Líon alt a bhfuil an ghné seo luaite iontu: 62
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 ‘Cuimhnigh ar an mball seo [Doire an Chairn] an fhaid a mhairfir ··· Bhí a dheartháir Muircheartach ag déanamh ionaid dó i scoil Dhoire an Chairn i rith an ama sin. Bhuaigh sé duais chuimhneacháin Philib de Barún mar gheall ar a fheabhas a bhí staid na Gaeilge sa scoil i nDoire an Chairn (idem 28 Iúil 1906) agus an bhliain chéanna sin d’éirigh leis i scrúduithe Choláiste na Mumhan ··· Toghadh é ina leasuachtarán ar an gCumann Dátheangach a chuir Tomás Ó Colmáin [q.v.] ar bun (idem 19 Márta 1910) agus bunaíodh craobh i nDoire an Chairn (idem 14 Aibreán 1910). Is mar seo a bhí an teaghlach nuair a rinneadh Daonáireamh 1911 ··· D’éag Seán 26 Bealtaine 1921 tar éis dó dul thar fóir air féin ag cabhrú le hÓglaigh i nDoire an Chairn chun carr dá gcuid a thabhairt trí bharacáid
Mhaíodh sé gurbh é féin an chéad bhreitheamh ó plandáladh Ulaidh a rinne a chúirt a stiúrú trí Ghaeilge ar fad. I Machaire Rátha, Co. Dhoire , a rugadh é ar 11 Meán Fómhair 1880 ··· Aontroma, anuas go 1920 agus ansin i mBaile na Croise, Co. Dhoire ··· Rugadh seachtar clainne dóibh. Sheas sé do Shinn Féin i nDoire Theas in olltoghchán 1918 agus in Aontroim i 1921 ··· Chaith sé tamaill i bpríosún i nDoire agus i mBaile Coinnleora
D’aistrigh an teaghlach go Doire agus chaith Séamus tamall ina phrintíseach i siopa éadaitheora ansin ··· Ó 1891 go 1894 is ag múineadh i Scoil na mBráithre i mbaile Thiobraid Árann a bhí sé, i gColáiste Choilm Cille i nDoire 1894–97, i gColáiste Adhamhnáin i Leitir Ceanainn ó 1897 go 1921 agus ansin go ceann trí bliana i gColáiste Choill Chluana Gabhann ··· Craig, an siopa éadaitheora i nDoire, chuaigh Séamus ag obair ann go ceann tamaill ··· Craig, Doire, a d’fhoilsigh sé cinn dá leabhair
I gcathair Dhoire a rugadh é 16 Eanáir 1950 ··· B’as Doire freisin dá athair John Shiels, gréasaí, agus dá mháthair Nora Doherty, a mhair i ndiaidh Sheáin ··· Bhí ceathrar deirfiúracha aige agus beirt deartháireacha ar duine díobh Pádraig Ó Siadhail, údar, eagarthóir, scoláire. Cuireadh bunscolaíocht air i Scoil na mBuachaillí, Sráid Héilean, Doire, agus meánscolaíocht i gColáiste Choilm, Doire
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 Chuir an sagart seo le chéile taisce luachmhar de scéalta, paidreacha dúchais, amhráin, logainmneacha, seanfhocail agus de Ghaeilge sheanchainteoirí dúchais cheantar Bhaile na Scríne, Co. Dhoire, sa leath tosaigh den 20ú haois ··· Seachas an aiste ‘Gaidhilg Chonndae Dhoire’ in Irisleabhar Mhaigh Nuad, 1923/24 níor fhoilsigh sé aon rud agus b’fhéidir gurbh é sin an fáth gurbh annamh a luaití a ainm. Ar 22 Bealtaine 1897 (Irish-born Secular Priests in Scotland 1829-1979, 1979 le Bernard Canning) a rugadh é i nGleann Gamhna, Baile na Scríne, Co. Dhoire ··· Bhí Gaeilge ag an bpríomhoide, Seosamh Mac Giolla Bhríde; bhí seisean ar dhuine den bheirt a bhí ag múineadh Gaeilge i scoileanna an pharóiste i 1901. Bhí beartaithe aige dul le sagartacht agus chuige sin bhí sé á ullmhú go príobháideach ag Peadar Mac Con Mí [q.v.] i mBaile na Croise roimh dhul dó go Coláiste Cholm Cille i nDoire
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 Rugadh é ar 3 Feabhra 1907 ag 50 Sráid Duke, Doire ··· B’as Co. Dhoire dó agus bhí sé 75 bliana d’aois ··· D’éag sé ag 22 Ardán Cluny, Doire, 5 Nollaig 1979
Oifigeach custaim agus máil ó Chiarraí ba ea Beirt Fhear agus ó 1897 go 1908 is i nDoire a bhí sé ach bhí tamall caite aige ag múineadh ranga i Béal Feirste ··· Tá tuairim ag a mhac gur chaith Éamonn tamall i nDoire i dtús an chéid ··· Ach tá an áit sin 36 míle ó Dhoire mar a raibh ‘Beirt Fhear’ ina chónaí. Bhí spéis ag bean de mhuintir Hutton san athbheochan: b’fhéidir gurbh í Mary Hutton í, an bhean a d’aistrigh an Táin, nó Mrs Margaret Hutton a thug tacaíocht airgid do Scoil Éanna
Tuairiscíodh 4 Meán Fómhair 1917 é a bheith i gceannas ar Dhún na nGall, Tír Eoghain, Doire, agus Aontroim agus ar 17 Samhain gur faoi Shéamus Ó Glasáin a bheadh an chuid eile den chúige. In Fáinne an Lae 20 Iúil 1918 tá tuairisc gur pósadh é 9 Iúil 1918 ar Eibhlís Nic Con Uladh, iníon le Francis McCullough, feirmeoir sa Chaisleán Glas ··· Go ceann ceithre mbliana bhí sé i ngéibeann i nDoire, dar le tuairisc in Irish News 6 Aibreán 1949, i dTeach na mBocht i Latharna agus ar an long Argenta
In olltoghchán na bliana sin bhuaigh sé suíocháin i nDoire agus Ollscoil na hÉireann ··· Dúirt Thurneysen[q.v.] go mba thírghrách an mhaise d’aon rialtas Mac Néill a chur i bpríosún gach bliain ar feadh naoi mí! San olltoghchán ar 24 Bealtaine 1921 toghadh é arís i nDoire agus san Ollscoil
Dhoire a shíolraigh siad agus ba ghnách le muintir an cheantair, ainneoin an litrithe, an sloinne a fhuaimniú i gcónaí mar fhocal dhá-shiollach ··· Dá bhrí sin ghlac Énrí Ó Tuathghaile [1837–1926] an litriú Tohall chuige féin i mBéarla—is cosúil gur sliocht as an Monasticon Hibernicum faoi Dhisert Uí Thuathghaile i gContae Dhoire a bhí i gcló san I.E.R., 1871–72, a thug air an t-athrú a dhéanamh’
Sa Chreig Mhór in aice le Garbhachadh, Co. Dhoire, mar a raibh feirm ag a athair Brian, a rugadh é ··· Cheannaigh Easpag Dhoire, Frederich Augustus Hervey, Iarla Bhriostó, teach dó in Aird Mhic Giollagáin i nDoire
Bhí plean acu chun scoileanna a bhunú i dTír Eoghain, Doire agus Dún na nGall, scoileanna nach gcuirfeadh isteach beag ná mór ar chreideamh na ndaltaí ··· D’éag sé 10 Bealtaine 1888 agus cuireadh é i reilig Choill Liag, Doire.
Bhí cuid dár bhailigh sé i gcló i bpáipéar i nDoire agus in An Gaodhal ··· Chuir Antoine an scéal chuig páipéar i nDoire gan aon mhoill
Is cinnte gurbh é Séamus an t-aon duine díobh i measc na n-oifigeach Custaim is Máil. Oíche an Daonáirimh i 1901 bhí cónaí air féin, James Duncan, lena bhean agus a thriúr iníonacha, ag I Ardan Clifton, Cúil Raithin, Co. Dhoire ··· A chomhghleacaithe sa Chustam is Mál, Peadar Mac Fhionnlaoich[B1] agus Pádraig Ó Séaghdha (1855–1928) [B1] a mhúin an teanga dó i ranganna na heagraíochta. Faoi 1898 bhí ardú céime faighte aige agus é ag obair i gCúil Raithin, Co. Dhoire
through the length of my childhood lonely,/ Throughout the toilsome hours of my schooling days,/ No mention of thee was made unto me, save only/ By speakers in heedless scorn or in harsh dispraise.” Bhí sí tamall i gColáiste Mhag Aoidh i nDoire agus ann a cháiligh sí mar mheánmhúinteoir ··· Bhí baint mhór aici leis an dráma Gaeilge (“dealbh-chluth”) Naomh Pádraig ag Teamhair a chuir an Conradh ar siúl i Halla Naomh Muire i mBéal Feirste ar 17 Márta 1899 agus ar Luan Cásca i Halla Cholm Cille i nDoire
D’aistrigh an chlann go dtí Baile na Croise, Co. Dhoire, nuair a bhí Cathal an-óg agus is ann a chuaigh sé ar scoil ··· Mhúin seanmháistir scoile san áit beagán Gaeilge dó agus tugadh misniú breise dó i gColáiste Cholmcille i nDoire
B’as Baile na Scríne, Gleann Concadhain, Co. Dhoire, dá mhuintir go léir ··· I 1911 phós sé Mary Cecilia Farren, iníon le úinéir monarcha léinte i Machaire Fíolta, Co. Dhoire
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 Ag 29 Bóthar na Trá, an Charraig, Doire, a rugadh an scoláire Froinsiasach seo 7 Lúnasa 1916 agus John a baisteadh air ··· Cuireadh meánoideachas air i gColáiste Cholmcille i nDoire sula ndeachaigh sé isteach sna Froinsiasaigh i gCill Airne i 1933
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 Ach oiread le Pádraig Ó hEaráin [q.v.], bhí Seán Mac Diarmada ina dheisceabal ag Peadar Mac Con Mí [q.v.] i mBaile na Scríne, Co. Dhoire ··· De réir mar a bhí na seanGhaeilgeoirí i Móin na nIonadh ag fáil bháis, ba mhó de Ghaeilge Neidí Frainc Mhic Grianna [B4] i Rann na Feirste a bhreac Seán sna nótaí. Bhí sé ar dhuine de bheirt chomhfhreagróirí a bhí ag an Choimisiún Béaloideasa i gContae Dhoire agus, i measc na seod atá ar thaifead uaidh, tá cur síos ar ghnó an phoitín agus ar dhéantús an innealra chuige, tionscal a raibh scil ag gaibhne Bhaile na Scríne ann
I Sráid Brook, Cúil Raithin, Co. Dhoire, a rugadh é (Francis Joseph William) 23 Bealtaine 1916 ··· Ba iad a thuismitheoirí Patrick Mac Larnon, máistir stáisiúin, Muine Mór, Co. Dhoire, agus Nellie Toner
Bhí cáil ar shagart eile dá shloinne as a chuid filíochta san am nach raibh ach Gaeilge le cluinstin fá dheisceart Dhoire, is é sin, Tadhg Ó Brolcháin, mac dearthár don Bhráthair Bán (tá cuimhne fós airsean faoin ainm Friar Bán). Rugadh Tomás sa tSraith Mór i mBaile na Scríne sa bhliain 1887, duine de cheathrar sagart as an aon chlann amháin ··· Ba é a chuir bail ar an chéad eagrán de Maicín le Fionn Mac Cumhaill [Maghnus Mac Cumhaill B5] a d’fhoilsigh Cumann Liteartha Chúige Uladh i nDoire
Bhris sé cath faoi thrí i nDoire agus in Aontroim ar Stewart i 1642 ··· Chúlaigh sé siar go Doire nuair a shroich arm Albanach Robert Munro Aontroim agus bhí in arm Fhéilim Uí Néill nuair a bhuaigh Monro orthu in aice le Ráth Bhoth 16 Meitheamh 1642. B’fhéidir gur gortaíodh sa chath sin é mar ní aithristear a thuilleadh air gur chuir sé 1,600 saighdiúir, ar Dhomhnallaigh agus fir de bhunadh na hAlban in Éirinn a bhformhór mór, ar bord loinge sa Phasáiste i bPort Láirge le dul go hAlbain
Gabhadh é i bhfómhar 1940 tar éis dó a bheith ar a choimeád ó thús na bliana sin agus bhí sé ina imtheorannaí i bPríosún Bhóthar na Croimghlinne agus i bPríosún Dhoire go dtí an 8 Nollaig 1945 ··· I bhfómhar 1942 aistríodh é féin agus cuid mhór de na himtheorannaithe go príosún Dhoire agus bhí siad ann ar feadh dhá bhliain
Cé is moite de thamaill ghairide i Lios Liath, Doire, agus i dTulach Mhór is ag múineadh i mbunscoil ina pharóiste féin i gcathair Ard Mhacha a chaith sé an chuid is mó dá shaol; bhí sé ina phríomhoide ann ó thart ar 1957
Is cineál scáil é de phairtí Lucht Oibre Shasana...’. In Dáithí Ó hUaithne: cuimhne cairde tá cuntas aige ar ar tharla an lá cinniúnach 5 Deireadh Fómhair 1968 i nDoire dó féin agus dá chomrádaithe, Liam de Paor agus Dáithí Ó hUaithne
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 An duine ba mhó a thug oidhreacht Ghaeilge Dheisceart Dhoire slán go glúin eile, don Athair Pádraig Ó hEaráin [q.v.] ina measc
Ní dóigh go mbacfadh sé lena mhacasamhail a sholáthar i dtaobh na hÉireann murach gur ceapadh é ina easpag ar Dhoire i 1718
Tuairimítear gur faoi thionchar cibé duine a thairg scolaíocht dó sa Chaisleán Rua in aice le Doire a tharla sin
Throidfeadh Sir Seon i nDoire, i mBaile Átha Luain agus i Luimneach agus d’imeodh ar deoraíocht chun na Fraince i ndiaidh Luimnigh (tá cuntas ar a bheatha ag Richard Hayes in A Biographical dictionary of Irishmen in France, 1949)
Chaith sé téarma de 1917 i gColáiste Cholm Cille, Doire, ach cuireadh as é; dhealródh gur mheas na húdaráis é a bheith ró-easumhal
Cuireadh oideachas air san Ómaigh agus i gColáiste Choilm i nDoire
Bhí sé pósta ar Mháire Nic Giolla Easpaig ó Dhoire agus bhí iníon agus triúr mac acu.
Bhailigh sé ceolta freisin i Rann na Feirste, Bun Cranncha, Teileann, Gleann Cholm Cille, Gaoth Dobhair, Machaire (Doire) agus Toraigh
Bhí ministir Preispitéireach i Léim an Mhadaidh, Doire, agus tugadh bóthar dó toisc go raibh sé ag iarraidh a chomhchreidmhigh agus Caitlicigh a thabhairt chun athmhuintearais
I dTaobh na hAbhann i gCathair Dhoire a rugadh é 11 Eanáir 1910; bhí gnó grósaera agus tábhairne ag a mhuintir ann
Ghlac Pádhraic Learaí páirt i gCogadh na Saoirse i gConamara; mar is léir ar chuid dá amhráin, chaith sé téarmaí i bpríosún i nGaillimh agus i nDoire
Maidir leis an gceol a chum sé, cuimhnítear ar an bhfonn mall i gcuimhne na ndaoine a maraíodh i nDoire, Domhnach na Fola 1972 agus ar ‘An Ghailseach’ a chum sé le grá do Luci. Gheofar gearrchuntais ar a shaol in The Irish Times 13 Deireadh Fómhair 2007 agus in An Phoblacht 11 Nollaig 2007
Chaith sé breis is trí bliana i bpríosún, i mBéal Feirste ar dtús agus ansin i nDoire
Is beag a shamhail sé, mar a d’admhaigh sé, go mbeadh sé féin ag obair sa choláiste céanna mar mhúinteoir rince, seanchais agus teanga ar feadh tréimhse daichead bliain ina dhiaidh sin. D’fhág John an scoil in 1935 agus d’imigh ar fostú ar an Lagán mar a thugtar ar an cheantar a chuimsíonn oirthear Dhún na nGall, iarthar Thír Eoghain agus deisceart Dhoire
Aontroma a rugadh Mairéad ar 15 Bealtaine 1942, an tríú duine de chúigear le David Kennedy, múinteoir fisice a raibh cáil air mar staraí, agus Margaret O’Hagan, bunmhúinteoir de bhunadh Chontae Dhoire
Chuaigh Tadhg amach ar pinsean i 1934. Tá dúthracht Thaidhg timpeall na Gaeilge soiléir i gcaint a thug sé uaidh ag comhdháil de mhúinteoirí i nDoire in Aibreán 1900
In 1899 léiríodh The Passing of Conall, dráma a leagtar ar an Athair Ó Gramhnaigh go hiondúil, i mBéal Feirste agus i nDoire
Le súil go gcuirfí i ngéibheann é thug Niall cuairt ar an mbeairic i nDoire ach bhí an fhíneáil íoctha gan fhios ag duine anuasal éigin. Casadh Niall agus Liam Ó Connacháin, tuairisceoir ag anDerry People, ar a chéile i 1935 agus chabhraigh Liam leis chun Dírbheathaisnéis, 1939, a scríobh
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 Ag 3 Sráid Bishop, Doire, a rugadh é ar 17 Eanáir 1872
Deirtear go raibh post múinteora scoile aige ar feadh tamaill i nDoire ach gur chaill sé é toisc nach dtógfadh sé móid dílseachta don stát
XVII (1947). I nDoire a rugadh Harry in 1889 ach is sa Teampall Mór, Co
Muimhnigh an chuid ba mhó acu ...” Chaith sé deich mbliana i nDoire sular aistríodh go Béal Feirste arís é
B’as Doire na Sagart dósan agus i mBaile Mhic Íre a rugadh an mháthair Polly Cronin (nó Máire Ní Chróinín)
Dhéanadh sé obair freisin ag feiseanna in Inis Ceithleann, Doire, Londain, Birmingham ..
I gCill Ria, Cúil Raithin, Co. Dhoire, a rugadh é [Bernard Fitzpatrick] 13 Meitheamh 1888
Post páirtaimseartha ba ea é agus bhí sé ina churáideach sna Sé Bhaile, Co. Dhoire, ó 1843 go 1845
Is nuair a bhí sé ar stáisiún i gcathair Dhoire a rugadh Edward
Fuair sé post faoin gcóras gairmoideachais agus bhí ag múineadh i Mainistir na Féile, i gCnoc an Doire agus sa Chaisleán Nua Thiar
Bhí sé pósta ar Eilinóir, iníon le Seán Ó Dochartaigh as Doire
Ba chraobh de mhuintir Chatháin iad agus anuas as Doire, b’fhéidir, a tháinig siad
I nDoire na Sagart, Baile Bhuirne, a bhí cónaí air agus i nDaonáireamh 1911 cuireadh síos go raibh sé féin agus a bhean Mary pósta le 47 bliana, agus go raibh cúigear den naonúr a rugadh dóibh beo
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 I nDoire Eidhneáin i gceantar Mhuine Mór, Co. Dhoire, a rugadh é 12 Deireadh Fómhair 1890
Chill Mhantáin, a rugadh í ach is i nDoire a chaith sí an chuid is mó dá hóige
I Lios na Muc, Machaire Rátha, Co. Dhoire, a rugadh é ar 15 Márta 1879
B’as Co. Dhoire don athair agus dhearbhaigh sé ar fhoirm Dhaonáireamh 1911 go raibh Gaeilge aige
Bhí a hathair, James Smyth, ina mhinistir Preispitéireach sa Chros Ghearr in aice le Cúil Raithin, Co. Dhoire
Bliain roimhe sin rinne sé rince ag an ‘Glasgow Exhibition’. Is iomaí uair a bhain sé feidhm as an mbua rince a bhí aige nuair a ceapadh é mar thimire Gaeltachta i nDún na nGall, i nDoire agus i dTír Eoghain