Aimsíodh breis is 50 alt. Níl á liostú anseo ach an 30 ceann is fearr a fhreagraíonn do d'iarratas.
Ó DÁLAIGH, Máirín [Uí Dhálaigh] [Nic Dhiarmada] (c.1909-1994) Máirín UÍ DHÁLAIGH Máirín Nic Dhiarmada c.1909 1994 An India F Coláiste San Doiminic, An Chabrach, Baile Átha Cliath Scoil an Chreidimh Ró-Naofa, Na Sceirí, Co ··· in Anois 29-30 Eanáir 1994 agus in Irish Times 8 Feabhra 1994, agus ag Pádraig Ó Fiannachta in An Sagart, samhradh, 1996 (‘Leabharlann Mháirín Uí Dhálaigh ar Ionad an Bhlascaoid’) ··· Tá ‘Máirín Bean Uí Dhálaigh: Bean uasal agus scoláire’ le Próinséas Ní Chatháin i gcló in Léachtaí Cholm Cille XXXIII: Cearbhall Ó Dálaigh, 2003 in eagar ag Ruairí Ó hUiginn ··· Fuair an t-athair post múinteora le Fiúsailéirí na Mumhan san India agus is ann a rugadh Máirín; luaitear beirt deartháireacha agus deirfiúr amháin a bheith aici ··· Tá an nóta seo in Burke’s Irish Families i dtaobh Chearbhaill: ‘married Máirín Nic Dhiarmada of Mussoorie, United Provinces of India and Kashmir.’ Bhí ardmheas ag Osborn Bergin [B2] uirthi agus cheap sé í mar chúntóir i Roinn na Sean-Ghaeilge
MAC AILÍN, Máirín [Nic Ailín] [Uí Mhurchadha] (1912-1988) Máirín NIC AILÍN Máirín Uí Mhurchadha Máirín Allen 1912 1988 Cluain Tarbh, Baile Átha Cliath F Scoil na nDoiminiceach, Béal Feirste, Co ··· Bigger [B4]; bhí ardspéis aige sna healaíona, in ársaíocht agus i seandálaíocht agus thugadh sé Máirín leis ar a thurasanna ··· Cuireadh oideachas ar Mháirín i Scoil na nDoiminiceach i mBéal Feirste, i gColáiste na nDoiminiceach i Sráid Eccles, Baile Átha Cliath, agus sa Choláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath, mar ar fhreastail sí ar léachtaí R.A.S ··· Ó 1961 ar aghaidh chaitheadh sí féin agus a fear céile gach samhradh in aontíos le Francoise sa Fhrainc agus chabhraíodh Máirín léi nuair bhí a mórshaothar, L’Art Irlandais, 1965-70 á scríobh aici ··· Ar feadh timpeall 35 bliana ó 1952 amach ba ghnách gurbh iad Máirín agus Domhnall a thugadh na léachtaí sin
Ó MUIRÍOSA, Máirín [Ní Mhuiríosa] (1906–1982) Máirín NÍ MHUIRÍOSA Máirín Uí Chinnéide 1906 1982 Baile Átha Cliath F An Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath scoláire Gaeilge/Ceiltise/Béaloidis [B9] scoláire iriseoir file Diarmuid Breathnach Máire Ní Mhurchú Ó MUIRÍOSA Fiontar, Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath i gcomhar le Cló Iar-Chonnachta agus bunúdair na mbeathaisnéisí, Diarmuid Breathnach agus Máire Ní Mhurchú Foilsiú ar líne These pages may be freely searched and displayed ··· Gaeilgeoir ba ea máthair Mháirín freisin ··· Ba ghnách le Tomás Ó Muiríosa agus lena bhean Gaeilge a labhairt le chéile agus thugadh siad Máirín ar saoire leo gach samhradh go dtí an Rinn ··· Chaith Máirín tamaill ar scoil i Muineachán agus i Lucsamburg agus ghnóthaigh sí céim sa léann Ceilteach i gColáiste Ollscoile Bhaile Átha Cliath ··· Caerwyn Williams agus Máirín Ní Mhuiríosa
Ó SÚILLEABHÁIN, Máirín [Ní Sh.] Máirín NÍ SHÚILLEABHÁIN Máirín Uí Éala Cill Orglan, Co
2010 Is cuntas mion ar a shaol Eoghan Ó Tuairisc: beatha agus saothar (1988) le Máirín Nic Eoin ··· Deir Máirín Nic Eoin: ‘Níorbh ionann ar chor ar bith an leagan Gaeilge den dráma seo agus an bunleagan Béarla, cé gurb iad an suíomh céanna, na carachtair chéanna, atá le fáil sa dá leagan’ ··· Scríobh Augustine Martin faoi : ‘The week-end of Dermot and Grace is the most ambitious, and to my mind the greatest poem by an Irishman since Patrick Kavanagh’s The Great Hunger ’ (Studies, Summer 1966 i gcló ag Máirín Nic Eoin) ··· Deir Máirín Nic Eoin faoi: ‘Tá cosúlachtaí idir é agus an dán fada Béarla ach tá “Aifreann na Marbh” níos fuinte agus níos cinnte ná The week-end of Dermot and Grace’ ··· Deir Máirín Nic Eoin: ‘Thit scamall dorcha drochmhisnigh agus duaircis anuas ar Ó Tuairisc i ndiaidh bhás Úna
Quin[q.v.]: ‘For the lengthy letter C, which appeared in three parts in 1968, 1970 and 1974 the arrangers were Maura Carney, Seán Connolly, Próinséas Ní Chatháin, Máirín O Daly [Ó Dálaigh q.v.], Pádraig Ó Fiannachta and Anne O’Sullivan [Áine Ní Chróinín q.v.] ··· B (1975) was arranged by Maura Carney and Máirín O Daly.’ A fear céile a bhunaigh Roinn an Léinn Angla-Éireannaigh in Ollscoil Uppsala i 1950-52 agus nuair a d’fhill seisean ar Éirinn ba í Máire a lean é sa phost sin go ceann dhá bhliain ··· Mac léi an Breitheamh Paul Carney agus ba chol ceathar léi Máirín Ní Mhuiríosa[B1]
Tá cuid den óráid i gcló ag Máirín Ní Mhuiríosa[B1] in ‘Seán Mag Fhlainn agus an Tuam News’ (Comhar, Samhain 1972) ··· Tagraíonn Máirín Ní Mhuiríosa don chrua-obair a dhéanadh sé don Chanónach agus don bhrú a chuireadh seisean air ··· Deir Máirín Ní Mhuiríosa: ‘Ní miste a rá gur lárionad do lucht na Gaeilge, i gcéin agus i gcóngar, a bhí i dTuaim an fhad a bhí an páipéar seo á fhoilsiú’
I nótaí a scríobh sé ar a shaol agus atá i seilbh a iníne Máirín deir sé faoin mbliain 1921–2: “Briseadh mé as cigireacht a tairgeadh dom faoi Roinn an Cheard-Oidis nuair a dhiúltaíos mionna dílse a thabhairt do Rialtas an tSaorstáit ··· Leabharlannaí nótailte ar feadh 42 bliain in Acadamh Ríoga na hÉireann a iníon Máirín ··· 5, 2002) agus deirtear ann: ‘A long-time scholar of Irish and an occasional poet, Máirín Ní Dhomhnalláin’s work was collected and published just in time by that intrepid promoter of Irish language literature, Pádraig Ó Snodaigh, of Coiscéim.’ D’éag sí 3 Meán Fómhair 2006
Ba é ‘Máirín Seoighe’ a chéad phíosa cumadóireachta agus is i gceantar Chonga a rinne sé é ··· Deir an Máilleach: ‘Ní cheapfainn go raibh Raiftearaí, an lá ab fhearr a bhí sé in ann duine a mholadh chomh maith is mhol Mac Suibhne Máirín Seoighe san amhrán sin.’ Bhí tóir ar ‘Amhrán an Phúca’ i measc an phobail agus deirtear gur d’iníon Riocaird Máirtín i mBaile na hInse a chum sé leagan de ‘Múirnín na Grúaige Báine’
Tá cuntas iarbháis: ag Art Ó Beoláin[q.v.] in Agus, Meán Fómhair 1994; ag ‘S.Ó D.’ in Anois 16/17 Iúil 1994; agus ag Máirín Firtéir in Feasta, Deireadh Fómhair 1994 ··· Gheofar tuairim den tábhairne sa mhéid a deir Máirín Firtéir faoin aifreann éagnairce: ‘Ofráladh ansan foclóir an Duinnínigh[B3], an foclóir a bhí laistiar dá chuntar agus a tógadh amach go minic, chun réiteach a lorg ar chruacheist éigin i rith an phlé agus an áitimh a bhíodh ar siúl ag lucht léinn agus Gaeluinne san “Acadamh” a chruthaigh sé ina thigh tábhairne; ba é féin an fealsamh, an t-Ollamh, an Boss.’ ‘Tríd na blianta bhíodh ceol agus amhráin le clos go minic tráthnóntaí i dtigh Dhónail ach is dóigh liom go raibh sé ina airde lán timpeall an ama i dtús na seachtóidí a bhuaigh Seán de hÓra[q.v.] comórtas an tSean-Nóis ag an Oireachtas
2010 Aon ghearrliosta de phríomhphearsana na hathbheochana roimh 1890, na ‘réamhchonraitheoirí’ mar a thug Máirín Ní Mhuiríosa orthu, chaithfeadh an tAthair Ó Nualláin O.D.C ··· Rinne Máirín Ní Mhuiríosa a shaol agus a shaothar a iniúchadh in Réamhchonraitheoirí..
In uimhir Eanáir 1895 tá an abairt seo ag Pádraig Ó Briain i dtaobh an Chliabhraigh féin: “D’fhoghlaim sé a phaidreacha a rá i nGaeilge an tráth a bhí sé an-óg agus as sin amach an fhaid a mhair sé, dob é ard-mhian a chroí an Ghaeilge d’athbheoú.” Tá mionstaidéar ar a bheatha déanta ag Máirín Ní Mhuiríosa in Réamhchonraitheoirí: nótaí ar chuid de na daoine a bhí gníomhach i ngluaiseacht na Gaeilge idir 1876 agus 1893, 1968 ··· Nóta tráchta breise ‘I litir eile fós cuireann sé in iúl go bhfuil gaol éigin aige le muintir King-Harman as Rockingham ...’ (Máirín Ní Mhuiríosa, Réamhchonraitheoirí ..., 1968)
Chaith sé a shaol ag bailiú agus ag scaipeadh eolais ar ábhair a bhain, ar bhealach amháin nó ar bhealach eile, le stair, le teanga agus le litríocht na nGael”, a dúirt Máirín Ní Mhuiríosa faoi in Feasta Márta 1982 ··· Deir Máirín Ní Mhuiríosa: “Mar dheimhniú ar a dhíograis i leith na teanga, ba í an Ghaeilge a labhraíodh sé lena chlann i gcónaí”
2010 In Traidisiún liteartha na nGael (1979) deir J.E.Caerwyn Williams agus Máirín Ní Mhuiríosa [B1]: ‘Níl aon amhras ná gurb é Máirtín Ó Cadhain an scríbhneoir is tábhachtaí dár shaothraigh prós na nua-Ghaeilge le breis agus daichead bliain anuas: tá daoine ann a rachadh níos faide agus a déarfadh gurb é is tábhachtaí ó thosach na hAthbheochana’ ··· Phós sé Máirín Ní Rodaigh, oide scoile ó chontae an Chabháin, i bhFeabhra 1945 ··· ‘I gcónaí bhí Máirín mar thaca cródha aige agus ní labhartar fúithi ach an focal molta is airde
Ba de mhuintir Loingsigh í agus ‘Máirín Amhlaoibh’, nó ‘Máirín An Atháin’ a thugtaí uirthi
In Analecta Hibernica, 39, 2006 tá cuntas air ag Máirín Ní Dhonnchadha ··· Chuaigh a dhearcadh leitheadach agus a thiomanta is a bhí sé d’ardchaighdeáin i bhfeidhm ar ghlúin mhór d’fhochéimithe, d’iarchéimithe, agus de chomhghleacaithe, agus beidh a thoradh sin á nochtadh go ceann i bhfad.’ I mBaile an tSléibhe, an Spidéal, a bhí cónaí air féin, a bhanchéile Máirín Ní Scanláin as Doire Choill, Ros an Mhíl, agus a mbeirt mhac
Tá cuntas air féin agus ar a shaothar ag Máirín Nic Ailín[q.v.] in Comhar, Deireadh Fómhair 1950 ··· He also enkindled in the sculptor an interest in the history and cultural associations of landscape.’ Deir Máirín Nic Ailín (op ··· Bhí sé pósta ar Mháirín Nic Ailín agus bhí mac acu
Ba é Muiris an chéad duine clainne ag Tom Ó Meara, Garda Síochána de bhunadh na cathrach, agus a bhean chéile, Máirín, a rinne Dioplóma Bainistíochta Óstán i gColáiste Shráid Chathail Brugha ··· Chiarraí, do Mháirín ar iníon í le Muiris Ó Seagha agus a bhean chéile, Hannah Manning ··· Deartháir amháin, Tomás, a bhí níos óige ná í, a bhí ag Máirín
Chuala Pádraig Ó Siochfhradha [B5] gur chaith sé tamall ina mhúinteoir fáin in oirthear agus i lár Chorcaí agus gurb eisean an Braonánach atá luaite san amhrán macarónach ‘Anonn ’s anall a Mháirín’ (‘I’m a pupil of Jack Braenan’s / ’s an áit ina gcónaím Mucros’)
Agus é ag cur ina n-aghaidhsean a d’achtódh orainn glacadh leis gur tháinig deireadh le traidisiún na litríochta le bás Aogáin Uí Rathaille scríobh Breandán Ó Buachalla in Nua-léamha (1996) in eagar ag Máirín Ní Dhonnchadha (‘Canóin na Creille: an file ar leaba a bháis’): ‘Ach tuigtear dúinn freisin nach as traidisiún liteartha a bhí ag fáil bháis a fáisceadh Cúirt an Mheon-Oíche, Caoineadh Airt Uí Laoghaire, nó Cín lae Amhlaoibh Uí Shúilleabháin ··· Ná ní léir dom go bhfuil aon easpa cumais, talainn nó ceardaíochta ar Mhícheál Óg Ó Longáin, mar shampla.’ In Eighteenth-century Ireland, 2000 tá léirmheas ag Máirín Nic Eoin ar The scribe in eighteenth- and nineteenth-century Ireland: motivations and milieu (2000) le Meidhbhín Ní Úrdail (Nodus Publikationen in Münster a d’fhoilsigh) agus deir sí: ‘This book is a meticulously researched study of the work of four generations of Ó Longáin scribes ...
Ó thosach bhíothas a mholadh go n-aistreofaí Traddodiad Llenyddol Iwerddon, 1958 go Gaeilge agus i 1979 d’fhoilsigh an Clóchomhar Traidisiún Liteartha na nGael, le Williams agus Máirín Ní Mhuiríosa[B1]; b’fhéidir gur mó de leagan Gaeilge ná d’aistriúchán é agus ní luann na húdair an leabhar Breatnaise sa réamhrá ··· Indeed, several Irish scholars including the late Professors Máirtín Ó Cadhain and David Greene[B3] suggested that it should be translated into Irish and eventually it was published in that language with additional material by the author and Máirín Ní Mhuiríosa ...
Dúirt Bryan MacMahon an méid seo, dar le Máirín Nic Eoin (in An litríocht réigiúnach, 1982): "Peig thought that what she had to say was unimportant until Máire Ní Chinnéide and Léan Connellan, visitors who came to the Island to learn Irish, convinced her of the opposite" ··· Agus deir Máirín féin: "Ba ag aithris os ard do Mháire Ní Chinnéide ón gCumann le Béaloideas Éireann a bhí Peig agus í ag insint scéal a beatha
2010 Tá a bhfuil ar eolas i dtaobh an fhile seo, maille le péire dá dánta, le fáil in Field Day Anthology of Irish Writing IV, 2002 sa chaibidil ‘Courts and Coteries II’ in eagar ag Máirín Ní Dhonnchadha; tá an t-eolas sin bunaithe ar na cúig chaoineadh léi atá ar marthain; tá sé i gceist go gcuirfidh Liam P
Tá an dán i gcló agus cuntas uirthi in Field Day Anthology of Irish Writing IV, 2002, sa chaibidil ‘Courts and Coteries II’ in eagar ag Máirín Ní Dhonnchadha
2010 In Field Day Anthology of Irish Writing IV, 2002, sa chaibidil ‘Courts and Coteries II’ in eagar ag Máirín Ní Dhonnchadha, tá amhrán Seacaibíteach a chum an file seo tuairim 1745, ‘Stadaidh bhur ngéarghol, a ghasra chaomhdha’, é in eagar ag Pádraig A
Breatnach in Field Day Anthology of Irish Writing IV, 2002, sa chaibidil ‘Courts and Coteries II’ atá in eagar ag Máirín Ní Dhonnchadha
Phós sé Máirín Ní Mhaoileoin i 1943 agus bhí iníon agus seisear mac acu
Ó láimhsgríbhinn do sgríobh Uáitéar Ua Ceallaigh tuairim na bliana MDCCXXVI., 4 himleabhar, 1941–45 (in eagar ag Máirín Ní Mhuiríosa[B1])
Nuair a saolaíodh a gcéad leanbh, Máirín, ar 6 Nollaig 1913, bhí cónaí orthu ag 9 Ascaill Shisil, Cluain Tarbh, Baile Átha Cliath ··· Bhaile Átha Cliath, ba ea Máirín (d’éag 27 Deireadh Fómhair 1990); bhain cuid dá scoláirí ardcháil amach mar amhránaithe agus mar chláirseoirí; bhí sí pósta ar Mhicheál Feirtéar ó Bhaile an Fheirtéaraigh, Co
Dar le Máirín Ní Mhuiriosa [B1] (Réamhchonraitheoirí: nótaí ar chuid de na daoine a bhí gníomhach i ngluaiseacht na Gaeilge idir 1876 agus 1893, 1968) gur thug sé cabhair ar leith nuair a bhí Cumann Buanchoimeádta na Gaeilge á bhunú in 1876 ··· Deir Máirín Ní Mhuiríosa freisin gur rud nua i measc Gaeilgeoirí ba ea a gcuid comhfhreagrais a bheith i nGaeilge agus gurbh é an Ruiséalach ba mhó a thugadh an dea-shampla
Glaodh chun an bharra é i 1934 agus phós sé Máirín Nic Dhiarmada an bhliain chéanna ··· Scoláire aitheanta Gaeilge ba ea a bhean Máirín, a rugadh san India
Bhí sé pósta ar Mháirín Ní Shireadáin agus bhí iníon agus beirt mhac acu
I 1915 phós sé Máirín Ní Chillín, muinteoir i Scoil Phádraig, Luimneach, a casadh air i gColáiste na Mumhan i mBéal Átha an Ghaorthaidh
2010 Tá cuntas ar an bhfile seo agus an dán a deirtear a chum sí, ‘A Mhacaoimh dhealbhas an dán’, in Field Day Anthology of Irish Writing IV, 2002 sa chaibidil (‘Courts and Coteries II’) in eagar ag Máirín Ní Dhonnchadha
Bhí sé pósta ar Mháirín Ní Chionnaith as Carna, Co
In 1923 phós sé Máirín Nic Dhaibheach (1894–1972) as Gleann Arma, Co ··· Tá cuntas ar Mháirín in DIB agus tuairiscítear ann ar a páirt i ngluaiseacht na saoirse ó 1915 ar aghaidh, í ina ball d’Ardchoiste Chumann na mBan
Tá cuntas air ag Máirín Ní Mhuiríosa [B1] in Réamhchonraitheoirí: nótaí ar chuid de na daoine a bhí gníomhach i ngluaiseacht na Gaeilge idir 1876 agus 1893, 1968 agus is léir go raibh an dá thuairim ann ina thaobh
In Réamhchonraitheoirí: nótaí ar chuid de na daoine a bhí gníomhach i ngluaiseacht na Gaeilge idir 1876 agus 1893, 1968 tá cuntas cuimsitheach ag Máirín Ní Mhuiríosa ar a shaothar ar son na teanga
Phós sé Máirín Nic An Rí as an gCaiseal
Ach ní foláir dúinn a admháil freisin gurb é an meon géilliúil sin a chothaigh an creideamh i bPeig a fhágann nach bhfuil an leabhar seo an-chorraitheach mar cháipéis dhaonna.’ Bhuaigh Peigduais an Chraoibhín in 1937 agus tá cuntas ag Eibhlín Ní Mhurchú (Oidhreacht an Bhlascaoid ) ar an 15 Lúnasa 1937 san oileán nuair a bronnadh an duais ar Pheig agus a corónaíodh í mar bhanríon an oileáin, cuntas atá bunaithe ar scríbhinn neamhfhoilsithe Mháirín Uí Chatháin
Sa tuairisc ar a óige in Conamara man, 1969, a scríobh sé faoin ainm ‘Séamus Ridge’, luann sé a athair Colmán, a mháthair Bairbre agus a dheartháireacha Séan agus Ciarán agus a dheirfiúr Máirín
Bhí a deartháir Thomas pósta ar Monica Morrissey, ar dheirfiúr léi Máirín Ní Mhuiríosa[B1] agus ar chol ceathar léi Máire Ní Mhuirgheasa[q.v.]
I 1968 iarradh ar Mháirín de Valera é a ghlacadh idir lámha ach ba ghairid gur thuig sí nach raibh aici an saineolas sin a mbeadh gá leis
Bhí sé pósta ar Mháirín Sheehy agus bhí buachaill agus cailín acu
Phós sé Máirín Ní Chonghaile, iníon Sheáin Uí Chonghaile[q.v.]
Ag éisteacht le Dara ag aithris an dáin seo, mar a rinne sé do Mháirín Nic Con Iomaire in agallamh léi ar Raidió na Gaeltachta sa tsraith Cúinne na bhFilí ar a bhreithlá nócha bliain, in 2010, spreagtar tuiscint don dínit agus ómós áite san éisteoir ··· Seachtar clainne a bhí aige féin agus ag Theresa: Dara, Tomás, Pádraig, Máirín, Bríd, Peige agus Teresa
Dá réir sin, bhí dúil sa Ghaeilge agus bua na filíochta as broinn le Dónal, bua a tháinig ó Mháirín Amhlaoibh Ní Loingsigh, Máirín an Átháin, a shinsheanmháthair ar thaobh a mháthar, nach raibh aon Bhéarla aici
Bhí a dheirfiúr Máirín pósta ar an Teachta Dála Seosamh Ó Mongáin[q.v.]
Agus é ina bhall de Chraobh na Carraige Duibhe de Chonradh na Gaeilge is ea a casadh air Máirín Ní Chonaire, bunmhúinteoir arbh as Carna, Co
Ar 4 Meán Fómhair 1944 phós sé Máirín Luccan (d’éag 19 Feabhra 2002) agus bhí iníon agus ceathrar mac acu