Líon alt a aimsíodh: 15
Bhí sé ag scríobh go seachtainiúil in An Claidheamh Soluis i dtaobh chúrsaí na hÉireann ó thosaigh an páipéar; Pádraig Ó Sé (“Conán Maol”) a bhíodh ag cur síos ar chúrsaí eachtracha ··· Comhghleacaithe sa tseirbhís sa chathair ag an am sin Pádraig Ó Sé, Micheál V ··· Neacht le Diarmuid mar sin Bobby Bonfield a dúnmharaíodh go mistéireach i mBaile Átha Cliath i dtús na 1920idí (aiste in Comhar Samhain 1976 ag Breandán Ó hEithir)
Aistí a luann an t-údar sin go minic is ea: ‘Ó Cadhain, Ó Céileachair, Ó Flaithearta’ in Comhar, Bealtaine 1967 le Breandán Ó Buachalla; ‘Liam O’Flaherty—Translator (?)’ in Éire-Ireland, samhradh 1968 agus ‘Ó Flaitheartaigh agus Léirmheastóirí eile’ in Irish Times 22 Samhain 1984 le Tomás de Bhaldraithe[q.v.]; ‘A Writer who bolstered the Irish Revival’ in Irish Times 8 Meán Fómhair 1984 le hEoghan Ó hAnluain; ‘Liam Ó Flaithearta agus a Dhúchas’ in Willie the Plain Pint—agus an Pápa, 1977 le Breandán Ó hEithir[q.v.] ··· Ba é David O’Callaghan [B4], máistir Scoil Fhearann an Choirce, a mhúscail a spéis sa teanga; dúirt Breandán Ó hEithir in Comhar, Lúnasa 1976: ‘Táim féin suite de anois nach mbláthódh an Ghaeilge in Inis Mór ar chor ar bith murach teacht an fhir cheanndána chrosta úd as iarthar Luimnigh, Dáithí Ó Ceallacháin.’ Mhúineadh sé léamh agus scríobh na Gaeilge gach Satharn ··· Léirigh an Comhar Drámaíochta dráma leis in Amharclann na Mainistreach ar 1 Márta 1926 agus deir Pádraig Ó Siadhail ina thaobh (Stair dhrámaíocht na Gaeilge 1900-1970, 1993): ‘An bundráma ba chonspóidí dár léirigh an Comhar sna blianta luatha seo Dorchadas (1926), traigéide chumasach dhuairc suite ar Oileán Árann le Liam Ó Flaithearta ··· D'athfhoilsigh Nuascéalta Teo The House of Gold, le réamhrá ag Tomás Mac Síomóin, agus sheol an tAthair Pádraig Standún an leabhar i Leabharlann Cathrach na Gaillimhe ar 13 Meitheamh 2013
A leabhair ar Pheadar Ó Doirnín [q.v.] agus ar Chathal Buí Mac Giolla Gunna[q.v.], b’fhéidir, a ghin an scata leabhar sin ar fhilí agus scríobhaithe Uladh a d’fhoilsigh An Clóchomhar: Séamas Dall Mac Cuarta, Art Mac Cumhaigh, Pádraig Mac a Liondain, Aodh Mac Domhnaill, agus Nioclás Ó Cearnaigh ··· Cuireann Liam Mac Con Iomaire síos ar thoradh eile a bhí ar an saothar sin: Ba mhinic Ó Buachalla faoi agallamh ar Féach [clár nótáilte teilifise] faoi stair Ghluaiseacht na Gaeilge agus Litríocht na Gaeilge agus chuir sé féin agus [Breandán] Ó hEithir aithne mhaith ar a chéile ··· I gcomhpháirt le Pádraig de Brún agus le Tomás Ó Concheanainn san institiúid sin thiomsaigh sé Nua-Dhuanaire cuid I (1971) agus ba é a chuir Nua-Dhuanaire cuid II (1976) le chéile ··· (2000) Breandán Ó hEithir: iomramh aonair
Tá an chreidiúint sin agus breis tugtha dó ag Liam agus Tomás Ó Flaithearta’ (Breandán Ó hEithir in ‘Liam Ó Flaithearta agus a dhúchas’, Comhar, Lúnasa 1976) ··· Is cosúil ó phíosa a scríobh a iardhalta Tomás Ó Flaithearta (i gcló in Aran reader in eagar ag Breandán agus Ruairí Ó hEithir) gurbh fhear crua i mbun ranga é: ‘As the liner sneaked along in the now smooth sea I wondered where my old schoolmaster was, if he was still alive, and if he recollected the many tricks I played on him for which he thrashed me with violence and with demoniacal fury ··· Tá cur síos ag Pádraig Mac Piarais[q.v.] ar phíosa cainte a rinne sé nuair a bhí Craobh Chill Rónáin de Chonradh na Gaeilge á bunú in 1898: ‘Mr O’Callaghan N.T ··· In éineacht le Pádraig Mac Piarais labhair sé faoin nGaeilge le tionól de mhuintir Árann i scoil Chill Rónáin 6 Lúnasa 1899 ··· Deir Breandán Ó hEithir in Scéala Éireann 5 Nollaig 1982 gur chuir tionchar Uí Cheallacháin a bheirt uncail i dtreo an tsóisialachais
Scríobh Breandán Ó hEithir i dtaobh a théarma: ‘Measaim gur thuig gach mionaicme pobail, lucht léinn, aos ealaíon agus pobal na Gaeilge go raibh Uachtarán againn nach loicfeadh orthu, ar a gcúiseanna agus ar an tír ··· Chaoin Breandan Kennelly, Aidan Carl Mathews, Máirtín Ó Direáin, John Montague, Pádraig Ó Fiannachta, Paul Durcan ··· In Cearbhall Ó Dálaigh: Léachtaí Cholm Cille XXXIII, 2003 tá léachtaí a thug Risteard Ó Glaisne, Pádraig Ó Fiannachta, Gearóid Ó Tuathaigh, Micheál Ó Cearúil agus Leachlain S
Bhain sé leas as an ainm pinn ‘Micheál Riabhach’, ainm a shin-seanathar, agus nuair a thug sé uair faoi shagart paróiste Árann is ar a chol ceathar Pádraig Ó Concheanainn a cuireadh an milleán ··· Bhí aiste ina thaobh ag a nia Breandán Ó hEithir in Scéala Éireann 15 Nollaig 1982
I 1980, cothrom an lae a rugadh Pádraig Mac Piarais[B4], bhronn Fundúireacht an Phiarsaigh a nGradam air ··· Mehigan [B2] agus sular tháinig Micheál Ó hEithir ar an bhfód i 1938
Cuireadh bunoideachas air i Scoil Rónáin mar a raibh Pádraig Ó hEithir, athair Bhreandáin[q.v.], mar mhúinteoir aige ··· Chuir Muiris Mac Conghail síos ar an gcairdeas a bhí aige le Breandán Ó hEithir [q.v.]: ‘B’fhacthas do Bhreandán gur laoch a bhí i gCóilí ··· Bhí rud éigin diamhair eatarthu agus dá fhaid dá mbeadh Breandán gan teacht ar an oileán, ba dhóigh leat gur aréir a d’fhágadar slán ag a chéile agus gurb í an athmhaidin acu í mar lena n-athchaidreamh’ (caint atá taifeadta ag Mac Con Iomaire in Breandán Ó hEithir: Iomramh Aonair, 2000)
Comhghuaillí dílis aige san obair sin ó 1952 ba ea Breandán Ó hEithir[B8] ··· Gheofar cuntas ar an gcairdeas a bhí eatarthu agus ar obair sin na beirte sa Chomhdháil in Breandán Ó hEithir: iomramh aonair, 2000 le Liam Mac Con Iomaire ··· Cara dílis aige ba ea Pádraig Ó Drisceoil [B8] a bhí ag obair go lánaimseartha do Ghlúin na Buaidhe ar feadh breis is fiche bliain
‘An scéalaí is mó clú in Árainn’ a thug Pádraig Mac Piarais [B4] air ··· Gheofar tagairtí dó in Stones of Aran: Labyrinth, 1995 le Tim Robinson agus in An Aran Reader, 1991 in eagar ag Breandán [B8] agus Ruairí Ó hEithir
In Breandán Ó hEithir: iomramh aonair (2000) le Liam Mac Con Iomaire gheofar cuntas ar shaol na scoláirí i nDroim Conrach i rith na bliana 1945–46 ··· Is léir ar chuntas Mhic Con Iomaire gur cairdeas fadsaolach a snaidhmeadh idir Aindreas agus Breandán Ó hEithir i rith na tréimhse sin ··· D’éirigh Pádraig Ó Raghallaigh as post Cheannaire Raidió na Gaeltachta go gairid i ndiaidh a bhunaithe ar 2 Aibreán 1972 agus ceapadh Aindreas ina áit ··· (2000) Breandán Ó hEithir: iomramh aonair
Mac feirmeora a athair Felix Deighan ach bhí gnó carraera aige nuair a rugadh Pádraig Seosamh 19 Aibreán 1914 (taifead beireatais) i nDoire Móir, Cloch Fhuaráin, i ndeisceart Ard Mhacha agus lámh leis an Iúr ··· Nuair a d’éirigh Breandán Ó hEithir [q.v.] as post Eagarthóir na Gaeilge in Scéala Éireann d’éirigh leis an post sin a fháil agus bhí ann go ndeachaigh sé ar pinsean 30 Márta 1979
I Welshpool, Montgomeryshire, mar a raibh post ag a athair Pádraig Sáirséal Ó hÉigeartaigh[q.v.], a rugadh é 11 Feabhra 1917 ··· I measc na ndaoine eile a mhol go hard é bhí Breandán Ó hEithir in Feasta, Iúil 1967, Mac Liammóir agus Earnán de Blaghd[q.v.] in Inniu 23 Meitheamh 1967 agus Eric Mac Fhinn in Ar Aghaidh, Iúil 1967
Tá léachtaí a thug Breandán Ó hEithir, Alan Titley, Gearóid Ó Tuathaigh, Gearóid Denvir agus Louis de Paor ar ghnéithe dá shaothar, dá pholaitíocht agus dá mheon le fáil in Léachtaí Uí Chadhain (1989) in eagar ag Eoghan Ó hAnluain ··· Ar 11 Aibreán na bliana céanna tharraing sé aird na hÉireann ar a mhéid ab fhuath leis féin agus a chairde polasaithe Fhianna Fáil i leith na teanga: chuir siad isteach go borb giorraisc ar óráid an Aire Pádraig Ó Fachtna ag Éigse Uí Dhoirnín in Óstán ‘Derryhale’, Dún Dealgan ··· Agus dúirt Breandán Ó hEithir in Thar ghealchathair soir: ‘Is iomaí sin duine, mar shampla, a chuaigh i ngleic leis sna nuachtáin nár thógtha orthu a mheas go raibh seirbhís rúnda éigin ag obair sa tír ab éifeachtaí go mór fada ná an Brainse Speisialta’
Múinteoirí náisiúnta i gCill Rónáin, Árainn, a thuismitheoirí, Pádraig Ó hEithir (d’éag 10 Meán Fómhair 2001) ó cheantar Shráid na Cathrach, Co ··· Ó hEITHIR, Breandán (1930–1990) Breandán Ó hEITHIR 1930 1990 Bóthar na Trá, Gaillimh M Coláiste Éinde, Bóthar na Trá, Gaillimh Ollscoil na hÉireann, Gaillimh iriseoir craoltóir scríbhneoir Diarmuid Breathnach Máire Ní Mhurchú Fiontar, Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath i gcomhar le Cló Iar-Chonnachta agus bunúdair na mbeathaisnéisí, Diarmuid Breathnach agus Máire Ní Mhurchú Foilsiú ar líne These pages may be freely searched and displayed ··· 2010 Tá a bheathaisnéis scríofa ag Liam Mac Con Iomaire, Breandán Ó hEithir: Iomramh Aonair, 2000; deir an staraí Gearóid Ó Tuathaigh ar chlúdach an leabhair: ‘Agus, trí chuntas Mhic Con Iomaire ar shaol agus ar shaothar Uí Eithir gheibhimid, freisin, léargas luachmhar ar ghnéithe éagsúla den saol in Éirinn mar a bhí sa dara leath den fhichiú haois.’ Ní hí an tsuáilce is lú sa leabhar sin a bhfuil de shleachta as dialanna Uí Eithir agus as litreacha ann, agus a bhfuil ann de chuimhní a chairde agus a lucht aitheantais ··· Dúirt Eoghan Harris faoi: ‘Bhí Breandán Ó hEithir ar an iriseoir ab fhearr dár chas mé leis riamh, bar nobody, i nGaeilge nó i mBéarla.’ I dteach banaltrais ar Bhóthar na Trá, Gaillimh, a rugadh é 18 Eanáir 1930