálacha aige le daoine cáiliúla a linne mar Edward Lhuyd [q.v.], na deatháireacha Molyneux agus Sir Richard Cox ··· File ba ea é ach níl fáil ach ar chúpla dán dá dhéantús. Comharbaí Naomh Caillín, easpag Fhiodhnacha, ba ea a mhuintir, cé gur thuataí iad, agus bhí seilbh acu ar thailte na heaglaise i bhFiodhnach, Muintir Eolais, Co. Liatroma, anuas go dtí lár an 17ú haois ··· Gan amhras déanann Éadbhard Ó Raghallaigh[B6] cur síos air in Chronological account of Nearly Four Hundred Irish Writers, 1820 agus tá cuntas air ag Pól Breathnach[B2] in Irish Ecclesiastical Record, Meitheamh 1940 (‘The Book of Fenagh’). In Achaidh na Croise, Co. Liatroma, a rugadh Tadhg ··· Thug a sheanathair, Tadhg eile, cúig bliana tuairim an ama seo ag troid i gcúirteanna Londan ag iarraidh an talamh a bhaint ó John Richardson, easpag Protastúnach Ard Acha. I 1683 scríobh sé cuntas ar chontae Liatroma i gcomhair an atlais mhóir a bhí beartaithe ag Moses Pitt ··· Tháinig muintir Fhionnuala ar ais go Liatroim in éineacht leis i 1694
Ach dar le duine de na seanchaithe deireanacha i nGleann Gaibhle gurbh é Gleann Fearna i gContae Liatroma a áit bhreithe ··· Tar éis dó tuairiscí an bhéaloidis agus eile a scagadh tá Ó Buachalla sásta gur sa chuid de Bhréifne a bhí i bhFear Manach a rugadh é ach gurbh i Liatroim agus sa Chabhán a chaith sé a óige agus cuid dá shaol ··· Tá Bréifne ag cuimsiú Liatroma agus an Chabháin agus, ó thaobh na litríochta de, cuid de Fhear Manach
Chill Dara, agus Loch Airinn, Co. Liatroma, a athair; luaitear in Burke ceithre heastáit a bheith ag Henry John agus go raibh sé ina ghiúistís agus ina Ardsirriam san dá chontae agus go raibh gaol gairid aige leis an tríú hIarla Liatroma (a feallmharaíodh 2 Aibreán 1878 in aice le Baile na nGallóglach, Co ··· Tar éis seirbhíse i dteampall Eaglais na hÉireann adhlacadh é i bhFarnocht, Co. Liatroma
De réir Dhaonáireamh 1911 bhí na daoine seo a leanas ag cur fútha i nDromad, Co. Liatroma: Seaghán Ó Beirn (30); Eithne, Bean Uí Bheirn (38); Caitlín Nic Gabhann (27) ··· In aiste aici in Inis Fáil, Meán Fómhair 1908, thagair sí do 500 páiste a bhí ag foghlaim Gaeilge i Londain agus i 1909 bhí sí i bhfeighil naonúir díobh sin ar feadh coicíse i gCloich Chionnaola. Ceapadh ina múinteoir taistil i ndeisceart Liatroma í an bhliain chéanna agus dúradh in An Claidheamh Soluis 15 Eanáir 1910: ‘The London Gaelic League has justified its existence, if in no other way, by the number of exceptionally fine workers it has given back to Ireland...
Bhí sé ag múineadh sa Chlár agus i gceantar Charraig Álainn i Liatroim agus is i Scoil na mBráithre in Ascaill Dhún Uamhair, Baile Átha Cliath, a bhí sé nuair a d’fhostaigh an Roinn Oideachais é chun bheith ag obair ar fhoclóir Béarla-Gaeilge Thomáis de Bhaldraithe[q.v.]
Bhí contaetha Shligigh, Liatroma agus Ros Comáin ina chúram
Bhí cuid de chontaetha Ros Comáin, Shligigh agus Liatroma faoina chúram freisin
Bhí sé in aghaidh iomaitheoir a dhul suas i bhfothoghchán Liatroma i 1907
Tharla dó nár thug sé an ghnáthchuairt cúirtéise ar an easpag agus d’éirigh sé as a phost nuair a bhíothas ar tí a aistrithe go Béal an Átha Mhóir i Liatroim, áit a raibh meas áitribh pionóis air i measc cigirí
Dar le Donncha Ó Súilleabháin (Na Timirí i ré tosaigh an Chonartha 1893-1927, 1990) gur i gCabhán, Liatroim, Aontroim agus Dún na nGall a bhí sé ag obair ar dtús
Is mar seo a bhí an teaghlach i Sord i nDaonáireamh 1901: Mary Anne, feirmeoir, baintreach, a rugadh i gContae Bhaile Átha Cliath, Gaeilge agus Béarla aici; Mary Teresa, a hiníon (31), agus Edward Stephen, a mac (24), a raibh Gaeilge ag an mbeirt acu; Brid Rooney (23), oibrí a rugadh i gContae Bhaile Átha Cliath agus Gaeilge aici; Thomas Kerrigan (82), oibrí, baintreach fir, a rugadh i gContae Liatroma, ar Ghaeilge amháin a bhí aige
Tuairiscíodh in Fáinne an Lae 28 Meitheamh 1924 go raibh sé ar dhuine de fheitheoirí na nua-Ghaeltachta a bhíothas le bunú i mBaile Átha Cliath. Bhí sé ina Choimisinéir Riaracháin ar Chontae Liatroma agus ar bhoird sláinte Ros Comáin agus an Longfoirt ó 1923 go 1926
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 Sagart paróiste Chluainín Uí Ruairc, Co. Liatroma
Turas é a rinne sé go minic i rith a shaoil agus chuir sé aithne ar dhaoine mar Mhuircheartach óg Ó Súilleabháin (d’éag 1754), Cathal Ó Conchubhair[q.v.], Conchubhar Ó Domhnaill, Caitliceach a raibh eastát aige i Liatroim agus a bhí i dteideal a bheith ina iarla ar Thír Chonaill, dar lena mhuintir, agus ar Iarla Chinn Mara
Is é an cleas magaidh a d’imir Mac Cába ar Chearbhallán ba chúis leis an marbhna a chum seisean air; casadh ar a chéile iad in aice le reilig Fhíonach i Liatroim agus ní raibh a fhios ag Cearbhallán cé a bhí aige agus d’fhiafraigh de cad iad scéala na dúiche
Is dóigh leis an Súilleabhánach gur do Bhrian na Múrtha Ó Ruairc agus dá fhéile a chaitheadh sé le daoine ina chaisleán i nDroim dhá Thiar, Co. Liatroma, na tagairtí san amhrán
I gCúige Chonnacht a rugadh é, i gContae Liatroma, b’fhéidir, mar a bhfaightear an sloinne sin go fóill. Bhí sé ina mhac léinn i Lováin i 1621 agus oirníodh é 19 Feabhra 1622
B’as ceantar an Neidín i gCiarraí é ó cheart agus b’as Co. Liatroma dá mháthair Mary Carey
Michael Lyons, maor seilge as Gleann Fearna, Co. Liatroma, a athair agus Annie McKee as Port Chluain Eoghain, Co
Cainteoir dúchais Gaeilge ba ea é agus tuairim 1900 thosaigh sé ag múineadh faoi Chonradh na Gaeilge i mBealach an Doirín agus ar fud Mhaigh Eo, i Sligeach agus i Liatroma
Phós sé Bríd Ní Chanainn as Garbhach, Co. Liatroma, i 1943
an Longfoirt, ar dtús, i 1903, ina churáideach i gceannas ar Dhroim Seanbhó i gContae Liatroma agus ina reachtaire i gCaisleán Uí Chonchubhair i 1905
Ar a bhealach chun na scoile théadh sé ar Aifreann i bparóiste Naomh Treasa mar a raibh cónaí ar lánúin dar sloinne Ó Murchú arbh as Droim Seanbhó i gContae Liatroma dóibh
Bhí Cainneach Ó Maonaigh ar dhuine de na nuascoláirí Proinsiasacha ba thábhachtaí. I nDroim Seanbhó, Co. Liatroma, a rugadh é ar 13 Feabhra 1911
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 I Maothail, Co. Liatroma, a rugadh é 25 Nollaig 1879
Dhá bhliain ina dhiaidh sin fuair sé post buan i gContae Liatroma
Chaith sé tamaill i mbun oibre in Ardcharn i Mainistir na Búille, i gCoill an Ghairr i gContae Liatroma, i gClóirtheach in Uíbh Fhailí, agus i nDroim Tairbh i gCorcaigh
Faoi Bhealtaine 1917 bhí sé ag timireacht i gContae Liatroma agus sa bhfómhar chuir an Coiste Gnó i gceannas ar Ghaillimh agus Ros Comáin é
I gContae Liatroma a rugadh ise tuairim 1860 agus ba Úgóinigh i Loch Garman a muintir
Dúirt sé féin uair gur chuala sé Gaeilge dhúchais i ngach contae in Ulaidh ach amháin Fear Manach. Chaith sé an bhliain scoile 1940-41 ina mháistir cúnta i gColáiste Naomh Columba agus chaith tamall maith den bhliain ina dhiaidh sin ag obair i bparóiste Chluainín Uí Ruairc, Co. Liatroma
Liatroma, 26 Nollaig 1956 agus bhí iníon agus seisear mac acu.
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 Duine tábhachtach é i gcúrsaí logainmníochta agus teangeolaíochta, i gCúige Uladh go háirithe, agus, i gcás chanúintí an Bhéarla, sa Chabhán, i Liatroim, Dún na nGall, Muineachán agus Lú
Luann ‘N.Ó.G.’ Liatroim freisin mar chuid eile de chúlra a mhuintire
Ó Caithnia[B8] 18 cuntais a rinne sé a thaifeadadh i Ros Comáin, Uíbh Fhailí, an Longfort, an Iarmhí agus Liatroim
Bhí Éireannaigh ó theorainneacha Liatroma, Shligigh agus Ros Comáin ag cur fúthu in Janesville ó lonnaigh fear de mhuintir Shioradáin ón dúiche sin ann i bhfad rompu
O’Connor ar leabhar Patrick Kavanagh; The loves of Cass Maguire (1967) le Brian Friel; Famine (1968) le Tom Murphy; Philadelphia here I come (1972) le Brian Friel; Tagann Godot (1990) le Alan Titley. In 1955 phós sé Caroline Ní Shiaráin ó Chora Droma Rúisc, Co. Liatroma, bean a bhí gaolmhar le Seán Mac Diarmada, laoch 1916
Phós sé Máire Mhaguidhir ó Fhear Manach ar ball; bhí feirm bheag acu in aice le Maothail i gContae Liatroma agus rugadh mac agus seachtar iníonacha dóibh
Tá i gcló ag Mhág Craith tagairtí suimiúla as teistiochtaí a tógadh 1712–14 go bhfacthas é anseo is ansiúd i Sligeach agus i Liatroim ag feidhmiú mar shagart
In aice le Cluainín, Co. Liatroma, atá Larkfield. Mac ba ea é le Conall Ó Domhnaill, Tiarna Leifteanant Chontae Dhún na nGall le linn Shéamuis II, agus Gráinne Ní Dhomhnaill, iníon leis an Ruairí Ó Domhnaill sin ar gharmhac é le Niall Garbh Ó Domhnall (1569–1626)
In History of the town and county of the town of Galway, 1820 deir James Hardiman[B6] gurbh é a bhí ann ‘abbot of Kilmannock’ agus ‘proctor for the chapter and clergy of Tuam’ agus go raibh sé ag Sionad Jamestown, Co. Liatroma, i 1650
Ba í a mháthair Úna Nic Raghnaill (Magranell), Sí Beag, paróiste Chill Tiobrad, Co. Liatroma
Chill Chainnigh, agus seacht mbliana go leith i gCarraig Álainn, Co. Liatroma
Anuraidh chaith mé bliain ar an Chreagán i gContae na Gaillimhe’ (as an litir chuig Ó Droighneáin); síltear gur dheacair dó post buan a fháil i ngeall ar a phoblachtachas ach síltear freisin gurbh í an mhúinteoireacht faoi deara an cliseadh néarach a bhain dó i gContae Liatroma timpeall an ama sin