Líon alt a bhfuil an ghné seo luaite iontu: 55
Chill Dara ··· Nuair a d’éag Máire, dúradh in Leinster Leader gur chaith sé tamaill ina mhúinteoir náisiúnta i gCluainGhuaire, sa Ráth Mhór agus in Áth Garbháin, iad go léir i gCill Dara ··· Ón lá sin anuas, tá sí ag obair gan staonadh, agus ní miste a rá gur mó atá déanta ar son na teanga aici ná mar atá ag muintir Chill Dara eile go léir curtha i dteannta a chéile ··· Rud eile atá déanta aici, coiste ceantair de Chonradh na Gaeilge a chur ar bun i gContae Chill Dara ··· Tá sí curtha i reilig Bhaile an Bharóidigh, Co. Chill Dara.
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 I Maigh Nuad, Co. Chill Dara, a rugadh é 5 Feabhra 1866 ··· Bhí sé gníomhach in aghaidh an Choinscríofa agus toghadh é i gCill Dara in olltoghchán 1918
Bhí Úna ina huachtarán freisin ar chraobh na hÉireann de War Resisters’ International. Nuair a d’éag a fear céile, chuaigh an chlann chun cónaithe i gCill Dara ··· Bhunaigh sí craobhacha den Bhantracht i gCill Dara agus i gCill Chainnigh
Sa Tobar in aice leis an Nás, Co. Chill Dara, a rugadh é ··· D’éag sé ar 3 Márta 1738 agus cuireadh sa Tobar, Co. Chill Dara, é. Tá tuilleadh eolais faoin mbeatha seo ar fáil ar http://dib.cambridge.org/ »
Ba é Henry John Beresford Clements, Cill an Dúin, Cill Droichid, Co. Chill Dara, agus Loch Airinn, Co ··· D’inis sé do Mhac Eoin gur le linn dó a bheith ina othar i dteach banaltrais i Sasana a casadh air fear as Cill Dara a thug eolas dó ar stair na hÉireann agus a mhúin beagán Gaeilge dó
An aidhm a bhí acu, Gearóid, leasdeartháir óg Thomáis an tSíoda (a cuireadh chun báis i dTúr Londan 3 Feabhra 1537) a bheith ina Iarla ar Chill Dara, faoi deara an chomhghuaillíocht láidir seo idir taoisigh Gael agus Gall ··· Iarla Chill Dara; d’fhág sin ina chomhchaomhnóir é ag Gearóid, an 1ú hlarla, rud a dhaingnigh an caidreamh le Con Ó Néill agus na taoisigh eile
Laoise, gar don teorainn le Cill Dara, a bhí cónaí ar a athair, Michael Delaney, oibrí ginearálta, agus a mháthair Jane Hughes, nuair a rugadh é 6 Aibreán 1942 in Ospidéal Chontae Laoise, dar leis an taifead beireatais ··· Nuair a bhí Micheál trí bliana d’aois d’aistrigh an teaghlach go ceann de na tithe tuaithe timpeall ar Chaisleán Chill Chá, trí mhíle ó Dhíseart Diarmada, Co. Chill Dara
Le linn a shaoire gach bliain, bhailíodh sé i gContae Chiarraí, i gContae an Chláir, i gContae Chill Dara agus sna ceantair Ghaeltachta go léir ··· Ó 1950 amach, bhí sé ina chisteoir ag ord na mBráithre Críostaí. B’éigean dó éirí as an múinteoireacht ar deireadh agus bhí sé ina chónaí i dteach an oird i gCill Choca, Co. Chill Dara
I gColáiste Belvedere a bhí Deasún i dtosach báire ach, nuair a d’éag a athair agus gan ach 12 bhliain d’aois ag Deasún, fágadh an teaghlach i mbochtanas go tobann agus deir a mhac Caoilte gur aistríodh Deasún go scoil chónaithe sa Droichead Nua, Co. Chill Dara. Bhí sé in Arm na hÉireann i rith éigeandáil 1939–45. ‘Part timers were called up soon after the declaration of war, to become an integral part of the Army ··· San aiste ‘Brúnaigh, Briainigh agus Breatnaigh’ (Lá, 10 Aibreán 1992) tá cuntas aige ar an éagóir a rinne an stát ar a mhac Osgur nuair a cuireadh é i bpríosún Phort Laoise ar feadh bliana go leith in 1978 faoi airgead a robáil as traein sna Solláin, Co. Chill Dara, in 1976, coir nach raibh aon bhaint aige leis
Bhí sé ina dhiaidh sin i gColáiste Dhroichead Nua, Co. Chill Dara ··· Ní mór cuimhneamh gurbh in aontíos lena mháthair altrama Úna Uí Dhíosca (d’éag 1958), scríbhneoir Gaeilge, i gCill Dara agus ansin i gCill Mocheanóg in aice le Bré, a bhí cuid mhaith dá shaol caite aige agus gur mhaith agus gur bhinn a bhí sé in ann Gaeilge a labhairt
Ach ina áit sin fuair sé post mar mhúinteoir taistil i gConradh na Gaeilge agus bhí ag obair i gContae Chill Dara ··· Tuairiscíodh in Sinn Féin 9 Samhain 1909 go raibh sé i gContae Laoise, i gContae Cheatharlach agus i gContae Chill Dara agus gur chuir sagart paróiste an Tulaigh ina aghaidh nuair a rinne sé iarracht ar chraobh a bhunú ansin. D’éirigh sé as an timireacht i 1910 agus bhí ina oide Gaeilge i gColáiste na gCistéirseach i Ros Cré ar dtús agus ansin, anuas go 1919, i Mungairit
Luaitear Mainistir Eimhín, Co. Chill Dara; Port Láirge; Corcaigh agus an Róimh
Thug scoláireacht go Coláiste Phádraig, Droim Conrach, é agus thosaigh ar a cheird mhúinteoireachta i Léim an Bhradáin, Co. Chill Dara, i nGleann Beithe, Co
Chaith sé tamaill ag múineadh i gColáiste na bhFiann agus i gColáiste Bhreacain’ (Ó Lubhlaí). Bhí baint aige le hÓglaigh na hÉireann sna 1930idí agus gabhadh agus cuireadh i ngéibheann é ar an gCurrach i gContae Chill Dara i 1940
I gCuanach, Cairbre, Co. Chill Dara, mar a raibh dhá fheirm ag a athair Henry Joseph Bourke, a rugadh é 8 Aibreán 1895
Aistríodh as sin é go dtí an Droichead Nua, Co. Chill Dara, mar a raibh Todd Andrews (1901-85), Séamus Ó Grianna [B2], Seán MacBride (1904-88), agus Aodh de Blacam [B1] in aon champa leis
Ó 1950 go 1955 bhí sé san Fhorrach Mhór, Co. Chill Dara, agus anuas go 1960 i bparóiste Naomh Eoin i gcathair Chorcaí; bhí sé ag feidhmiú freisin mar shéiplíneach ag mic léinn Choláiste Ollscoile Chorcaí
As sin chuaigh sí go dtí an Coláiste Oiliúna i bPlás Chill Dara i 1937
Sa Nás, Co. Chill Dara, a rugadh é 15 Deireadh Fómhair 1921
Is mar seo a bhí an teaghlach in Bellevue Demense, Deilgne, i nDaonáireamh 1911: Michael Sweeney (51 bliain d’aois), gníomhaire árachais a rugadh i gContae Chill Dara; a bhanchéile Mary (29), a rugadh i gContae Chill Mhantáin
Bhí fadhb ólacháin ag cur air ar feadh tamaill agus nuair a bronnadh duaiseanna Oireachtais air in 2002 agus 2003 ba é an seoladh a bhí aige Cuan Mhuire, Áth Í, Co. Chill Dara. Is iad a chnuasaigh dánta: Gleann ar ghleann (1982); Bligeárd sráide (1983); Rogha dánta / Selected poems 1968-1984 (1987); An tost a scagadh (1994); Scuais (1998); Freacnairc Mhearcair / The oomph of quicksilver (2000); Fardoras (2003); Seiming soir (2004); Dánta 1966-1998 (2005)
Cléireach ba ea a athair Austin Nicholson agus b’as ceantar na Forraí Móire, Co. Chill Dara, dá mháthair, Máire O’Toole
Bhí sé ina shagart cúnta i mBinn Éadair ar feadh fiche bliain agus ó 1883 bhí sé ina shagart paróiste i Maoin, Co. Chill Dara
D’éag sé 23 Meán Fómhair 2004 i Léim an Bhradáin, Co. Chill Dara, mar a raibh cónaí ar an teaghlach le fada.
Leabhar beag é seo atá scríofa go grástúil agus is é atá ann: litir i mBéarla chuig an mBanríon; réamhrá Laidine: aibítir na Gaeilge; focail agus frásaí i nGaeilge, i Laidin agus i mBéarla. Bhí ag éirí go maith leis sa saol ar dtús agus phós sé Mary nó Marie Fitzgerald, iníon le Gearóid, an 11ú Iarla Chill Dara
Chill Dara, a rugadh é
B’as Áth Í, Co. Chill Dara, dá athair William Armstrong Clandillon a bhí ina phríomhoide i gcomharbacht ar Mhicheál Cíosóg i Scoil Náisiúnta Loch Cútra ó 1871 amach
B’as Cill Dara dá bhean Elizabeth
Please go to http://www.ainm.ie/ for more information. 2010 Ar 23/4 Feabhra a rugadh é i Nás, Co. Chill Dara, mar a raibh a athair Patrick Joseph Power ag obair sa bhanc
B’in í an bhliain a d’aistrigh sé go dtí Cill Droichid, Co. Chill Dara
Fear breá scafánta é um an dtaca seo, é sé throigh go leith ar airde agus cáil air mar scéalaí agus mar rinceoir. Tar éis tamaill sa cheannarás i mBaile Átha Cliath cuireadh go Cairbre, Co. Chill Dara, é
B’as Baile Átha Í, Co. Chill Dara, do Charles
D’imigh sé fá dhéin na hAstráile i ndrochshláinte agus is ansin do fuair bás’. An t-aon James Cogan a bhí i gColáiste Cholmáin ba é James Cogan ó Theach Srafáin, Cill Dara, é
D’fhág sé le huacht é ag an gColáiste Ollscoile, Baile Átha Cliath. Phós sé Elizabeth Nolan ó Chill Dara in 1886
Ó 1920 go 1924 bhí post den chinéal céanna aige i gCill Dara agus ó 1926 go 1931 bhí sé fostaithe ag Comhairle Contae Luimnigh
Ba iad clann Michael Connolly, fear geata ar na dugaí, arbh as Cill Dara dó, agus a bhean Mary, arbh i mBaile Átha Cliath a rugadh í, iad go léir, cé is moite de Christine Swanzy
Bhí sé ina rúnaí ag an gCumann Fichille agus bhí sé gníomhach sa Chumann Poblachtach. I ndiaidh dó an tArd-Teastas Oideachais agus an Teastas Timire Gaeilge a ghnóthú bhí sé ag teagasc na Gaeilge i scoileanna gairmoideachais chontaetha Chorcaí, Chill Dara, an Longfoirt agus Bhaile Átha Cliath
Bhí Scoláireacht Bhrooke buaite aige sna scrúdaithe deiridh. Tuairim 1897 phós sé Katherine Murphy ó Áth Í, Co. Chill Dara
Dlúthchara le hArt Ó Gríofa agus Liam Ó Maolruanaidh [B2] ba ea é agus ball bunaidh den Chumann Liteartha Ceilteach agus de Shinn Féin . I mBaile Átha Cliath a rugadh é ach b’as Gaillimh do mhuintir a athar agus b’as Cill Dara do mhuintir na máthar
Bhí sé ina reachtaire i gCarn Almhaí, Co. Chill Dara, agus ina shéiplíneach ag Fear Ionaid an Rí i 1918–21
Bhí sé ina mhinistir cúnta i Rinn Mhuirfean, Baile Átha Cliath, ó 1857 go 1864; ó 1866 go 1872 ina reachtaire i bhFiodh Chuilinn, Ráth Iomghain, Co. Chill Dara; ina sheanmóirí tráthnóna 1868–77; ina fheitheoir cléiriúil ag an Irish Society in 1877–8
Múinteoir taistil i mBaile Átha Í, Co. Chill Dara, ba ea é i dtosach na tréimhse sin agus is sa bhaile sin a rugadh a mhac Dónall
Bhí sé ina reachtaire i gCairbre, Co. Chill Dara sa tréimhse 1921–29, i Lusca agus Ceann Iúir ó 1929 go 1945 agus ina dhiaidh sin i dTobar an Choire. I réamhrá a Graimeur riaghlach na Nuadh-Ghaedhilge
Ag múineadh i scoil náisiúnta Bhaile an Stáibléaraigh, Domhnach Dheá, Co. Chill Dara, a bhí sé ag an am
B’as Co. Chill Dara dá athairsean, fear a chuir tús le gnó beag bácúis i Sráid Chéipil in 1823
Faoi 1901 bhí cónaí ar an gclann ag 6 Richmond Cottages agus tá an t-eolas seo fúthu i nDaonáireamh 1901: Laurence Flanagan ( 62), siúinéir a rugadh i gContae Chill Dara; Margaret (58), a bhean ; a iníon Mary (30), gúnadóir a rugadh i Nua-Eabhrac; a mhac Laurence (28), táilliúr; a iníon Jane (22), múinteoir náisiúnta ; Brigid (16), múinteoir náisiúnta (monatóir)
Chastaí Gaeilgeoirí air ar Ghaeilge amháin a labhraíodh sé leo: Cláiríneach nuair a bhí sé san arm; Gaillimheach léannta le linn dó a bheith sna póilíní; i Michigan Gaeilgeoir ó Chill Dara; i sráidbhaile Pentwater bhí Gaeilge ag Ciarraíoch a bhí ina mhaor ar an iarnród
Faoi 1910 bhí sé ag múineadh i gCill Dara (An Claidheamh Soluis 1 Deireadh Fómhair 1910)
Chill Dara, ar bhruach canálach in aice na Bearbha
Chaith sí tamall dá hóige in aice leis an Nás i gCill Dara ach is dealrach gurbh ó oibrithe a hathar sa Chabhán a d’fhoghlaim sí Gaeilge
I gContae Chill Dara a rugadh é
Scríobh sé litir chuige ó Chlub Shráid Chill Dara in 1833 agus liostaigh na lámhscríbhinní a bhí aige agus thug eolas ar staid na teanga ina cheantar féin (Ní Shéaghdha) ach dúirt nár scoláire Gaeilge é féin: ‘early habits and education were not favourable to vernacular adoption of our native language.’ Dhéanadh Seán Ó Donnabháin[q.v.] obair dó; do Mhaolmórdha Mac Dubhghaill Uí Raghallaigh a d’aistrigh sé The Book of Fenagh in 1828 agus is in Heath House, mar a raibh leabharlann bhreá, a chaith sé tamall de 1830 tar éis gur bhris ar a shláinte
Chaith Maitiú tamall i scoil cháiliúil Abraham Shackleton i mBéal Átha an Tuair, Co Chill Dara, agus tamall i gcúram a dhearthár, cúráideach i gContae an Chabháin
Bhí sé ina ghairdian ar an mainistir i gClaonadh, Co. Chill Dara, i 1703 agus ina ghairdian i Sráid na gCócairí, Baile Átha Cliath, ó 1714 amach